Plus

Poolse grensbewakers tegen asielzoekers: ‘Welkom in Guantanamo Bay’

Amnesty International slaat alarm over de slechte behandeling van asielzoekers die vanuit Belarus de grens met Polen willen oversteken. Volgens de mensenrechtenorganisatie zijn tweeduizend asielzoekers willekeurig vastgezet in Polen. ‘Welkom in Guantanamo Bay.’

Sanne Schelfaut
Terwijl Polen de vluchtelingen uit Oekraïne een warm welkom heten, worden vluchtelingen (vaak afkomstig uit het Midden-Oosten) die vanuit Belarus het land proberen binnen te komen, absoluut niet met open armen ontvangen. Dat blijkt uit een rapport van Amnesty International. Beeld AFP
Terwijl Polen de vluchtelingen uit Oekraïne een warm welkom heten, worden vluchtelingen (vaak afkomstig uit het Midden-Oosten) die vanuit Belarus het land proberen binnen te komen, absoluut niet met open armen ontvangen. Dat blijkt uit een rapport van Amnesty International.Beeld AFP

Veel van de vluchtelingen – veelal afkomstig uit Afghanistan, Syrië en Irak – krijgen ook te maken met mishandelingen. Dat blijkt uit een uitgebreid rapport dat Amnesty maandag uitbrengt. Uit interviews met meer dan honderd asielzoekers blijkt dat ze werden gefouilleerd in onhygiënische, overvolle detentiecentra en soms werden verdoofd en bewerkt met stroomstootwapens. Het contrast met het Poolse warme onthaal waarop vluchtelingen uit Oekräine kunnen rekenen, is volgens Amnesty groot.

Na een rustigere periode in de winter proberen nu weer meer asielzoekers Polen vanuit Belarus binnen te komen. In Belarus lopen ze het risico dat de politie hen lastigvalt of oppakt vanwege hun illegale immigratiestatus. “Bij de Poolse grens komen ze prikkeldraad tegen en sturen Poolse grenswachten ze keer op keer terug naar Belarus, soms wel twintig of dertig keer. En als het ze toch lukt de grens over te komen, worden ze vastgezet in vieze, overvolle detentiecentra waar bewakers hen mishandelen en waar ze geen contact mogen hebben met de buitenwereld. De vluchtelingen die wij spraken en in dergelijke centra hebben gezeten, meldden dat sommige bewakers hen toeriepen: ‘Welkom in Guantanamo Bay’ (de beruchte Amerikaanse gevangenis op Cuba, red.),” zegt Jelena Sesar van Amnesty International.

Vernederend

Volgens haar staat ‘deze gewelddadige en vernederende behandeling’ in scherp contrast met het warme welkom dat Polen biedt aan miljoenen mensen die uit Oekraïne zijn gevlucht. “Het gedrag van de Poolse autoriteiten riekt naar racisme en hypocrisie. Polen moet onmiddellijk zijn bewonderenswaardige compassie voor mensen uit de Oekraïne laten gelden voor álle mensen die zijn landsgrenzen oversteken om veiligheid te zoeken.”

Bijna alle mensen die Amnesty International interviewde, gaven aan getraumatiseerd te zijn na gevlucht te zijn uit conflictgebieden en maandenlang vast gezeten te hebben op de grens tussen Polen en Belarus. Ze lijden ook aan ernstige psychologische problemen, zoals angststoornissen, slapeloosheid, depressie en frequente gedachten aan zelfmoord. “Dit werd ongetwijfeld versterkt door hun onnodige detentie. Voor de meesten van hen was er geen psychische hulp.”

Vrijwilligers en activisten hebben geen toegang tot de grens van Polen met Belarus. In dit gebied bivakkeren nog honderden vluchtelingen. Vorig jaar juli ontstond een enorme druk op de Poolse grens nadat asielzoekers door het regime in Belarus was beloofd dat ze snel toegang tot de EU konden krijgen.

Pushbacks

“Honderden mensen die conflicten in het Midden-Oosten en andere delen van de wereld ontvluchtten, zitten nog vast op de grens tussen Belarus en Polen,” zegt Jelena Sesar. “De Poolse overheid moet het uitzetten van mensen onmiddellijk stoppen. Deze pushbacks zijn illegaal, ondanks pogingen van de overheid ze te rechtvaardigen. De internationale gemeenschap – ook de EU – moet eisen dat de mensen die vastzitten op de Poolse grens met Belarus dezelfde toegang tot de EU krijgen als andere groepen mensen die veiligheid zoeken in Europa.”

De Poolse regering wil niet ingaan op het rapport van Amnesty International.

Rollen prikkeldraad moeten voorkomen dat vluchtelingen vanuit Belarus de grens met Polen oversteken.  Beeld AFP
Rollen prikkeldraad moeten voorkomen dat vluchtelingen vanuit Belarus de grens met Polen oversteken.Beeld AFP
Meer over