Een vernietigde Russische tank in de regio Loehansk, kort na de inval in Oektraïne.

PlusAchtergrond

Russisch leger betaalt hoge prijs voor ondermaatse Chinese banden

Een vernietigde Russische tank in de regio Loehansk, kort na de inval in Oektraïne.Beeld Anatolii Stepanov/AFP

Terwijl de Russische luchtmacht in het noorden van Oekraïne bombardementen uitvoerde op de stad Zhytomy, even ten westen van Kiev, leed de Russische marine zwaar verlies in het Zuiden, in de Zee van Azov.

Bob van Huët

In de haven van Berdyansk, ten westen van Marioepol, zou een landingsschip zijn vernietigd en werden twee andere beschadigd. Opmerkelijk want datzelfde Berdyansk figureerde vorige week nog als belangrijke verovering op de Russische staatstelevisie. Op video’s van het Oekraïense leger is te zien dat een groot schip in brand staat. Terwijl er explosies aan boord zijn, varen twee andere Russische schepen snel weg. Volgens de Oekraïners was een ‘enorm doelwit’ geraakt. Het vernietigde vaartuig kan 20 tanks, 45 pantservoertuigen en 400 soldaten transporteren.

Rusland heeft het verlies niet bevestigd, maar experts die de beelden hebben gezien, gaan ervan uit dat het inderdaad raak was. Intussen komen er uit het Noorden, westelijk van Kiev, berichten dat de Oekraïense verdedigers terrein terugwinnen op de Russische indringers.

De gezaghebbendste plek waar de materiële verliezen in deze oorlog – ook die van de Oekraïners – gedetailleerd worden bijgehouden, is de open-sourceblog Oryx. Aan de hand van geverifieerde beelden tellen Oryxspecialisten alle geraakte tanks, pantservoertuigen, lichte terreinvoertuigen, pantserhouwitsers en zo meer. De teller aan Russische kant stond dinsdag voor de Russische landmacht op een verlies van 1307 legervoertuigen en aan Oekraïense zijde op 372 voertuigen.

Veel militaire experts gebruiken de cijfers van Oryx waarbij wel de aantekening wordt gemaakt dat die maar een deel van het verhaal vertellen. Oekraïners leggen vooral verliezen bij de vijand vast, minder die in eigen gelederen. Russen filmen sowieso zelden hun eigen verliezen en ook niet die van Oekraïners buiten de ‘bevrijde’ Donbas want dat zou het goedgelovige thuisfront toch confronteren met een heuse oorlog.

Bedroevend

De Russische verliezen blijven niettemin opmerkelijk. Sinds het begin van de oorlog zijn er daarom ook vragen gerezen over de kennelijk bedroevende staat van het Russische materieel. Als het de bedoeling was de wereld (lees: potentiële klanten) hier een vitrine van geolied Russisch oorlogstuig te tonen, dan is dat vooralsnog mislukt.

Inmiddels doen verhalen de ronde dat de Russische wapenindustrie dit zal gaan voelen. Wie wil een Tijger terreinwagen als die bij bosjes langs de kant staan. En vaak niet vanwege de vijand, zegt Trent Telenko. De voormalige kwaliteitscontroleur van Amerikaanse legervoertuigen is inmiddels een autoriteit op Twitter met zijn voertuigkeuringen op afstand.

Vooral de banden van veel Russische voertuigen zijn beroerd, merkte Telenko als een van de eersten op. Hij en andere specialisten hebben inmiddels gezien dat veel Russische legertrucks op Chinese Gele Zee YS20-banden staan. Niet de beste kwaliteit. Via Alibaba zijn ze te koop voor 180 euro per stuk als je er meer dan 500 koopt. Een stuk goedkoper in elk geval dan de gedegen militaire XZL-banden van Michelin die de Chinezen hebben gekopieerd. “Deze banden hebben gewoon niet de belastingclassificaties die nodig zijn voor dit soort voertuigen,” weet een specialist.

De slechte banden zijn volgens kenners een voorbeeld van de gevolgen van de grootschalige corruptie binnen het Russische leger. De eenheid die geld kreeg voor goede banden moet, om de eigen zakken te vullen, gedacht hebben dat het goedkoper kon. Dat is niet iets wat je nu aan president Vladimir Poetin wilt uitleggen. Naar verluidt zijn er Russische bewapeningsambtenaren onder huisarrest geplaatst vanwege het beroerd verlopende offensief in Oekraïne.

Beroerd onderhoud

Een groot deel van het Russische én Oekraïense materieel dateert uit het Sovjettijdperk en het onderhoud is in het Russische leger notoir beroerd. Van alle voertuigen die door Oryx zijn afgeschreven is 15 procent om onbekende reden langs de kant gezet, zonder zichtbare gevechtsschade. Heel slim hebben de Oekraïners, volgens Amerikaanse bronnen, sinds het begin van het Russische offensief gefocust op tanks én op de reparatie- en takeldiensten van het vijandelijke leger.

Verbazingwekkend is volgens experts hoeveel geavanceerd materieel door Russische soldaten gewoon is achtergelaten. De Amerikaanse expert Michael Kofman van de denktank CNA concludeert dat het Russische leger nog slechter is georganiseerd dan vaak werd aangenomen en dat veel jonge, dienstplichtige, soldaten gewoon niet willen vechten. Dat laatste kwam ook naar voren in Oekraïense verhoren van krijgsgevangenen. Een aantal van hen had bevriezingsverschijnselen. Veel Russische legervoertuigen hebben geen of alleen een defecte verwarming.

Meer over