Plus

Zelenski zet stap richting Rusland: Oekraïne is bereid af te zien van Navo-lidmaatschap

Oekraïne lijkt aan een belangrijke eis van Rusland tegemoet te komen. President Volodimir Zelenski is bereid de lang gekoesterde wens om lid van de Navo te worden, op te geven. Dat zei hij woensdag tijdens een conferentie met militaire functionarissen.

David Bremmer
Inwoners van Volnovakha, een door de separatisten gecontroleerde stad in de regio Donetsk. Beeld Alexander Ermochenko/REUTERS
Inwoners van Volnovakha, een door de separatisten gecontroleerde stad in de regio Donetsk.Beeld Alexander Ermochenko/REUTERS

“Oekraïne is geen lid van de Navo. Dat begrijpen we. We hebben jarenlang gehoord dat de deuren openstonden, maar we hebben ook gehoord dat we niet konden toetreden,” verklaart Zelenski. “Het is een waarheid en het moet erkend worden.”

Het opgeven van een mogelijk Navo-lidmaatschap is geen kleinigheid. Het streven om lid te worden van de westerse militaire bondgenootschap staat opgenomen in de Oekraïense grondwet. Een royale meerderheid van de bevolking steunt het voornemen, blijkt uit vele opiniepeilingen.

Zinspelen op compromis

Volgens waarnemers zinspeelt Zelinski met zijn draai op een mogelijk compromis in het bloedige conflict met grote buur Rusland. Eén van de belangrijkste eisen van Rusland is dat Oekraïne zich nooit bij het westerse militaire bondgenootschap Navo zal aansluiten, of bij de EU. Moskou eist een neutrale positie van Oekraïne. Het is één van de redenen voor de Russische invasie eind februari.

President Zelenski stelt wel dat Oekraïne zich zonder Navo-lidmaatschap beter moet beschermen. “Dan moeten we samenwerken met de instellingen waarmee we dat kunnen.” Hij zegt verder veiligheidsgaranties voor zijn land nodig te hebben. Navo-diplomaten zeggen het te betreuren mocht Oekraïne zijn wens tot lidmaatschap van de alliantie inderdaad opgeven. De keuze is echter aan Kiev zelf, klinkt het.

‘Keus is aan Kiev’

De leiders van de dertig Navo-landen komen volgende week in Brussel bijeen om de oorlog in Oekraïne te bespreken. Secretaris-Generaal Jens Stoltenberg heeft een Navo-top belegd. “Op dit kritieke ogenblik moeten Noord-Amerika blijven optrekken in de Navo,” aldus Stoltenberg. De Amerikaanse president Joe Biden zal speciaal voor de vergadering naar Europa reizen. Hij schuift dan meteen aan bij de EU-top, die tezelfdertijd wordt gehouden.

De EU heeft ondertussen de economische sancties tegen Rusland verder aangescherpt. Nog eens vijftien rijke handlangers van het regime van Poetin zijn op de sanctielijst geplaatst. Daaronder nu ook Roman Abramovitsj, eigenaar van de Engelse voetbalclub Chelsea. Volgens EU-buitenlandchef Josep Borrell gaat het om ‘individuen uit de elite rond president Vladimir Poetin, familieleden en prominente zakenlui uit economische sectoren die substantieel bijdragen aan inkomsten voor het regime’, zoals ijzer en staal, energie, banken, media en diensten.

Een van de vijftien is de Oekraïens-Russische miljardair German Borisovitsj Chan. Zijn schoonzoon is de Nederlandse advocaat Alex van der Zwaan.

Premiers Polen, Slovenië en Tsjechië in Kiev aangekomen

De premiers van Polen, Slovenië en Tsjechië zijn dinsdag na een lange treinreis aangekomen in de Oekraïense hoofdstad Kiev, laat de Poolse premier Mateusz Morawiecki op Twitter weten. ‘Hier, in het door oorlog verscheurde Kiev, wordt geschiedenis geschreven,’ aldus Morawiecki.

De Poolse regeringsleider plaatste ook foto’s waarop hij te zien is met de Poolse ex-premier Jaroslaw Kaczynski, de Tsjechische premier Petr Fiala en zijn Sloveense ambtgenoot Janez Jansa. Ze zitten aan een tafel met een kaart van Oekraïne. ‘De EU steunt Oekraïne, dat op de hulp van zijn vrienden kan rekenen – we hebben deze boodschap vandaag naar Kiev gebracht,’ schreef Morawiecki.

De Oekraïense premier Denis Sjmyhal prijst de moed van zijn collega’s om naar de door de Russen belegerde stad te komen. ‘De moed van de echte vrienden van Oekraïne,’ schreef hij op Twitter.

De vier politici willen de Oekraïense president Volodimir Zelenski en de premier spreken. Volgens een Poolse regeringswoordvoerder was de reis onder strikte geheimhouding gepland in overleg met de EU en de Navo. Het zijn de eerste regeringsleiders die de Oekraïense hoofdstad bezoeken sinds Rusland Oekraïne 24 februari is binnengevallen. (ANP)

Meer over