PlusAchtergrond

Volkswoede in Sri Lanka: ‘Mensen plegen zelfmoord, ze zien het niet meer zitten’

Sri Lanka gaat gebukt onder de ergste economische crisis sinds 1948. De president heeft een nieuwe premier aangesteld en belooft beterschap, maar het is de vraag of dat genoeg is voor de demonstranten. De straatprotesten worden grimmiger.

Igor Bulcke
Demonstranten in Colombo eisen het vertrek van president Gotabaya Rajapaksa bij een protest afgelopen vrijdag. Beeld Eranga Jayawardena/AP
Demonstranten in Colombo eisen het vertrek van president Gotabaya Rajapaksa bij een protest afgelopen vrijdag.Beeld Eranga Jayawardena/AP

Nederlander Jan Kerkhofs (74) baat een reisbureau uit in de Sri Lankaanse stad Negombo en ziet de economische situatie in het land dagelijks verslechteren. “Aan alles is een tekort en mensen hebben geen inkomen meer. Wie toch nog geld heeft, kan er niets mee doen, want de inflatie bereikt recordhoogtes.”

Bij de bevolking is het kookpunt bereikt. Er zijn al maanden protesten. De demonstranten richten vooral hun pijlen op de overheid, die de economische situatie niet weet te verbeteren. Ze eisen het aftreden van de gehele politieke elite. De volkswoede leidde al tot het ontslag van tientallen ministers en premier Mahinda Rajapaksa.

Ergste crisis sinds 1948

Sri Lanka, gelegen in Zuid-Azië, staat bekend als een toeristische topbestemming. De laatste jaren zijn er amper nog toeristen, door terroristische aanslagen en de coronacrisis. Voor een land dat leeft op toerisme is dat een problematische situatie.

Sri Lanka gaat dan ook gebukt onder de ergste economische crisis sinds haar onafhankelijkheid in 1948 en kan haar schulden niet meer terugbetalen. Daarnaast zijn er, mede door de oorlog in Oekraïne, grote prijsstijgingen en tekorten aan voedsel, brandstof en medicijnen. Stroomonderbrekingen die uren duren zijn niet uitzonderlijk.

Kritiek regering

Al jarenlang wordt de politiek in Sri Lanka gedomineerd door de familie Rajapaksa. Voor de protesten waren er nog vijf familieleden aan de macht, vorige maand stapten er drie op tijdens de val van de regering. De overige twee zijn broers, van wie nu alleen president Gotabaya Rajapaksa nog over is.

Die laatste heeft deze week de oppositieleider Ranil Wickremesinghe aangesteld als premier en wil zo snel mogelijk een nieuw kabinet vormen. Op die manier hoopt hij het geweld te stoppen en zijn geloofwaardigheid terug te winnen. Het is echter de vraag of zijn gebaar voldoende is voor de demonstranten die nog altijd zijn ontslag eisen.

Volgens Kerkhofs wacht de bevolking daar ook echt op: “Als hij vertrekt, kan er een overgangsregering gevormd worden en zal er misschien iets veranderen. Sri Lanka is echter een land vol corruptie en het is moeilijk om in die context een land in goede banen te leiden.”

Protest voor het kantoor van president Gotabaya Rajapaksa in Colombo, afgelopen maart. Beeld Eranga Jayawardena/AP
Protest voor het kantoor van president Gotabaya Rajapaksa in Colombo, afgelopen maart.Beeld Eranga Jayawardena/AP

Huizen van politici in brand

De straatprotesten worden intussen grimmiger. Maandagnacht staken demonstranten tientallen huizen van politici in brand. Ook honderden voertuigen zijn beschadigd. Er zijn al acht doden gevallen en meer dan tweehonderd gewonden.

Als reactie zette de politie een waterkanon en traangas in. De politie krijgt ondersteuning van het leger en er is per direct een straatverbod ingesteld. Veiligheidsdiensten hebben de opdracht gekregen meteen te schieten bij vandalisme of als er geplunderd wordt. “Wij zitten nu gewoon thuis. Je kan alleen op straat komen als je dringend naar het ziekenhuis moet,” zegt Kerkhofs.

Gigantische zelfmoordcijfers

Een oplossing voor het conflict is nog niet in zicht. Als de toeristen terugkeren is er al veel opgelost. Zij krijgen volgens Kerkhofs nu een voorkeursbehandeling. “Ze worden hier echt in de watten gelegd. Toeristen mogen nog wel op straat komen, ze kunnen gewoon naar een restaurant gaan en krijgen voorrang aan de pomp. Als we hen ook zouden verliezen, is heel het land naar de kloten.”

Ondertussen proberen de mensen te overleven, want vluchten naar het buitenland is geen oplossing volgens Kerkhofs. “Er zijn veel mensen die zelfmoord plegen, omdat ze het niet meer zien zitten. In mijn straat alleen al pleegden drie mensen zelfmoord. De mensen redden het niet meer en dat is heel erg. Ze hebben honger en kunnen niets meer betalen.”

null Beeld Dinuka Liyanawatte/REUTERS
Beeld Dinuka Liyanawatte/REUTERS
Meer over