Zelenski verwacht nieuwe zware wapens en Rusland staat export graan toe

De Oekraïense president Volodimir Zelenski gaat ervan uit dat zijn land op korte termijn nieuwe zware wapens ontvangt uit het Westen. Zelenski zei in zijn videotoespraak hoop te hebben dat er volgende week ‘goed nieuws’ naar buiten komt over nieuwe wapenleveranties. Hij doelt daarmee zo goed als zeker op de komst van een Amerikaans geavanceerd raketsysteem.

Sanne Schelfaut
Oefening van het Britse leger met een meervoudige raketwerper (MLRS).  Beeld ANP / EPA
Oefening van het Britse leger met een meervoudige raketwerper (MLRS).Beeld ANP / EPA

Het gaat om het zogeheten Multiple Launch Rocket System (MLRS), dat is een meervoudige raketwerper met een bereik tot zo’n 300 kilometer. ‘Het is lastig vechten als je wordt aangevallen van 70 kilometer afstand en je niks hebt om je mee te verdedigen. Oekraïne kan Rusland terugdringen tot achter het IJzeren Gordijn, maar dan moeten we daarvoor effectieve wapens hebben,’ schrijft presidentieel adviseur Michailo Podoljak op Twitter. ‘Als het Westen werkelijk wil dat Oekraïne de oorlog wint, is het dan misschien niet eens tijd om ons MLRS te geven?’

Volgens Amerikaanse media overweegt het Witte Huis de levering van deze wapens momenteel en kan een besluit in de komende dagen vallen. Tot nu toe waren de Amerikanen huiverig om het geavanceerde systeem te leveren, aangezien het de Oekraïners mogelijkheden geeft makkelijker doelen in Rusland aan te vallen.

Destabilisatie

De Russische president Vladimir Poetin waarschuwde gisteren voor een verdere ‘destabilisatie’ van de situatie door de aanhoudende leveringen van westerse wapens aan Oekraïne. Oekraïne krijgt namelijk nog veel meer wapentuig uit het Westen, zoals houwitsers uit de Verenigde Staten en Harpoon-raketten uit Denemarken, waarmee vijandelijke schepen kunnen worden aangevallen.

Door Russische aanvallen zijn volgens de Oekraïense autoriteiten in de nacht van vrijdag op zaterdag op verschillende plekken burgers gedood en gewond geraakt. De slachtoffers vielen vooral in en rond de stad Severodonetsk in de Donbas. Rusland zegt de stad inmiddels volledig te hebben ingenomen, maar Oekraïne spreekt dat tegen.

Nieuwe terreur

In zijn videotoespraak beschuldigde Zelenski Rusland van nieuwe terreur. Het gaat volgens hem om ‘zinloze, barbaarse aanvallen’ met raketten en mortieren. “Ik zal de wereld eraan blijven herinneren dat Rusland eindelijk officieel erkend moet worden als een terroristische staat, als sponsor van terrorisme.”

Ondanks de gestage opmars van de Russen in de Donbas, meldt het Oekraïense leger afgelopen nacht verschillende Russische aanvallen te hebben afgeslagen. Daarbij zouden 33 Russen zijn gedood en zes gepantserde voertuigen zijn vernietigd. De informatie valt niet onafhankelijk te verifiëren.

Volgens burgemeester Vadim Bojtsjenko van Marioepol, de zuidelijke havenstad die na een zware strijd is veroverd door de Russen, dreigen er infectieziektes uit te breken. Het rioleringssysteem en de vuilophaal van de stad zijn buiten bedrijf en de temperaturen stijgen. “Daarom melden onze artsen het gevaar dat deze zomer kan ontstaan: uitbraken van infectieziekten zoals dysenterie,” aldus Bojtsjenko.

Tactische kernwapens

De Russische ambassadeur in Groot-Brittannië heeft tegen de BBC gezegd dat hij niet gelooft dat zijn land tactische kernwapens zal gebruiken in Oekraïne. Ambassadeur Andrei Kelin zei dat dergelijke wapens volgens de Russische militaire regels niet worden gebruikt in conflicten zoals deze.

Volgens Kelin worden ze alleen gebruikt als het voortbestaan van de Russische staat wordt bedreigd. “Daar is in de huidige situatie geen sprake van.” Tactische kernwapens zijn kernwapens die op relatief korte afstand kunnen worden gebruikt op het slagveld. Hij herhaalde in het BBC-interview ook dat internationale beschuldigingen van oorlogsmisdaden door de Russen in de stad Boetsja in Oekraïne een ‘verzinsel’ zijn.

Graanexport

Rusland is bereid mee te werken aan de ‘onvoorwaardelijke’ export van graan uit Oekraïne, meldde het Kremlin zaterdag. Dat aanbod is gedaan in een driehoeksgesprek per telefoon tussen president Poetin en zijn Franse ambtgenoot Emmanuel Macron en de Duitse bondskanselier Olaf Scholz. Het was voor het eerst sinds maart dat het drietal op deze wijze overleg voerde.

“Rusland staat klaar om te helpen bij het vinden van opties voor ongehinderde export van graan, ook van Oekraïens graan uit havens aan de Zwarte Zee,” aldus de verklaring van het Kremlin. Van Duitse zijde werd gemeld dat Poetin bereid zou zijn mijnen op te ruimen om schepen toegang te verschaffen tot havens in de Oekraïne. Dat zou niet leiden tot vijandelijke Russische acties. De Verenigde Naties moeten een centrale rol spelen bij het bereiken van een overeenkomst en de uitvoering ervan.

In het tachtig minuten durende gesprek hebben Macron en Scholz er omgekeerd bij Poetin op aangedrongen rechtstreeks te gaan onderhandelen met president Zelenski. Macron en Scholz riepen op tot een onmiddellijk staakt-het-vuren en terugtrekking van het Russische leger uit het oosten en zuiden van Oekraïne. Ook deden zij een beroep op Poetin om de 2500 strijders vrij te laten die gevangen werden genomen bij de inname van het Azovstal-complex in Marioepol.

Oekraïne geldt als een belangrijke exporteur van vooral maïs en tarwe, maar ziet de productie en uitvoer ernstig gehinderd door de gevechten. Ook Rusland komt moeilijk van zijn graan en kunstmest af door de geldende westerse sancties. De twee landen produceren een derde van de tarwe in de wereld, wat leidt tot problemen op de wereldwijde voedselmarkt.

Meer over