Schrijvers en politici reageren geschokt op aanslag Salman Rushdie: ‘aanslag op de vrijheid van literaire expressie’

Vakgenoten van de Brits-Amerikaanse schrijver zijn onthutst door de aanslag op de man die al meer dan 30 jaar moet vrezen voor zijn leven.

Teun Dominicus
Salman Rushdie bij een signeersessie in Londen in 2017. Beeld Grant Pollard/Invision/AP
Salman Rushdie bij een signeersessie in Londen in 2017.Beeld Grant Pollard/Invision/AP

Mizzi van der Pluijm is uitgever bij Pluim, de uitgeverij waar Rushdies nieuwste boek verschijnt. “Het is een verschrikkelijke gebeurtenis. Salman Rushdie is een man die literatuur, fantasie en creativiteit als belangrijkste middelen heeft.” Van der Pluim is al 33 jaar de Nederlandse uitgever van Rushdies werk, eerst bij uitgeverij Atlas Contact en nu bij Pluijm. De aanslag komt voor haar als ‘een schok’. Ze hoopt dat het goed gaat met Salman Rushdie.

Sophie Zijlstra is voorzitter van PEN Nederland, de Nederlandse tak van de internationale schrijvers vereniging. Zij noemt de aanslag op Rushdie ‘verschrikkelijk’. “Dit raakt ons diep in het hart, deze aanslag op de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van literaire expressie. Ik vind het verschrikkelijk en als PEN Nederland leven wij mee met Salman Rushdie. Deze aanslag is alles waarvoor we bang waren. Dat zo’n daad gebeurt vanwege het vrije woord is onvoorstelbaar.”

Schrijver Jamal Ouariachi interviewde Rushdie in november 2015 tijdens het literaire festival Crossing Border in Den Haag. Hij noemt het nieuws over de aanslag op Rushdie ‘afgrijselijk’.

Adriaan van Dis, die in de jaren ‘90 voorzitter was van het Rushdie Defence Committee Nederland, reageert ontdaan. ‘Al die jaren, zonder vrijheid. Hij heeft het hier ontzettend moeilijk mee gehad’, memoreert hij een bezoek aan de bedreigde schrijver in Londen, in het AD. “Ik hoop echt dat Rushdie er weer bovenop komt.”

Politici betuigen steun

Burgemeester Femke Halsema laat vanaf haar vakantieadres weten mee te leven met Rushdie. Ze schrijft dat ‘een onrechtvaardige terreurdaad op hem is gepleegd’. Ze haalt daarbij herinneringen op aan bezoeken van de Brits-Amerikaanse schrijver aan Amsterdam. “Geïnspireerd door jou is Amsterdam een huis geworden voor internationale dissidente kunstenaars.”

Minister van Justitie Dilan Yesilgöz reageert geschokt op het nieuws dat de bekende schrijver Salman Rushdie is neergestoken in de Verenigde Staten. ‘Wat een verschrikking’ zegt ze. ‘Waar iedereen jarenlang voor vreesde komt helaas, ondanks alle maatregelen, uit.’ De minister leeft zeer met Rushdie en zijn familie mee. “Wat een klap voor hen en de rest van de vrije wereld.”

Minister-president Mark Rutte veroordeelt de aanslag op Rushdie. Hij zegt dat zijn vrees is uitgekomen: ‘Salman Rushdie is neergestoken, terwijl hij gebruik maakte van zijn recht op vrijheid van meningsuiting’.

De Britse premier Boris Johnson tweet dat hij ‘meeleeft met Rushdie en zijn geliefden’.

Het Nederlandse parlementslid Pieter Omtzigt noemt de aanval ‘een verschrikkelijk gerichte aanslag’. Hij benadrukt in zijn tweet het recht op vrijheid van meningsuiting. Hij citeert uit een uitspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, dat stelt dat meningen mogen ‘shockeren, verontrusten of kwetsen’.