PlusNieuws

Zelenski: ‘Wat Russen doen is vergelijkbaar met wat IS deed’

De Oekraïense president Zelenski sprak dinsdag voor het eerst sinds de Russische invasie de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties toe. Hij vergeleek de Russische strijdkrachten met de terroristen van IS. Ondertussen vergaderde de Europese Commissie over nieuwe sancties tegen Rusland.

Hans Nijenhuis
Beelden van de wreedheden in Oekraïne worden vertoond op een bijeenkomst van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, nadat de Oekraïense president Zelenski de vergadering online had toegesproken.  Beeld Spencer Platt/AFP
Beelden van de wreedheden in Oekraïne worden vertoond op een bijeenkomst van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, nadat de Oekraïense president Zelenski de vergadering online had toegesproken.Beeld Spencer Platt/AFP

De gruweldaden van de Russische strijdkrachten in het stadje Boetsja zijn vergelijkbaar met die van de radicaalislamitische IS. Dat zei de Oekraïense president Zelenski dinsdag in een online toespraak tot de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Volgens hem zijn mensen aangetroffen met de tong uit de mond gesneden omdat ze niet zeiden wat de Russen wilden horen.

Het was de eerst keer sinds de Russische invasie dat Zelenski de Veiligheidsraad toesprak. In de raad, die internationaal veiligheid en vrede wil handhaven, is uitgerekend Rusland een van de vijf belangrijkste leden. Moskou kan elk besluit tegenhouden.

Vastgebonden lijken

De toespraak volgde enkele dagen na de ontdekking van de wreedheden in Boetsja, meteen nadat de Russische troepen zich hadden teruggetrokken uit het stadje bij de Oekraïense hoofdstad Kiev. Het beeld van deels vastgebonden lijken op straat en de meldingen over massagraven leidden tot internationale verontwaardiging. De Amerikaanse president Joe Biden riep op de Russische president Vladimir Poetin als ‘oorlogsmisdadiger’ te berechten.

Zelenski drong er bij de raad op aan onmiddellijk een einde te maken aan de oorlogsmisdaden die Rusland in zijn land begaat. Anders zouden de Verenigde Naties net zo goed gewoon kunnen sluiten, stelde de president. Hij wees op de dubbele rol van Rusland, dat zijn veto kan misbruiken: “We hebben te maken met een staat die van het vetorecht een ‘recht om te sterven’ maakt.” Hij riep dan ook om de uitsluiting van de Russen uit de Veiligheidsraad en een hervorming van de instelling.

De regering in Moskou heeft de beelden afgedaan als nepnieuws en beschuldigt de VS ervan ze te hebben gefabriceerd om nieuwe sancties tegen Rusland te rechtvaardigen. Maar The New York Times leidt uit satellietbeelden af dat er al lichamen in Boetsja op straat lagen vóór de terugtrekking van de Russen. De beelden zijn gemaakt door het Amerikaanse bedrijf Maxar gedurende de maand maart. De positie van de lichamen bleef onveranderd toen Oekraïense militairen Boetsja heroverden.

Inmiddels zijn in Motizjin, ten westen van Kiev, vijf lichamen gevonden, onder wie dat van burgemeester Olga Soetsjenko, haar echtgenoot en hun zoon.

Vijfde sanctiepakket

In Brussel intussen vergaderde de Europese Commissie over een vijfde sanctiepakket tegen Rusland. Het dagelijks bestuur van de EU wil Russische schepen de toegang verbieden tot havens, behalve als het om landbouw- en voedingsproducten, humanitaire goederen en energie gaat. Ook wil Brussel een invoerverbod voor Russische kolen en een volledig transactieverbod voor vier Russische banken, waaronder de tweede grootste bank VTB. Verder zouden Russische en Belarussische wegtransporteurs uit de EU moeten worden geweerd. Daarnaast stelt de Europese Commissie een exportverbod voor, voor onder meer grote (kwantum-)computers en halfgeleiders.

De kolenban zal Rusland volgens de commissie jaarlijks 4 miljard euro aan inkomsten kosten. Zo’n invoerverbod is waarschijnlijk makkelijk op te vangen voor Nederland, zegt hoogleraar energie-economie Machiel Mulder van de Rijksuniversiteit Groningen. Rusland is weliswaar een belangrijke leverancier van kolen, maar kolen komen per schip en kunnen ook relatief eenvoudig ergens anders vandaan gehaald worden, zegt hij. Een boycot van olie zou onderdeel kunnen zijn van een volgend sanctiepakket, suggereerde commissievoorzitter Von der Leyen. Een boycot van Russisch gas staat nog niet op de Brusselse agenda. De Europese Commissie wil dat sancties lang vol te houden zijn en dat ze de EU niet meer schade berokkenen dan Rusland zelf.

Diplomaten uitgewezen

Los hiervan hebben Denemarken, Italië, Spanje, Zweden, Slovenië, Letland en Estland elk voor zich besloten in totaal meer dan honderd Russische diplomaten uit te wijzen na de berichten over massagraven en gedode burgers in Boetsja.

Volgens de recentste cijfers verbleven er tot gisteren bijna 23.000 Oekraïners in Nederland. De opvang van deze mensen lijkt vooralsnog weinig problemen op te leveren omdat de gemeenten nu meer dan 30.000 mensen kunnen onderbrengen. Het kabinet houdt er rekening mee dat er 100.000 tot 150.000 Oekraïners naar Nederland komen. “Maar het is fluïde, je weet niet wat Poetin allemaal gaat doen,” zei directeur Migratiebeleid van het ministerie van Justitie, Bart-Jan ter Heerdt, dinsdag in de Tweede Kamer. “We weten het niet, we weten het oprecht niet.”

Meer over