PlusAchtergrond

Pronkstuk Russische marine de Moskva gezonken: een gevoelige en vooral symbolische tik

De 'Moskva' in betere tijden. Beeld Alexey Pavlishak/REUTERS
De 'Moskva' in betere tijden.Beeld Alexey Pavlishak/REUTERS

Het oorlogsschip de Moskva dat donderdag alsnog is gezonken gold als het absolute paradepaardje van de Russische Zwarte Zeevloot.

Jarron Kamphorst

Het is letterlijk en figuurlijk het vlaggenschip van de Russische Zwarte Zeevloot: het oorlogsschip de Moskva. Maar het pronkstuk is niet meer: branden en explosies aan boord zouden het schip sterk hebben beschadigd, waarna het bij het terugslepen naar de haven zou zijn gezonken, is het Russische verhaal.

Vlak daarvoor kwam er vanaf de kust waar de Moskva voor lag echter een geheel andere verklaring. De gouverneur van de Oekraïense havenstad Odessa meende dat de Oekraïense strijdkrachten het oorlogsschip met raketten hadden bestookt. ‘Neptunusraketten die de Zwarte Zee bewaken hebben zeer ernstige schade veroorzaakt aan het Russische schip. Glorie aan Oekraïne,’ zo schreef gouverneur Maksym Martsjenko op Telegram.

Ongeacht welke van de twee verklaringen klopt, is het een gevoelige en vooral symbolische tik voor het Russische leger. De Moskva geldt als het belangrijkste oorlogsschip van de Russische marine in de Zwarte Zee.

Het schip dat nota bene in 1980 ten tijde van de Sovjet-Unie in de Oekraïense stad Mykolajiv werd gebouwd, is in feite één groot drijvend kanon. Aan boord beschikten de ruim vijfhonderd mariniers, die volgens de Russen inmiddels zijn geëvacueerd, over onder meer zestien antischeepsraketten van het type P-1000 Vulkan, talloze antionderzeeërraketten, antitorpedowapens en luchtdoelraketten om te assisteren bij luchtverdedigingsoperaties.

‘Krijg de klere’ Moskva

Eerder tijdens de huidige oorlog in Oekraïne haalde de Moskva ook al eens het nieuws, toen het schip op de eerste dag van de Russische invasie een aanval lanceerde op het Oekraïense Slangeneiland. Op geluidsfragmenten was te horen hoe de bemanning van het schip de grenswachters op het eiland maande zich over te geven. “Slangeneiland, ik, Russisch oorlogsschip, herhaal het aanbod: leg je wapens neer en geef je over, of je wordt gebombardeerd,” klonk het vanaf het schip. Het antwoord van de grenswachters liet niet lang op zich wachten: “Russisch oorlogsschip, krijg de klere”.

In eerste instantie meldde Oekraïne dat de grenswachten om het leven waren gekomen tijdens de aanval, maar later bleek dat ze gevangen waren genomen. Eind maart kwamen de dertien krijgsgevangen vrij als onderdeel van een gevangenenruil tussen Rusland en Oekraïne.

Cruciale rol

In het verleden ondersteunde de Moskva op diverse plekken de Russische oorlogsvoering. Zo lag het schip in 2008 eveneens in de Zwarte Zee om de wateren bij Georgië te bewaken tijdens de toenmalige oorlog met dat land. Ook tijdens de Russische annexatie van de Krim in 2014 vervulde het schip een cruciale rol, door de Oekraïense marine rondom het schiereiland te blokkeren. En vanaf september 2015 lag de Moskva in het oostelijk gedeelte van de Middellandse Zee. Daar verdedigde het vanaf het water de luchtbasis in het Syrische Hmeimim, waarvandaan de Russische luchtmacht operaties uitvoerde ter ondersteuning van het leger van de Syrische president Bashar al-Assad.

Naar verluidt is de Moskva het tweede Russische oorlogsschip dat tijdens de oorlog in Oekraïne serieuze schade opliep. Vorige maand meldde Kiev dat het een amfibisch transportschip, de Orsk, op de Zee van Azov had vernietigd, al heeft Moskou dit bericht niet bevestigd.

Meer over