PlusAchtergrond

Wie volgt Boris Johnson op? Sunak ligt goed bij de fractie, maar Truss belooft lagere belastingen

Rishi Sunak en Lizz Truss bij een debat. Beeld ITV via Getty Images
Rishi Sunak en Lizz Truss bij een debat.Beeld ITV via Getty Images

De opvolger van Boris Johnson als premier van het Verenigd Koninkrijk wordt Liz Truss (46) of Rishi Sunak (42). De een wil de belastingen verlagen, de ander staat daar niet om te springen.

Sanne Schelfaut

De huidige minister van Buitenlandse Zaken Truss en oud-minister van Financiën Sunak proberen de komende zes weken de gunst van de tweehonderdduizend leden van de Conservatieve Partij te winnen. Alle leden kunnen hun stem per brief op een van kandidaten uitbrengen. Op 5 september wordt de nieuwe leider van de regeringspartij, en daarmee dus ook de premier, bekendgemaakt.

Rishi Sunak haalde tot dusver in elke ronde het grootste aantal stemmen onder de parlementsleden. Maar de buit is nog niet binnen: de voorkeur van de politici komt niet altijd overeen met die van de leden. “De bookmakers voorspellen juist dat Liz Truss de strijd gaat winnen,” zegt Hieke Jippes, oud-correspondent en volger van de Britse politiek. “Dat heeft vooral te maken met de belofte van Truss om de belastingen behoorlijk te verlagen.”

Belastingverhoging of -verlaging

Truss hoopt op die manier de financiële nood van veel Britten te verzachten. Jippes: “Steeds meer inwoners kunnen hun energierekening niet meer betalen en vrezen de komende winter.” Volgens Jippes is de tactiek van de huidige minister van Buitenlandse Zaken vooral gericht op de korte termijn. “Ze was tot het laatst toe loyaal aan Johnson, die van belastingverlaging ook een speerpunt had gemaakt. Ze hoopt dat een flink deel van de Tories die Johnson liever niet zag vertrekken, op haar stemmen.”

Rishi Sunak, tot voor kort minister van Financiën, vindt dat een heftige verlaging van de lasten juist averechts kan werken. Jippes: “Hij wordt geroemd vanwege de royale steunpakketten die hij tijdens de pandemie optuigde. Maar hij weet ook dat de huidige inflatie pijn doet, dat het blijven uitgeven van miljarden ponden zeker op langere termijn funest is voor de Britse schatkist, en dus ook voor de bevolking. Hij zet zichzelf dan ook graag neer als de verstandige beheerder van die schatkist.”

De miljarden ponden aan coronasteun leverden het Verenigd Koninkrijk uiteindelijk de hoogste belastingdruk op sinds de Tweede Wereldoorlog. De belastingverhoging die Sunak invoerde, drukt zijn populariteit. Daar komt bij dat terwijl hij de belastingen omhoog schroefde, aan het licht kwam dat zijn steenrijke Indiase vrouw over haar hoge buitenlandse inkomsten geen heffing hoeft te betalen.

Houterig optreden

Wat zich tegen Liz Truss kan keren, is haar drang om haar politieke idool Margaret Thatcher na te apen. Op Twitter gaan bijvoorbeeld foto’s rond van Truss die exact dezelfde kleding draagt als de eerste vrouwelijke Britse premier.

Hieke Jippes denkt toch dat veel oerconservatieven de link naar de ijzeren dame weten te waarderen. “Thatcher is nostalgie. Een premier die in de ogen van de Tories ‘die verdomde socialisten’ in de hoek heeft gedrongen. Truss maakt gebruik van dat sentiment. Ze heeft trouwens wel het nadeel dat ze nogal houterig overkomt, haar speeches zijn allesbehalve swingend en inhoudelijk niet sterk. Het is niet voor niets dat het team van Sunak gaat proberen zoveel mogelijk tv-optredens met Truss te regelen. Hij komt een stuk vlotter over.”

Liz Truss. Beeld ITV via Getty Images
Liz Truss.Beeld ITV via Getty Images

Liz Truss

- Geboren in Oxford
- Studeerde net als Sunak filosofie, politicologie en economie in Oxford
- Werkte in de telecom- en energiesector
- Sinds 2010 lid van het Lagerhuis
- Minister van Buitenlandse Zaken onder Johnson, daarvoor staatssecretaris van onder meer Financiën en Justitie

Rishi Sunak. Beeld ITV via Getty Images
Rishi Sunak.Beeld ITV via Getty Images

Rishi Sunak

– Geboren in Southampton
– Studeerde filosofie, politicologie en economie aan Oxford en bedrijfseconomie in de VS
– Werkte jaren als bankier bij Goldman Sachs
– Lid van het Lagerhuis sinds 2015
– Sinds 2020 minister van Financiën onder Boris Johnson, stapte onlangs op uit onvrede met het leiderschap van de oud-premier
– Verkiezingsslogan: Ready for Rishi

Meer over