PlusExclusief

Wat betekent de monsterzege van Orbán voor Hongarije?

Voor de vierde keer op rij zal Viktor Orbán de komende jaren premier van Hongarije zijn. Zijn partij Fidesz behaalde afgelopen weekend opnieuw een verpletterende overwinning tijdens de parlementsverkiezingen.

Roos van Hennekeler
Orbáns politiek van traditioneel-christelijke waarden, en bijvoorbeeld zijn belastingvoordelen voor families en de door hem verhoogde pensioenen, slaan vooral op het platteland aan.  Beeld Getty Images
Orbáns politiek van traditioneel-christelijke waarden, en bijvoorbeeld zijn belastingvoordelen voor families en de door hem verhoogde pensioenen, slaan vooral op het platteland aan.Beeld Getty Images

Het leek spannend te worden, maar de Hongaarse verkiezingen van dit weekend mondden alsnog uit in een uitgesproken zegetocht voor premier Viktor Orbán. Volgens de voorlopige uitslag heeft zijn partij Fidesz (samen met splinter KDNP) 135 zetels behaald, en de verenigde oppositie slechts 56. Daarmee heeft Orbán opnieuw een grote meerderheid in het parlement.

“We hebben een overwinning behaald die zo groot is dat hij te zien is vanaf de maan, en zeker vanuit Brussel,” jubelde Orbán tijdens zijn overwinningsspeech in Boedapest. Dat was een duidelijke sneer naar de EU, waarmee hij al jaren in conflict is vanwege zijn zelfbenoemde ‘illiberale’ manier van regeren, en vanwege vermoede corruptie met EU-geld door een kring van Orbán-getrouwen. Ook de Oekraïense president Zelenski kreeg ervan langs in Orbáns speech.

‘Ongelijk speelveld’

Orbáns uitdager, de conservatief-christelijke politicus Péter Márki-Zay, leed meer dan één nederlaag. Niet alleen slaagde hij er niet in om Orbán te vervangen als premier van Hongarije, hij verloor ook in zijn eigen kiesdistrict. Zelfs Hódmezovásárhely, de stad waarvan hij burgemeester is, koos niet voor Márki-Zay maar voor de Fidesz-kandidaat, János Lázár.

“Ik wil mijn teleurstelling en verdriet niet verbergen,” sprak Márki-Zay verderop in Boedapest, op het evenement dat door de verenigde oppositie was georganiseerd en waar de sfeer al vroeg op de avond een flinke duik nam. “We wisten dat dit een ongelijk speelveld zouden zijn,” zei Márki-Zay. “We moeten toegeven dat Fidesz een grote meerderheid van de stemmen heeft gekregen. Maar we betwisten nog steeds dat dit democratische en vrije verkiezingen waren.”

Zorgen over het verloop van de verkiezingen

De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) stuurde voor de verkiezingen een volledige verkiezingswaarnemingsmissie naar Hongarije, vanwege zorgen over het verloop van de verkiezingen. Tijdens een voorlopig rapport schetste de organisatie eerder al een speelveld dat sterk in het voordeel van de regeringspartij was.

Zo verspreidt het merendeel van de media in Hongarije boodschappen die door de regering-Orbán geformuleerd worden. In de weken voor de verkiezingen was dat voornamelijk het idee dat als de verenigde oppositie de verkiezingen zou winnen, Hongarije de oorlog in Oekraïne in gesleept zou worden. Die boodschap overstemde de kritiek van de oppositie op de goede relatie die Viktor Orbán al jaren onderhoudt met Vladimir Poetin.

Verbrande stembiljetten

Ook waren er meldingen van onregelmatigheden rondom de verkiezingen zelf, zoals de vondst van gedeeltelijk verbrande stembiljetten langs de kant van de weg in Transsylvanië, de regio in Roemenië waarin de Hongaarse minderheid per post stemt. De stembiljetten waren ingevuld in het voordeel van de verenigde oppositie.

Toch lijkt een verkiezingsoverwinning van dit formaat niet volledig verklaard te kunnen worden door het ongelijke speelveld of fraude: Viktor Orbán en zijn regering zijn echt populair onder de Hongaarse bevolking, vooral op het platteland. Orbáns politiek van traditioneel-christelijke waarden, en bijvoorbeeld zijn belastingvoordelen voor families en de door hem verhoogde pensioenen, slaan daar aan.

De angst onder veel critici van de regering is dat Orbán dit nieuwe mandaat zal gebruiken om zijn toch al autocratische greep op het land nog verder te verstevigen. Door nieuwe delen van de economie onder invloed van zijn regering te brengen, harder op te treden tegen critici en door het uitbreiden van zijn toch al aanzienlijke macht over het medialandschap.

Moeilijke tijd

Maar ondanks zijn overwinning zal het een moeilijke tijd worden voor Orbán: hij raakte de afgelopen weken internationaal steeds meer geïsoleerd vanwege zijn houding ten opzichte van de oorlog in buurland Oekraïne. Hoewel zijn regering momenteel geen internationaal overeengekomen sancties jegens Rusland blokkeert, weigert Orbán om wapentransporten op weg naar Oekraïne toe te laten op Hongaars grondgebied. Dat wordt hem niet in dank afgenomen door zijn collega’s in Polen, Tsjechië en Slowakije, die hem eerder vaak steunden.

Ook economisch komt Hongarije in steeds zwaarder weer terecht; alle bestedingen aan de eigen achterban hebben de staatsschuld flink doen oplopen, de oorlog in Oekraïne heeft al bestaande inflatie verder verergerd, en het coronafonds van de Europese Unie is nog altijd niet uitgekeerd aan de regering-Orbán vanwege zorgen van de Europese Commissie over waar dat geld terecht zal komen.

Meer over