PlusOverzicht

Van coronapas tot mondkapjesplicht: zo gaan Europese landen om met de nieuwe coronagolf

Een toeristenbus rijdt langs een coronatestlocatie in Parijs. In Frankrijk moeten toeristen mogelijk de hele zomer een coronapas kunnen tonen. Beeld AFP
Een toeristenbus rijdt langs een coronatestlocatie in Parijs. In Frankrijk moeten toeristen mogelijk de hele zomer een coronapas kunnen tonen.Beeld AFP

Het aantal coronabesmettingen groeit. Het kabinet heeft sectoren gevraagd plannen te maken voor een volgende golf. Welke maatregelen liggen in andere Europese landen op tafel? En wat betekent dat voor vakantiegangers?

Frank RenoutGuy HoeksEdwin WinkelsAngelo van Schaik en Geert Langedorff

Frankrijk: coronapas mogelijk verlengd

Vakantiegangers opgelet: Frankrijk overweegt toeristen de héle zomer te vragen een coronapas te tonen als ze het land binnenkomen. Die ‘pasplicht’ bestaat al aan de Franse grens, maar alleen nog tot en met 31 juli. De regering denkt er nu over om die maatregel te verlengen. Vakantiegangers van 12 jaar en ouder moeten dan ook vanaf 1 augustus bewijzen dat ze negatief getest, volledig gevaccineerd of genezen zijn.

Dat staat in een conceptwetsvoorstel waarover ‘op dit moment wordt gedebatteerd’, laat het ministerie van Volksgezondheid weten. De reden is ‘de zevende coronagolf’ die over het land trekt. Er zijn nu gemiddeld bijna 110.000 nieuwe coronagevallen per dag: vijf keer zoveel als een maand geleden. Het aantal nieuwe ziekenhuisopnames is nu gemiddeld meer dan duizend per dag, een verdubbeling ten opzichte van begin vorige maand.

Veel specialisten in Frankrijk zeggen dat op korte termijn nieuwe beperkende maatregelen nodig zullen zijn. “Ik roep de Fransen op in het openbaar vervoer weer een mondkapje op te zetten,” zei minister Brigitte Bourguigon (Volksgezondheid) al. De Franse spoorwegen en busbedrijf Flixbus kwamen met diezelfde aanbeveling: zet weer een mondmasker op in trein, bus en op stations.

Verder dan adviezen wil de Franse regering nog niet gaan. Wel worden ouderen opgeroepen hun vierde prik te halen. In Frankrijk kunnen 60-plussers en kwetsbare mensen zo’n booster al halen, maar slechts 30 procent van de doelgroep heeft dat daadwerkelijk gedaan.
Frank Renout, Parijs

Duitsland: discussie barst weer los

De angst voor het coronavirus is in Duitsland nooit helemaal weggeweest. Terwijl buurlanden Nederland en België de maatregelen eerder dit jaar lieten vieren, hield Duitsland vast aan de basisregels. Het mondkapje bleef verplicht in het openbaar vervoer, op scholen en in ziekenhuizen. Hoewel het masker in bijvoorbeeld restaurants en supermarkten niet meer verplicht was, hielden Duitsers het toch liever op.

Nu het aantal coronabesmettingen weer hard oploopt, barst ook de discussie weer los over het coronabeleid. Het merendeel van de Duitsers (63 procent) wil wederom een algemene mondmaskerplicht. Onder de vorige bondskanselier Angela Merkel (CDU) was er grote kritiek op het gezondheidsbeleid. Duitsland kreeg maar geen grip op het virus, ziekenhuizen en ic’s raakten overbelast. Toen Olaf Scholz (SPD) afgelopen najaar het roer overnam, besloot hij meer verantwoordelijkheden in handen van de deelstaten te leggen.

Maar ook onder Scholz was er grote onvrede over het beleid. In het derde coronajaar twijfelen politici en experts nog altijd over de te varen koers. De Duitse gezondheidsminister Karl Lauterbach (SPD), die op Duitse tv het coronabeleid onder Merkel geregeld onder vuur nam en een populaire tegenstem werd, moet inmiddels zelf kritiek pareren. Onder zijn leiding mislukte een vaccinatieplicht voor burgers van 60 jaar en ouder. Daarnaast blijken de actuele coronacijfers allesbehalve te kloppen.

Voor de zomer rekent Lauterbach niet op overvolle ziekenhuizen, maar vanaf de herfst kan het wel weer alle hens aan dek zijn. Gratis coronatests zijn er dan niet meer: vanaf juli moeten mensen – kwetsbare groepen uitgezonderd – waarschijnlijk 3 euro per test gaan betalen. Volgens Lauterbach hebben de tests namelijk ‘te weinig gebracht en te veel gekost’.
Guy Hoeks, Berlijn

Spanje: corona als griep, maar alertheid geboden

Spanje beleeft op dit moment de zevende golf aan coronabesmettingen, al is deze golf vanwege de vaak lichte symptomen van omikronvarianten minder zichtbaar dan de vorige zes. De druk op de zorg is (nog) laag: 6,7 procent van de ziekenhuisbedden en 4,4 procent van de ic-bedden wordt bezet door coronapatiënten. Deze zevende golf leidt daarom niet tot nieuwe maatregelen of speciale draaiboeken voor na de zomer. Dat laatste valt bovendien onder de verantwoording van de regioregeringen: elke streek moet zijn eigen plannen maken.

