Zelenski wil alleen praten met Poetin, Russische nationalisten voeren de druk op

Als er serieus gepraat gaat worden over het einde van de strijd, dan alleen met Vladimir Poetin. Dat heeft de Oekraïense president Zelenski gezegd. Ondertussen roepen veteranen in Rusland op tot een fellere oorlog.

Mark van Assen
President Volodimir Zelenski speecht tijdens het World Economic Forum (WEF) in het Zwitserse Davos. Beeld ANP / EPA
President Volodimir Zelenski speecht tijdens het World Economic Forum (WEF) in het Zwitserse Davos.Beeld ANP / EPA

De Oekraïense president Volodimir Zelenski wil alleen met Vladimir Poetin, en met niemand anders om tafel om een einde te maken aan de oorlog. “Hij is degene die alles beslist.” Dat zei Zelenksi in een videotoespraak voor het World Economic Forum in Davos.

“Ik kan geen enkele ontmoeting met iemand anders van de Russische Federatie accepteren. Alleen Poetin persoonlijk gaat over het einde van deze oorlog. Dat moet ook het enige agendapunt zijn van een dergelijke ontmoeting: het stoppen van de strijd. Elk ander gesprek heeft geen zin.”

Zelenski gaf evenwel aan dat het steeds moeilijker wordt om onderhandelingen te organiseren vanwege ‘de Russische behandeling van burgers in bezette gebieden’.

Deal met China

De Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergej Lavrov heeft aangekondigd dat zijn land de banden met China gaat versterken. Dat land heeft informatie- en communicatietechnologie die ‘op geen enkele manier inferieur is aan die van het Westen’. “Een goede deal met China is in ons beider voordeel.”

Tijdens een bijeenkomst in Moskou zei hij dat het niet anders kan vanwege de ‘Russofobie’ die het Westen tentoonspreidt sinds de invasie van Oekraïne. In de strijd tegen westerse sancties kijkt Rusland volgens Lavrov nu naar ‘betrouwbare landen’ om voortaan handel mee te drijven.

Mocht het Westen toch weer toenadering zoeken, dan zit de deur niet op slot: “Daar gaan we dan serieus naar kijken. We moeten echter zorgen dat we niet langer afhankelijk zijn van het Westen als het gaat om belangrijke sectoren als veiligheid en economie. We kunnen alleen rekenen op onszelf en op landen die niet naar andermans pijpen dansen.”

Kritiek op Poetin

Russische nationalisten hebben steeds meer kritiek op de moeizaam verlopende ‘speciale militaire operatie’ van hun land in Oekraïne. Dat meldt het Amerikaanse Institute for the Study of War (ISW) in de dagelijkse update over de oorlog. De roep om een algehele mobilisatie, die het Kremlin nog steeds niet wil afkondigen, neemt toe. Zo wil een invloedrijke groep van veteranen dat Poetin de oorlog verklaart aan Oekraïne, omdat hij dan meer soldaten kan oproepen.

De aanleiding voor dit felle standpunt lijkt de rampzalige oversteek op 11 mei van de rivier Siverski Donets te zijn. Bij een Oekraïense aanval zouden daar honderden Russische soldaten gesneuveld zijn. Er was destijds meteen al kritiek: wie steekt er nou midden in een oorlogsgebied, waar fel gevochten wordt, een rivier over? Zelfs Russische waarnemers trokken toen de competentie van de legerleiding in twijfel.

Doodstraf voor deserteurs

De veteranen roepen Poetin in een brief op om een mobilisatie af te kondigen in alle regio’s die grenzen aan Navolanden. Ook moeten daar ‘regionale verdedigingstroepen’ worden gevormd en de militaire dienstplicht zou verlengd moeten worden van één naar twee jaar.

Verder willen de veteranen dat Poetin duidelijker uitspreekt dat Russische troepen niet alleen bezig zijn met de ‘denazificatie’ van Oekraïne, maar ook een oorlog uitvechten om historische Russische gebieden en de positie van het land in de wereldorde. Tot slot eisen de oud-officieren de doodstraf voor deserteurs.

Volgens het ISW past de brief van de veteranen in een patroon. Russen die in principe achter de invasie van Oekraïne staan, hebben steeds openlijker aanmerkingen op het Kremlin. Zo was er onlangs kritiek van de gouverneur van Kaliningrad, een Russische exclave midden in de Europese Unie, op de grens tussen Polen en Litouwen. Anton Alichanov zei dat de oorlog grote economische schade aangerich in zijn regio. Het komt heel zelden voor dat een Russische official in het openbaar dergelijke kritiek uit, aldus het ISW.

Russische verliezen

Het Britse ministerie van Defensie meldt dat Rusland in de eerste drie maanden van deze oorlog net zoveel verliezen heeft geleden als tijdens de negen jaar durende oorlog in Afghanistan in de jaren tachtig. Dit zou te wijten zijn aan een combinatie van slechte tactische beslissingen op een lager niveau, slechte luchtverdediging, gebrek aan flexibiliteit en beroerde bevelsstructuren.

Het zou allemaal herhaaldelijk geleid hebben tot fouten en mislukkingen, die ook in de strijd om de Donbas duidelijk waarneembaar zijn. Het ministerie merkt op dat de Russische bevolking erg gevoelig is voor grote verliezen. De publieke onvrede zal alleen maar toenemen als het aantal gesneuvelden blijft stijgen.

Meer wapens

De Amerikaanse minister van Defensie Lloyd Austin heeft gisteren gemeld dat twintig landen bereid zijn Oekraïne te voorzien van nieuwe wapens, zowel voor de strijd op land als op zee. De VS gaat onder meer Harpoon-kruisraketten leveren die kunnen worden ingezet tegen schepen. De lanceerinrichting voor deze raketten komt van de Deense kustverdediging.

Verder gaan de Tsjechen helikopters, tanks en raketsystemen leveren. Italië, Griekenland, Noorwegen en Polen sturen volgens Lloyd extra houwitsers en artilleriemunitie. “Iedereen begrijpt wat er op het spel staat in deze oorlog. De agressie van Rusland is een schoffering van de internationale rechtsorde en een bedreiging van de vrijheid.”

Meer over