PlusAnalyse

Strengere maatregelen in Europa, maar in elk land zijn ze verschillend

Europa worstelt opnieuw met een oplopend aantal coronabesmettingen. Landen grijpen in, maar ieder op hun eigen manier en dat dreigt verwarring te zaaien. Het belang van boostervaccins neemt toe, wat het trage Nederland in de problemen brengt.

Sam de Graaff
In Oostenrijk geldt een prik met Janssen vanaf januari niet meer als volledige bescherming.  Beeld AP
In Oostenrijk geldt een prik met Janssen vanaf januari niet meer als volledige bescherming.Beeld AP

De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) waarschuwde eind vorige week al: Europa is opnieuw epicentrum van de pandemie. Een kleine twee jaar nadat het virus voor het eerst opdook, zitten de besmettingen weer in de lift, ook met honderden miljoenen prikken die inmiddels gezet zijn.

Persbureau Reuters houdt een lijstje bij met landen die zich op of vlak voor hun piek qua besmettingen bevinden. Wereldwijd zitten zestien landen daar gevaarlijk dicht tegenaan. Twaalf daarvan liggen in Europa. Vooral het minder gevaccineerde oosten kleurt donkerrood, maar ook Duitsland telde vandaag een recordaantal besmettingen.

Niet alleen het virus overspoelt het continent, maar ook een zweem van vermoeidheid. Daar gaan we weer. Wacht ons opnieuw een donkere winter? We waren er toch van af, na al die vaccinaties?

“De vaccins doen wat we hadden gehoopt,” zei Hans Kluge, WHO-directeur voor Europa. “Ze beschermen tegen de ergste uitwassen van de ziekte. Maar vaccins vormen slechts een van de middelen, naast andere gezondheidsmaatregelen. De boodschap is altijd geweest: doe het allemaal.”

Deur potdicht

Het beleid wordt inmiddels Europabreed weer strenger, ofschoon ieder land een andere route kiest. Zo weert Oostenrijk vanaf deze week ongevaccineerden uit de horeca, van evenementen met meer dan 25 bezoekers en bij kappers. Het is de zogeheten ‘2G-regeling’, waarbij alleen gevaccineerde (de eerste G) en genezen (de tweede G) bezoekers nog welkom zijn.

In het federale Duitsland is het aan deelstaten of ze kiezen voor 2G of 3G, de variant waarbij ook een negatieve test volstaat. Ongeveer de helft van de deelstaten heeft op de een of andere manier gekozen voor 2G. Vaak is dat (nog) losjes: eigenaren van winkels, horeca, bioscopen en andere bedrijven mogen zelf bepalen wie zij welkom heten.

In de deelstaat Saksen, waar het virus snel om zich heen grijpt, is 2G al officieel beleid. Winkels die in essentiële behoeften voorzien, zoals supermarkten en apotheken, zijn nog toegankelijk voor ongevaccineerden. Verder blijven de deuren potdicht.

De Europese lappendeken aan maatregelen beperkt zich niet tot 2G of 3G. Er wordt ook scherp gekeken naar de houdbaarheid van de vaccins. Vooral het Janssenvaccin ligt onder het vergrootglas. De prik zou minder lang beschermen dan was verwacht en gehoopt.

Achter de landen aan hobbelen

In Oostenrijk geldt een prik met Janssen vanaf januari niet meer als volledige bescherming. Maar ook reizigers met Pfizer en Moderna moeten opletten: vaccinbewijzen zijn in Oostenrijk voortaan maar 270 dagen houdbaar. Daarna is een booster nodig.

Dat kan niet de bedoeling zijn, liet minister Hugo de Jonge al weten. Hij noemde het ‘wel ingewikkeld’ als ieder land zijn eigen eisen gaat stellen. De Jonge zei te hopen Oostenrijk via diplomatieke kanalen op andere gedachten te brengen.

Nederlandse diplomaten kunnen wat dat betreft de borst natmaken, want ook Frankrijk maakte dinsdagavond bekend een extra coronaprik te gaan verplichten. Niet alleen voor ontvangers van Janssen, maar voor alle 65-plussers. En al vanaf midden december. In België werd woensdag bekend dat er een boosterprik komt voor wie maar één dosis Janssen heeft ontvangen.

De kans is groot dat andere landen zullen volgen. Gevaccineerden die vrij door Europa willen reizen, moeten dus aan de boosterprik. Voor Nederlanders valt dat nog niet mee: net als aan het begin van de vaccinatiecampagne hobbelt Nederland een aantal andere Europese landen achterna. Terwijl de Duitse en Franse ouderen hun extra prik al ontvangen, gaat minister De Jonge vooralsnog uit van een start over vier weken.

De klok tikt.