Nieuws

Terreurdreiging vliegveld Afghanistan – evacuatie voortijdig ten einde

Nederland stopt op aanwijzing van de Amerikanen met de evacuatiemissie uit Kabul. Voor alle achterblijvers begint de onzekerheid nu pas echt.

Tom Kieft
Afghaanse vluchtelingen in de rij bij het vliegveld, dat inmiddels gesloten is.  Beeld Los Angeles Times via Getty Imag
Afghaanse vluchtelingen in de rij bij het vliegveld, dat inmiddels gesloten is.Beeld Los Angeles Times via Getty Imag

Vijf dagen voordat de westerse landen van de Taliban hun troepen uit Afghanistan moeten hebben teruggetrokken, stopt Nederland met de evacuaties uit Kabul. De situatie rondom het vliegveld is de afgelopen 24 uur snel verslechterd. Vanwege een acute dreiging voor aan­slagen op het vliegveld en de duizenden wanhopige Afghanen die zich daar ophouden, hebben de Navobondgenoten de toegang tot het vliegveld van Kabul vannacht afgesloten. Met klem wordt iedereen die nog rondom het vliegveld is, gevraagd om daar weg te gaan.

Nederland stopt met evacueren op aanwijzing van de Verenigde Staten. Hoelang de VS nog doorgaan is niet duidelijk, maar het heeft er alle schijn van dat ook de Amerikanen niet tot 31 augustus doorgaan met het terughalen van ingezetenen. België en Polen hadden gisteren al aangekondigd te stoppen met de evacuaties. De Franse premier Jean Castex zei vanaf morgenavond te stoppen met het evacueren uit Kabul.

Drie bussen

Het kabinet hield er al rekening mee niet alle Nederlanders en Afghanen die bij de Nederlandse missie geholpen hebben in veiligheid te kunnen brengen. Volgens een briefing aan de Tweede Kamer van de ministers van Buitenlandse Zaken en van Defensie, gisteren, had ­Nederland op dat moment 1794 mensen geëvacueerd. Daar komt nog een groep evacués bij. Vlak voor het sluiten van de toegangspoort tot het vliegveld, bereikten nog drie bussen Nederlanders vannacht de luchthaven van Kabul.

Het was de afgelopen dagen al steeds moei­lijker voor evacués om het vliegveld te bereiken. Militairen van de westerse landen waren ook al begonnen burgers uit Kabul eigenhandig op te halen. Afgesproken was met de Taliban dat zij het vliegveld en de doorgang daarnaartoe zouden beschermen. Maar volgens meerdere getuigenissen werden evacués ook geregeld door ­Talibanstrijders tegengehouden.

Islamitische Staat

De dreiging voor een aanslag komt echter uit een andere vijandige hoek. Een Amerikaanse anonieme overheidsbron vertelde aan CNN dat de Afghaanse tak van Islamitische Staat (IS) meerdere aanslagen beraamt op het vliegveld en de duizenden Afghanen die zich daar – in sommige gevallen al dagenlang – ophouden in de hoop te worden meegenomen. IS en de Taliban zijn ook gezworen vijanden.

Nu de al rommelig begonnen evacuatiemissie nog chaotischer tot een einde aan het komen is, begint de onzekerheid voor veel Afghanen pas echt. De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Antony Blinken, zei gisteren dat hij ook na 31 oktober ‘elk diplomatiek, economisch en politiek hulpinstrument’ in zal zetten om Amerikaanse burgers en Afghaanse helpers uit het land te halen. Maar zonder troepenmacht om dat af te dwingen, zijn de Afghanen overgeleverd aan de goede dan wel kwade wil van de Taliban.

De jihadisten beloven al weken dat de Afghanen niets van hen te vrezen hebben, maar ­berichten over executies en vrouwen die niet meer naar hun werk mogen, doen vrezen voor het ergste. De verwachting is dat vele duizenden Afghanen zullen proberen het land te ontvluchten. Vanochtend al maakte een lokale journalist beelden van een gigantische massa mensen aan de Pakistaanse grens. In buurlanden Iran en ­Pakistan samen leven al zo’n 6 miljoen Afghanen die daar de afgelopen twintig jaar naartoe zijn gevlucht. Alles wijst erop dat het er alleen maar meer zullen worden.

‘Veel achterblijvers’

Het is momenteel niet goed te zeggen hoeveel mensen achterblijven in Kabul, nu Nederland net als andere landen moet stoppen met de evacuatie. Volgens demissionair minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Zaken) blijven de lijsten met meldingen groeien en zit er ook nog een ‘groot aantal’ Nederlanders met hun gezinnen.

Demissionair minister Ank Bijleveld ­(Defensie) zei gisteren dat het eerder om honderden dan om tientallen achterblijvers zou gaan. Ook zij kon toen geen exacte aantallen noemen.

De inzet blijft volgens Kaag om hen die recht hebben op evacuatie of terugkeer te helpen. Ze hoopt dat het vliegveld van Kabul niet lang gesloten blijft. Over een ‘plan B’ voor evacuatie doet ze geen ­uitspraken.

De poorten van de luchthaven van Kabul zijn inmiddels gesloten en de Amerikanen hebben andere landen ‘met klem verzocht’ om hun evacuatie-operaties af te ronden. Meerdere regeringen hebben mensen opgeroepen niet meer naar het vliegveld te komen, uit angst voor een aanslag. Ooggetuigen zeggen echter tegen het Duitse persbureau DPA dat de drukte ondanks de dreiging van een terroristische aanslag bij het vliegveld van Kabul nog gewoon toeneemt.

Meer over