PlusExclusief

Syriërs huwelijken hun dochters uit en trekken ten strijde over de grens, om maar te overleven

De opstand tegen de Syrische president Bashar al-Assad begon meer dan elf jaar geleden, maar nog altijd lijkt er geen einde in zicht aan de burgeroorlog en de economische crisis die eruit voortkwamen. ‘Mensen zijn naar het randje van de afgrond geduwd.’

Isabel Bolle
Een militaire oefening van van de Syrian Democratic Forces (SDF), die zij aan zij met de VS strijden in het land tegen jihadisten.  Beeld AFP
Een militaire oefening van van de Syrian Democratic Forces (SDF), die zij aan zij met de VS strijden in het land tegen jihadisten.Beeld AFP

Nog regelmatig vallen er bommen in Syrië, met name op Idlib, de noordwestelijke enclave die tot nu toe uit handen van de Syrische president Assad is gebleven. Zo ook maandag, toen in Idlib vier jongens op weg naar school door een Syrische luchtaanval werden gedood. Diezelfde dag voerde de Russische luchtmacht – die het Syrische regeringsleger steunt – meerdere luchtaanvallen uit op het zuiden van de enclave. De naar schatting drie miljoen burgers die er wonen kunnen moeilijk ontsnappen, tenzij ze genoeg geld hebben voor een smokkelaar of bereid zijn om op eigen houtje de gevaarlijke oversteek met de Turkse grens te wagen.

90 procent in armoede

Ondertussen bevindt Syrië zich in de ergste economische crisis sinds de oorlog begon, een crisis die mogelijk nog verder zal verergeren door de oorlog in Oekraïne. Het overgrote deel van het graan dat Syrië importeert komt uit Rusland. Uit angst dat de oorlog de import zal belemmeren is de Syrische regering begonnen met het rantsoeneren van de voedselvoorraden, waaronder de reserves graan, suiker, olie en rijst worden beperkt vrijgegeven. Intussen wordt voedsel steeds duurder; veel Syriërs brengen elke dag uren in de rij voor de staatsbakkerij door, waar gesubsidieerd brood te krijgen is. Voor veel families betekent het een sobere ramadan.

Gevluchte Syriërs leven in barre omstandigheden, zoals bij dit kind in een tentenkamp nabij Turkse grens, waar het afgelopen maand nog sneeuwde ook. Beeld AFP
Gevluchte Syriërs leven in barre omstandigheden, zoals bij dit kind in een tentenkamp nabij Turkse grens, waar het afgelopen maand nog sneeuwde ook.Beeld AFP

In een samenleving waar 90 procent van de bevolking nu onder de armoedegrens leeft zullen de extra maatregelen hard aankomen. Volgens hulporganisatie Oxfam weten zes van de tien Syriërs niet hoe ze aan hun volgende maaltijd moeten komen, waardoor sommigen zich gedwongen voelen tot moeilijke keuzes.

“De ineenstortende economie heeft mensen naar het randje van de afgrond geduwd,” laat Moutaz Adham, Oxfams landencoördinator voor Syrië, weten in een verklaring. “Mensen steken zichzelf in de schulden om eten te kopen, kinderen worden van school gehaald om te gaan werken, of het aantal maaltijden per dag wordt beperkt. Ook het uithuwelijken van jonge dochters is een overlevingsmechanisme geworden – dat betekent een mond minder om te voeden.”

Als huurling naar Oekraïne

De oorlog in Oekraïne is in Syrië niet alleen te merken aan de zorgen rondom het Russische graan en de stijgende voedselprijzen, in verschillende Syrische steden zijn ook rekruteringskantoren opgezet waar Syriërs zich kunnen aanmelden om mee te vechten in Oekraïne. Veel van de rekruteerders hebben nauwe banden met het Russische particuliere huurlingenbedrijf Wagner, dat eerder al de inzet van Syrische huurlingen in Libië coördineerde.

Volgens de Syrische nieuwssite Deir EzZor 24 worden contracten aangeboden voor de positie van beveiliger, met een maandsalaris van tussen de tweehonderd en driehonderd dollar. Wie gevechtservaring heeft en bereid is de wapens op te pakken kan nog meer verdienen. Verschillende Amerikaanse functionarissen bevestigen de berichten, en zeggen over dezelfde informatie te beschikken.

De rekruteerders zijn ook online actief. Op sociale media gaan advertenties rond die Syrische mannen veel geld beloven als ze bereid zijn in Oekraïne te vechten. Of dit soort advertenties altijd legitiem zijn is niet met zekerheid te zeggen. Zo zijn er rekruteerders die eisen dat er eerst hoge bemiddelingskosten aan hen worden overgemaakt voordat ze bereid zijn iemand te helpen – online waarschuwen Syriërs elkaar voor oplichters.

Volgens Sorcha Macleod – voorzitter van de VN-werkgroep inzake het gebruik van huurlingen – spelen de rekruteerders behendig in op de economische crisis. “Wat we zien is een roofdierachtige manier van rekruteren,” vertelt ze aan The New York Times. “Ze profiteren van de armzalige sociaal-economische situatie waarin deze mensen zich bevinden.”

Meer over