Plus

Wie is Alex Jones, de ‘koning der complotdenkers’ die nu 45 miljoen boete krijgt?

Alex Jones maakte van het rondpompen van complottheorieën een omstreden verdienmodel. Nu moet hij miljoenen betalen aan de slachtoffers van zijn wilde beweringen.

Bob van Huët
Complotdenker Alex Jones (links) verwees met een tape over zijn mond (‘Save the 1st’) naar het de vrijheid van meningsuiting; hij moet ruim 45 miljoen dollar boete betalen wegens het verspreiden van onwaarheden en laster. Beeld REUTERS
Complotdenker Alex Jones (links) verwees met een tape over zijn mond (‘Save the 1st’) naar het de vrijheid van meningsuiting; hij moet ruim 45 miljoen dollar boete betalen wegens het verspreiden van onwaarheden en laster.Beeld REUTERS

Alex Jones (48), oprichter van de omstreden, rechtse website Infowars, moet ten minste 4,1 miljoen dollar overmaken aan de ouders van een 6-jarige jongen die in 2012 omkwam bij de grote schietpartij op een school in het dorp Sandy Hook, even boven New York.

Zich steeds beroepend op de vrijheid van meningsuiting exploiteerde Jones op zijn site het onzinverhaal dat de dodelijkste schietpartij ooit op een Amerikaanse basisschool (er vielen uiteindelijk 28 doden, inclusief 20 kinderen van 6 en 7 jaar oud) allemaal ‘gigantisch nep’ zou zijn.

Een doortrapt complot zelfs van de Amerikaanse overheid, compleet met acteurs, stelde Jones, waarbij het er eigenlijk om zou gaan het tweede amendement van de grondwet van de Verenigde Staten onderuit te halen. Dat amendement geeft elke Amerikaanse burger het recht om vuurwapens te dragen.

Door zelf een gruwelaanslag in scène te zetten zou de overheid in Washington de nationale discussie over wapenbezit een bepaalde richting op willen stuwen met de bedoeling uiteindelijk goedwillende Amerikaanse patriotten te ontwapenen, aldus de koning van de Amerikaanse complotdenkers.

Verloren rechtszaken

In de loop der jaren draaide Jones wel wat bij met dit verhaal – meestal na verloren rechtszaken – maar de ouders van de omgekomen kinderen in Sandy Hook merkten daar weinig van. Sommigen eisten en kregen al eerder smartengeld omdat Infowars hun leven ‘tot een hel’ had gemaakt. De site van Jones scoorde in zijn beste jaren rond de 10 miljoen bezoekers per maand, een aantal daarvan ging zo ver nabestaanden van slachtoffers van Sandy Hook Elementary School thuis op te zoeken en te bedreigen.

Neil Heslin en Scarlett Lewis, de ouders van de 6-jarige Jesse Lewis, eisten aanvankelijk vanwege die voortdurende terreur – verhuizen hielp weinig – 150 miljoen dollar van Jones. De jury kende het echtpaar donderdag 4,1 miljoen dollar schadevergoeding toe.

Een dag later legde een jury Jones bovendien nog eens een boete van 45,2 miljoen dollar op; het bedrag moet Jones en anderen afschrikken in de toekomst dergelijke uitspraken te doen.

Levensbedreigende laster

Alex Jones was van jongs af aan al geobsedeerd door grote crises als de aanslag van 11 september 2001, de bomaanslag in Oklahoma City (1995) en recenter de coronapandemie en klimaatverandering. Die zouden in zijn beleving allemaal nep en in scene zijn gezet door mondiale, al dan niet satanische, organisaties die de VS willen beheersen.

Het World Economic Forum (de jaarlijkse bijeenkomst van internationale politici, intellectuelen, journalisten en ceo’s van de grootste bedrijven ter wereld) staat bovenaan Jones’ verdachtenlijst. Jones zegt te zijn geïnspireerd door Gary Allen (1936-1986), een extreemrechtse complotdenker die beweerde dat de wereld in de greep was van een elite van bankiers en kwaadwillende politici. Roger Stone, de Amerikaanse politieke strateeg en vriend van Donald Trump, prees Infowars eens als ‘de belangrijkste stem in de alternatieve conservatieve media’.

In het juridische gevecht rond de moordpartij in Sandy Hook draait het erom wat volgens Jones vrijheid van meningsuiting is en wat de ouders van de slachtoffers levensbedreigende laster vinden. In een video die na de beslissing werd vrijgegeven, noemde Jones het vonnis een ‘overwinning’, waarbij hij opmerkte dat het totale bedrag dat Jesses ouders aan schadevergoeding ontvingen aanzienlijk lager was dan ze hadden geëist.

Lucratief businessmodel

Tijdens het proces kwam ook naar buiten hoeveel Jones verdient met zijn website. Het rondpompen en opstoken van flagrante kolder (veelgelezen: ‘De Amerikaans overheid voegt stiekem chemicaliën toe aan het drinkwater om zoveel mogelijk mensen homoseksueel te maken’) blijkt een zeer lucratief businessmodel.

Behalve de bizarre verhalen (‘Hillary Clinton prostitueert kinderen in geheime kelder in een pizzazaak in Washington’) verkoopt Jones van alles en nog wat aan goedgelovigen; van niet-gecertificeerde medicijnen tot overlevingspakken, plus een hele bibliotheek aan boeken over duistere organisaties die de wereld zouden besturen. Inclusief de reclame-inkomsten en abonnementen op zijn site leverde dat alles vorig jaar bijna 60 miljoen dollar aan inkomsten op.

Maar de klad zit erin. Vorige week vroeg Free Speech Systems (FSS), het moederbedrijf van Infowars, faillissement aan. Volgens de rechtbank in Texas heeft Jones tussen de 50 en 100 miljoen dollar aan schuld en tussen de 10 en 50 miljoen dollar aan activa. Maar het faillissement van FSS zou zijn aangevraagd om volgende schadeclaims van ouders van kinderen uit Sandy Hook te ontlopen. Want hierna volgen nog minstens twee processen van andere Sandy Hook-ouders wegens smaad.