PlusAnalyse

Stagnatie Russische opmars is geen reden tot optimisme: ‘Poetin heeft kaarten achter de hand’

De Russische opmars lijkt langzamer te verlopen dan Poetin had verwacht. Toch is er geen aanleiding voor al te veel optimisme volgens oud-generaals Mart de Kruif en Dick Berlijn. De Kruif: ‘Ik heb nog steeds een heel zwart gevoel over deze crisis.’

Anita van Rootselaar
null Beeld REUTERS
Beeld REUTERS

De ontwikkelingen volgden elkaar in rap tempo op zondag: van berichten dat Belarus Oekraïne mogelijk de oorlog zal verklaren, tot de opdracht van Poetin om het Russische kernwapenarsenaal in hogere staat van paraatheid te brengen en de geplande ontmoeting tussen de Russische en Oekraïense delegaties op de grens met Belarus. De delegaties zouden zondagmiddag zijn aangekomen op de afgesproken locatie, maar Rusland ontkende dat de onderhandelingen officieel waren begonnen.

De ontmoeting is vooral retoriek richting Poetins eigen achterban, stellen oud-generaals Mart de Kruif en Dick Berlijn. “Zo kan hij zeggen: ik heb alles gedaan, ik was zelfs bereid om te praten met Zelenski,” legt Berlijn uit. “Ook Zelenski wil niet het verwijt van het Westen krijgen dat hij niet alles heeft gedaan om deze oorlog te stoppen. Maar ik denk niet dat hij echt gelooft dat dit een reële optie is.”

Weerstand

Wat kunnen we wél verwachten de komende dagen? De Russen hadden in elk geval gehoopt op een snellere opmars. “Nu valt te zien dat dit toch lastiger is dan gedacht,” zegt Berlijn. “De tegenstand van de Oekraïense strijdkrachten en burgers is groter.”

Die grotere weerstand is volgens De Kruif een belangrijke reden voor de stagnatie van de Russische opmars: “Je kunt nog zoveel materiaal hebben, maar echt bepalend voor het succes van operaties is de wil om weerstand te bieden.” Dat president Poetin zondag de opdracht gaf om de Russische eenheden die over kernwapens beschikken in verhoogde staat van paraatheid te brengen, heeft ook te maken met de extra weerstand, denkt Berlijn.

Belangrijkere factor echter is de eensgezindheid van het Westen in haar veroordeling van de inval. Die wil Poetin volgens Berlijn ondermijnen door angst te zaaien met de dreiging van nucleaire wapens. “Ik zie zijn uitspraken in dat licht. Ik kan me niet voorstellen dat hij denkt dat hij er echt mee weg komt die wapens daadwerkelijk in te zetten. Als hij dat zou doen, dan vernietigt hij ook zijn eigen land.”

Logistiek

Een tweede obstakel voor de Russen is de logistiek. Berlijn: “Het lijkt erop dat Rusland last heeft van de lange aanvoerlijnen. Je kan troepen wel heel snel naar voren brengen, maar na 24, 48, 72 uur moet je ze weer bevoorraden: diesel, voedsel, munitie.”

In hoeverre dat de Russische invasie negatief beïnvloedt, is evenwel nog lastig te zeggen. Bovendien is de machtsongelijkheid tussen Oekraïne en Rusland groot: Poetin kan bogen op een fors leger. Maar nieuwe eenheden moeten uit verschillende plekken van Rusland naar voren worden gebracht. Berlijn: “In hoeverre Poetin daar in zijn aanvalsplan voldoende rekening mee heeft gehouden, dat moeten we gaan bezien.”

“De Russen zetten nooit alles in één keer in,” zegt De Kruif. “De tweede lijn troepen gaan ze inzetten op plekken waar ze succesvol zijn. We weten niet waar dat gaat gebeuren. Maar waar de Oekraïners misschien nu alles inzetten wat ze hebben, heeft Poetin echt nog wat kaarten achter de hand.”

Belarus

Daarnaast hangt een mogelijke oorlogsverklaring van Belarus nog in de lucht. De Kruif: “Feitelijk zijn ze al in oorlog met Oekraïne. Ze stellen hun luchtbases en doorgangswegen ter beschikking en ondersteunen de Russische troepen logistiek in hun reis door Belarus.” Wel zal Belarus bij een oorlogsverklaring waarschijnlijk ook manschappen inzetten. Dat gaat om zo’n 30.000 man landmacht, schat De Kruif in. “Maar ik weet niet wat de kwaliteit van de troepen is, en hoe goed ze kunnen samenwerken met de Russen.”

Hoe het gaat aflopen is dus nog een grote vraag. “Oekraïne heeft een aantal kwetsbaarheden. Hoe zit het met de logistiek van Oekraïne zelf? Hebben ze genoeg kogels, wapens, raketten? Het eerlijke antwoord is: dat weten we niet.” Reden tot optimisme is er in elk geval niet volgens De Kruif. Hij verwacht de komende dagen hevige gevechten rondom Kiev. ,,Ik denk dat ze in het oosten zullen proberen zo snel mogelijk vorderingen te maken naar de Dnjepr-rivier. Om zo vanuit daar een dreiging op de bouwen naar Kiev.”

Meer over