Op nationaal niveau was Spanje begin dit jaar het eerste land dat liet weten covid als een gewone griep te gaan monitoren. “We moeten vooral alert blijven, de herfst zal bepalend zijn voor hoe dit zich nog ontwikkelt,” waarschuwde Fernando Simón, de Spaanse Jaap van Dissel, onlangs echter.

Gezien de nieuwe golf zal Spanje voorlopig niet de enige nog geldende maatregel afschaffen: het mondkapje blijft verplicht in het openbaar vervoer en zorginstellingen als ziekenhuizen en verpleeghuizen, omdat daar veel kwetsbare mensen komen. Ook voor het betreden van een apotheek is het masker vereist.

In het najaar zal Spanje beginnen met het toedienen van de herhaalprik (de tweede booster) voor mensen van boven de 80 jaar. De rest van de bevolking komt daar nog niet voor in aanmerking, omdat er volgens de overheid op dit moment geen sprake is van een afname van immuniteit onder de bevolking. Ruim 80 procent van de 40-plussers heeft de eerste booster gehad, onder 60-plussers is dat 93 procent.
Edwin Winkels, Barcelona

Italië: mondkapje op veel plekken nog verplicht

De rijen voor testcentra in Italië groeien weer, net als het aantal besmettingen. Dinsdag waren er ruim 130.000 nieuwe besmettingen, tegen zo’n 80.000 een week eerder. Toch lijkt de Italiaanse overheid zich geen grote zorgen te maken over deze zomergolf: de ziekenhuizen kunnen de groei van het aantal patiënten nog goed aan, zowel in de reguliere zorg als op de ic’s. De bezettingsgraad van de ic’s schommelt rond de 3 procent.

Voorlopig blijven de draaiboeken dus nog in de kast, en zijn er ook geen nieuwe coronamaatregelen aangekondigd. De huidige verplichting tot het dragen van een mondkapje in het openbaar vervoer blijft wel bestaan, je komt in Italië geen trein of bus binnen zonder een FFP2-masker op je gezicht. En ook in ziekenhuizen en verzorgingshuizen is het dragen van een FFP2-masker verplicht.

Ook in de private sector moet een mondkapje op: mensen aan de lopende band, winkelpersoneel of werknemers op kantoren zonder voldoende ventilatie of mogelijkheid tot afstand houden moeten nog een mondkapje op. In ziekenhuizen en verzorgingshuizen is het dragen van een FFP2-masker verplicht. Deze regels gelden tot eind september.

In theaters, bioscopen en bij grote events is de mondkapjesplicht eerder deze maand wél afgeschaft, al wordt nog sterk aangeraden een mondkapje te dragen.

Inmiddels heeft bijna 15 procent van de Italianen al een tweede booster gehad: ouderen van boven de 80 of kwetsbare mensen. In het najaar wil de Italiaanse overheid een herhaalprik aanbieden aan iedereen boven de 50. Ondanks de relatief milde symptomen van omikron blijft de Italiaanse overheid voorzichtig.
Angelo van Schaik, Rome

Verenigd Koninkrijk: het virus nauwlettend monitoren

“Roll with it,” vatte de dinsdag opgestapte minister Sajid Javid van Gezondheid het plan van de Britse overheid om te leren leven met corona samen. Op de golven van nieuwe uitbraken beleid uitstippelen klinkt naïever dan het in werkelijkheid is: het Verenigd Koninkrijk beschikt over de beste laboratoria ter wereld om varianten in kaart te brengen. Een speciale commissie volgt het aantal besmettingen en ziekenhuisopnames.

Omikron BA.4 en BA.5 houden volgens hun cijfers deze zomer huis. Met het einde van het festivalseizoen in zicht groeit het aantal besmetting fors, maar van paniek is geen sprake. Zelfs voormalig plaatsvervangend chief medical officer Jonathan Van-Tam liet weten geen mondkapje meer te dragen. Het vaccinatieprogramma moet escalatie voorkomen.

Hoogleraar Adam Finn gaf namens het Joint Committee on Vaccination and Immunisation aan dat ouderen en kwetsbaren zich in september opnieuw moeten laten inenten. Zolang agressievere vormen van covid niet opdoemen, blijft versnelde massavaccinatie achterwege. Over verplicht testen, zelfisolatie en het afkondigen van lockdowns wordt niet gesproken. Het bestrijden van de inflatie, de gestegen energieprijzen en de landelijke stakingen genieten prioriteit.

De regering hoopt zich op basis van prognoses van wetenschappers tijdig te kunnen voorbereiden op de winterperiode. Draaiboeken kunnen, mits nodig, worden uitgerold. Van blunders uit de eerste uitbraak is geleerd. In theorie lijkt alles goed onder controle, al maakt de chaotische politieke situatie rond premier Boris Johnson beleid voeren er niet makkelijker op.
Geert Langendorff, Londen