Wereldberoemd schrijver Salman Rushdie aan beademing na steekpartij, verliest mogelijk oog

De schrijver van het wereldberoemde boek De duivelsverzen werd vrijdagmiddag op het podium bij een evenement in zijn nek gestoken. Hij is met spoed geopereerd en ligt momenteel aan de beademing. Zijn literair agent meldt in een verklaring dat ‘het nieuws niet goed is’.

Het Parool
Rushdie werd direct op het podium behandeld.  Beeld AP
Rushdie werd direct op het podium behandeld.Beeld AP

Volgens Andrew Wylie, de literair agent van Rushdie, verliest de schrijver vermoedelijk een oog en zijn de zenuwen in zijn arm door de steekpartij ernstig beschadigd geraakt. Ook is Rushdie in zijn lever gestoken.

De dader is de 24-jarige Hadi Matar uit Fairview, New Jersey, zo maakte de politie van New York vrijdagavond bekend. Zijn motief wordt nog door de FBI onderzocht. De man kwam als bezoeker de conferentiezaal binnen en handelde vermoedelijk alleen. In de Iraanse conservatieve krant Kayhan wordt Matar zaterdag gefeliciteerd met zijn daad. ‘Laten we de hand kussen van de man die de nek van de vijand van God scheurde met een mes.’

Meerdere steekwonden

De aanval gebeurde rond 11.00 uur vrijdagochtend plaatselijke tijd in Chautauqua, circa 470 kilometer van de stad New York. Een journalist van AP zag hoe een man het podium bestormde op het moment van Ruhsdies introductie. De aanval zelf duurde ongeveer twintig seconden. Beelden tonen hoe de auteur op de grond ligt, terwijl hij eerste hulp krijgt. Omstanders houden onder andere zijn benen omhoog in een poging om meer bloed naar zijn borst te sturen. De auteur is vervolgens met een helikopter naar het ziekenhuis gebracht.

Een arts die bij het evenement van het Chautauqua-instituut was, vertelde aan de New York Times dat ze Rushdie hielp na de steekpartij. Volgens Rita Landman liep hij meerdere steekwonden op, waaronder een aan de rechterkant van zijn nek. Ze voegde eraan toe dat zich op het podium een ​​plas bloed had gevormd onder zijn lichaam. Rushdie werd op dat moment niet gereanimeerd en leek te leven. “Mensen zeiden: ‘Hij heeft een hartslag, hij heeft een hartslag, hij heeft een hartslag’.”

Rushdie krijgt volgens gouverneur Hochul ‘de zorg die hij nodig heeft’. Ze roemt de agent die ‘Rushdies leven heeft gered’ door ertussen te springen en beschrijft Chautauqua, de stad waar de aanval plaatsvond, als ‘een zeer rustige plattelandsgemeenschap’ en een ‘ideale’ plek voor opmerkelijke figuren als Rushdie om te praten. De persoon die Rushdie interviewde, Henry Reese, werd ook aangevallen en liep een lichte hoofdwond op.

Onderduiken

Rushdie is vooral bekend door zijn bestseller De duivelsverzen uit 1988, waarin hij de profeet Mohammed zou hebben beledigd. Na de publicatie braken wereldwijde protesten en diplomatieke rellen uit, en vonden boekverbrandingen plaats. Rushdie werd gezien als satan. Naar aanleiding van de roman sprak de toenmalige Iraanse geestelijk leider ayatollah Ruhollah Khomeini een religieus doodvonnis (fatwa) tegen hem uit.

Rushdie moest eerst tien jaar onderduiken en stond ook daarna onder constante Britse politiebescherming. Ten minste één bomaanslag tegen zijn leven mislukte. In de loop der jaren liep de prijs op zijn hoofd op tot 2 miljoen euro. Verjaard zijn de aansporingen om hem te vermoorden allerminst. Twee jaar geleden loofden Iraanse staatsmedia een bedrag van 541.000 euro uit aan wie de daad bij het woord voegde.

Eerdere slachtoffers

In de loop der jaren zijn meerdere mensen die betrokken waren bij De duivelsverzen aangevallen. Op 12 juli 1991 werd de Japanse vertaler van het boek dood teruggevonden voor zijn kantoor aan de universiteit van Tsukuba, ten noordoosten van Tokio. Het Parool verscheen die dag op de voorpagina met het bericht: ‘Japanse vertaler Rushdie vermoord’. Hitoshi Igarashi (44) was volgens de politie meermaals gestoken.

Eerder die maand – op 3 juli 1991 – werd ook de Italiaanse vertaler aangevallen in zijn flat in Milaan. Ettore Capriolo (61) overleefde het wel. Op 11 oktober 1993 werd de Noorse uitgever van Rushdies boeken, William Nygaard, neergeschoten, maar hij overleefde ook de aanval.

 Salman Rushdie. Beeld REUTERS
Salman Rushdie.Beeld REUTERS

Incident in India

In 2012 dreigde het grootste literaire festival van India in Jaipur uit de hand te lopen omdat Rushdie per videoverbinding de deelnemers zou toespreken. Daar werd van afgezien om geweld te voorkomen. Tientallen extremistische moslims probeerden het festivalterrein op te komen. Ook zou volgens de politie een menigte zich in een park verzamelen om op te trekken naar het festival.

Rushdie schreef onder meer twaalf romans, een verhalenbundel en vier non-fictiewerken. Eerder deze week maakte uitgeverij Pluim bekend het nieuwe boek van Rushdie, Victory City, in Nederland uit te zullen geven. Tevens zal de uitgeverij ervoor zorgen dat de boeken Middernachtskinderen, De duivelsverzen en Joseph Anton van Rushdie zo snel mogelijk in de winkels leverbaar zijn. Omdat het ‘juist nu belangrijk is dat zijn werk kan worden gelezen’.