PlusAchtergrond

VS en Duitsland willen al evacueren uit Oekraïne

Terwijl de onderhandelingen muurvast zitten, voert Rusland zijn troepenmacht aan de Oekraïense grens verder op. De kans op een Russische aanval is volgens het Westen reëel. Zo reëel, dat de VS en Duitsland evacuaties uit Oekraïne voorbereiden.

Tom Kieft
Een Oekraïense soldaat controleert zijn wapen bij de frontlinie met Rusland. Beeld AFP
Een Oekraïense soldaat controleert zijn wapen bij de frontlinie met Rusland.Beeld AFP

Alle familieleden van Amerikaans ambassadepersoneel worden zo snel mogelijk uit Oekraïne weggehaald. Vermoedelijk maandag al worden zij en niet-essentieel ambassadepersoneel geëvacueerd, berichtten Amerikaanse media dit weekend. Amerikanen die zich in het land begeven zijn opgeroepen om het land met commerciële vluchten ‘zolang die nog beschikbaar zijn’ te verlaten.

De Duitse ambassade is volgens tabloid Bild naar het Amerikaanse voorbeeld ook bezig met het voorbereiden van een eventuele evacuatie van haar personeel. Het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken vindt het nog te vroeg om voorbereidingen te treffen, liet het zaterdag weten.

Intensieve maar vruchteloze onderhandelingen

Na twee weken van intensieve maar vruchteloze onderhandelingen lijken de Verenigde Staten en bondgenoten er steeds serieuzer rekening mee te houden dat Rusland buurland Oekraïne echt zou kunnen binnenvallen.

Rusland ontkent stellig, maar blijft tegelijkertijd zijn troepenmacht rondom Oekraïne opvoeren. Boven op de ruim 100.000 troepen die in eigen land aan de grens van Oekraïne paraat staan, zijn vorige week Russische oorlogsschepen ‘voor een oefening’ uitgerukt de Middellandse Zee. Ook zijn vorige week Russische legers, straaljagers en korteafstandsraketten in Belarus, ten noorden van Oekraïne, gestationeerd. Ook weer ‘voor een oefening’, die in februari zou beginnen.

Gigantische blufpoging

Zal Poetin dan echt de trekker overhalen? Vele politiek analisten deden de troepenopbouw al weken af als een gigantische blufpoging van Poetin. Zijn onhaalbare eisen – dat de Navo belooft Oekraïne nooit toe te laten – zouden slechts zo hoog zijn om uiteindelijk tot een gunstig compromis te komen. Maar lang niet iedereen is daar zo zeker van. Zelfs de Amerikaanse president Joe Biden zei vorige week te geloven dat Poetin Oekraïne echt zou binnenvallen. “Hij moet nu haast wel.”

Dat hoeft niet een volledige aanval te zijn. De Britse regering zei dit weekend informatie te hebben dat Rusland een pro-Russische regeringsleider in Oekraïne aan de macht wil helpen, terwijl het de opties openhoudt voor een invasie.

Niet voor niets zijn ook meerdere Europese landen en de VS begonnen met de levering van wapens aan Oekraïne. Dit weekend arriveerde ‘90 ton aan dodelijke hulp’ vanuit de VS in Oekraïne, twitterde de Amerikaanse ambassade, en vorige week kwamen vanuit het Verenigd Koninkrijk tweeduizend lichte antitankwapens in het land aan.

Harde financiële sancties

Vanuit de Baltische staten Estland, Letland en Litouwen worden antitank- en luchtafweerraketten naar Oekraïne gestuurd en ook de Nederland staat ‘welwillend’ tegenover het leveren van wapens aan Oekraïne, zei minister van Buitenlandse Zaken Wopke Hoekstra vorige week.

Mocht het tot een inval komen, dan kan Oekraïne hoogstwaarschijnlijk niet op militaire steun van Navolanden rekenen. Oekraïne is immers geen Navolid. Wel hebben de Verenigde Staten en de Europese Unie ‘harde financiële sancties’ in petto. Zo liggen een verbod op de export van chips en elektronica en het stilleggen van Nord Stream 2 en het afkoppelen van Rusland van bankensysteem Swift op tafel.

Intussen gaan de oeverloze onderhandelingen tussen beide kampen door. Een adviseur van Poetin kondigde de hervatting aan van de ‘Normandische vredesbesprekingen’ met Oekraïne, Duitsland en Frankrijk, deze week in Parijs. Ook gaf de Russische regering aan open te staan voor een overleg met de Britse ministers van Buitenlandse Zaken en Defensie.