PlusNieuws

Oorlogstaal van Israël, VS en Iran hinderen herstel nucleaire deal

De spanningen lopen op tussen enerzijds Israël en de VS, en anderzijds Iran. Intussen wordt gewerkt aan herstel van de nucleaire deal uit 2015. Oud-president Trump blies die in 2018 op.

Erik van Zwam
Benny Gantz (rechts). Beeld REUTERS
Benny Gantz (rechts).Beeld REUTERS

Israëls defensieminister Benny Gantz dreigde vorige week nucleaire installaties in Iran te vernietigen als andere landen Iran niet dwingen te stoppen met het verrijken van uranium waarmee het kernbommen kan maken. Zijn Iraanse evenknie zei zondag dat aanvallen op nucleaire faciliteiten meteen worden beantwoord met ‘het wegvagen van Haifa en Tel Aviv’. De plannen liggen klaar, volgens defensieminister generaal Amir Hatami.

Harde woorden van VS

De Verenigde Staten deden ook een duit in het zakje. Twee B-52 bommenwerpers vlogen samen met militaire toestellen van Israël, Saudi-Arabië en Qatar over het Midden-Oosten als waarschuwing aan de gezamenlijke vijand Iran.

Ondertussen beloofde de Amerikaanse minister van defensie Lloyd Austin gisteren dat zijn land zonder meer terugslaat als VS-troepen in de regio worden bedreigd of aangevallen. Hij reageerde op de raketaanval afgelopen woensdag op de Iraakse luchtmachtbasis Ain al-Sada, waar ook militairen uit de VS zijn gelegerd.

De oplopende spanningen lijken in tegenspraak met de wens van alle partijen - behalve Israël - om terug te keren naar de nucleaire deal die de VS, Frankrijk, Groot-Brittannië, Duitsland, Rusland en China in 2015 met Iran sloten. Daarin zegde Teheran onder meer toe zijn uraniumverrijkingsprogramma aan banden te leggen en inspecties van het Internationaal Atoomagentschap toe te staan, in ruil voor opheffing van de internationale economische sancties.

Ierland als bemiddelaar

De overeenkomst kwam indertijd onder president Barack Obama tot stand. Zijn opvolger Trump gooide het akkoord in de prullenbak. Hij meende dat Iran stiekem toch kernwapens ontwikkelde. De economische sancties die Trump weer tegen Iran instelde raakten het land hard. Teheran startte zijn verrijkingsprogramma weer op en zou inmiddels een zuiverheidsgraad van uranium hebben behaald van 20 procent, waarbij het maken van kernwapens in zicht komt.

Ierland fungeert nu als bemiddelaar tussen de opponenten. In een verslechterend klimaat willen vooral Iran en de Verenigde Staten niet als eerste een concessie doen om terug te keren naar de nucleaire overeenkomst van 2015. De Ieren moeten de concessies zo synchroniseren dat geen van de partijen gezichtsverlies lijdt.

Meer over