Plus

Zelenski: Rusland pleegt bommenterreur tegen steden

De raketaanval op het winkelcentrum in de Oekraïense stad Krementsjoek bewijst dat Rusland ‘staatsterrorisme’ bedrijft, vindt de Oekraïense president Zelenski.

Het Parool
Bij een raketaanval op een winkelcentrum in de Oekraïense stad Krementsjoek kwamen maandag 27 juni ten minste achttien mensen om het leven. Beeld Efrem Lukatsky/AP
Bij een raketaanval op een winkelcentrum in de Oekraïense stad Krementsjoek kwamen maandag 27 juni ten minste achttien mensen om het leven.Beeld Efrem Lukatsky/AP

Was het een afzwaaier of opzet? Beelden op sociale media laten de verkoolde, totaal verwoeste resten zien van het Amstor-winkelcentrum in Krementsjoek, zo’n 250 kilometer ten zuidoosten van Kiev, dat maandagmiddag werd getroffen door een raket.

Reddingswerkers zochten dinsdag in de puinhopen naar lichamen. Volgens de gouverneur van de provincie zijn achttien doden geborgen, vijfentwintig mensen zijn opgenomen in het ziekenhuis. Nog zesendertig mensen worden vermist.

In een videoboodschap beschuldigde de Oekraïense president Volodimir Zelenski Rusland van een opzettelijke aanval op winkelpubliek. Alleen ‘totaal krankzinnige terroristen’ schieten raketten af op burgerdoelen, zei Zelenski. “Dit zijn geen afzwaaiende raketaanvallen op crèches, scholen, winkelcentra of flatgebouwen; dit zijn berekende aanvallen door de invasieplegers.”

Wapenopslag

Rusland ontkent dat het winkelcentrum doelwit was. Volgens de Russische lezing, onder andere bij monde van de Russische minister van buitenlandse zaken Sergej Lavrov, stond het winkelcentrum leeg, en werd het verwoest bij een explosie veroorzaakt door een precisieraket, die een nabijgelegen wapenopslagplaats raakte.

Die lezing staat op gespannen voet met videobeelden en getuigenverklaringen. Uit niets blijkt dat in de omgeving een wapendepot ontploft zou zijn, met de verwoesting van het winkelcentrum tot gevolg. Oekraïense autoriteiten erkennen wel dat een fabriek enkele honderden meters verderop is geraakt, vlak voor de inslag in het winkelcentrum. Het winkelcentrum was volgens getuigen op dat moment, tegen vier uur 's middags, wel degelijk geopend.

Hoeveel mensen in het gebouw aanwezig waren is onduidelijk. President Zelenski zei in zijn toespraak dat veel van de ongeveer duizend bezoekers het pand hadden verlaten omdat het luchtalarm was afgegaan. Volgens een ooggetuige hadden anderen, onder wie winkelpersoneel, daar geen acht geslagen omdat de sirenes wel vaker loeien.

De gewonde Loedmila Michailets vertelde in het ziekenhuis aan persbureau Reuters dat zij en haar man inkopen deden in een elektronicawinkel toen de klap van de inslag hen beiden door de lucht deed vliegen. “Ik vloog met mijn hoofd vooruit en splinters raakten mijn lichaam. Alles stortte in.”

Oorlogsmisdaad

Het lijkt niet uitgesloten dat de raket het winkelcentrum per ongeluk heeft geraakt. De aanval is volgens Oekraïne gepleegd met kruisraketten, die van grote afstand uit vliegtuigen afgevuurd worden. Sommige Russische raketten zijn notoir onnauwkeurig gebleken. In de buurt van het winkelcentrum bevinden zich naast de eveneens geraakte machinefabriek ook een industrieterrein en een treinstation.

Zelfs als het winkelcentrum geen doelwit was, hebben de Russen het risico op nevenschade op de koop toe genomen. De kans op burgerdoden was wel heel groot, bij een raketaanval in een stadscentrum op een munitiedepot op klaarlichte dag. De leiders van de G7 veroordeelden de aanval dinsdag als een oorlogsmisdaad.

Moskou houdt steevast vol dat het leger bij zijn ‘speciale militaire operatie’ in Oekraïne uitsluitend militaire doelen treft. Maar Rusland raakt in werkelijkheid massaal en doelbewust burgerdoelen bij gevechten in frontsteden.

Dat blijkt dagelijks in de Donbas, in steden als Severodonetsk en Lisitsjansk. Die laatste stad ligt onder zwaar artillerievuur, waarbij maandag acht inwoners die water aan het halen waren werden gedood. Al eerder werden in Marioepol en Charkov burgerdoelen, waaronder kerken, theaters, scholen, ziekenhuizen en wooncentra op grote schaal verwoest, om over de door Rusland gepleegde oorlogsmisdrijven als moordpartijen, verkrachtingen, martelingen en deportaties nog te zwijgen.

Burgerdoelen ver van het front

Oekraïense autoriteiten wijzen erop dat Rusland de afgelopen dagen ook niet-militaire doelen in steden ver van het front heeft getroffen. Bij de eerste aanval op Kiev sinds begin deze maand werden zondag twee flatgebouwen en een kinderdagverblijf geraakt. In Mykolaiv kwamen maandag elf langeafstandsraketten neer. Dinsdag vielen in deze stad volgens lokale autoriteiten drie doden en zes gewonden bij een aanval met twee artillerieraketten. In Charkov vielen maandag vijf doden en tweeëntwintig gewonden toen flatgebouwen en een basisschool werden beschoten.

President Zelenski suggereerde in zijn toespraak dat Rusland met deze aanvallen is overgegaan op een campagne van terreur, omdat de Russen militair matig vorderen. “Ze zijn alleen in staat tot zulke smerige aanvallen als op Krementsjoek.” Hij riep de democratische wereld op ‘Rusland te erkennen als een staat die terrorisme steunt’.

Meer over