PlusExclusief

Ook MeToo in Thailand: ‘Vrouwen worden assertiever, mannen minder macho’

Vrouwen demonstreren voor het hoofdkantoor van de Democratische Partij in Bangkok, daags nadat de voormalige vicevoorzitter van de partij is gearresteerd op verdenking van seksuele intimidatie en misbruik.  Beeld ANP/AFP
Vrouwen demonstreren voor het hoofdkantoor van de Democratische Partij in Bangkok, daags nadat de voormalige vicevoorzitter van de partij is gearresteerd op verdenking van seksuele intimidatie en misbruik.Beeld ANP/AFP

Ook in Thailand, waar openlijk praten over seks taboe is, speelt nu een prominente MeToozaak. Een twintigtal vrouwen beschuldigt een voormalige Thaise politicus van verkrachting en seksuele intimidatie.

Marianne Slegers

Een kleine schokgolf trok door Thailand, toen half april een 18-jarige studente een bekende Thaise ex-politicus beschuldigde van seksuele intimidatie. Ze hadden met elkaar afgesproken in een restaurant in Bangkok om economische onderwerpen door te nemen voor haar studie. Volgens de studente kwam het daar nooit van: de man wilde alleen maar praten over seksueel getinte onderwerpen, probeerde haar te zoenen en werd handtastelijk.

Via een beroemde Thaise advocaat die de studente in de arm nam, belandde de aangifte die ze een paar dagen na het incident deed in de media. Sindsdien hebben zich circa twintig vrouwen gemeld bij de politie, onder wie enkele bekende. Sommige van hun aanklachten gaan verder dan seksuele intimidatie; de ex-politicus wordt inmiddels ook beschuldigd van verkrachting.

Bloeiende, illegale, seksindustrie

Het is de eerste prominente MeToozaak in Thailand. De politicus, Prinn Panitchpakdi, probeerde eerst nog te ontkennen, maar gaf al snel een paar van de beschuldigingen toe. Vervolgens stapte hij op als vicevoorzitter van de Democratische Partij, een van Thailands grootste politieke partijen.

Of de zaak, die nog wordt onderzocht door de politie, goed nieuws oplevert voor de positie van vrouwen in Thailand, hangt er vooral vanaf of het tot een veroordeling komt, stelt mensenrechtenactiviste en feministe Nuttaa ‘Bow’ Mahattana.

Thaise vrouwen krijgen in dit soort zaken zelden het voordeel van de twijfel, maar deze zaak is wel uniek, vertelt Mahattana in een koffietentje in Bangkok. “Deze man is duidelijk een serieverkrachter, zijn reputatie is bekend en velen denken dat de beschuldigingen waar zijn.”

Het is niet verwonderlijk dat Metoo-zaken nu pas aan het licht komen in Thailand, denkt Mahattana. Thailand mag een bloeiende, illegale, seksindustrie hebben, het is er erg lastig om openlijk over seks te praten, laat staan over seksueel grensoverschrijdend gedrag.

“Je loopt als vrouw een groot risico dat je omgeving jou veroordeelt omdat mensen je niet geloven. Uit angst hiervoor wordt vaak geen aangifte gedaan.” Bovendien, zeg Mahattana, zit het niet zo in de Thaise cultuur om te vechten: “Zeker vrouwen wordt geleerd zacht, bescheiden en beleefd te zijn. Confrontaties gaan we liever uit de weg.”

Gelijke rechten, grote verschillen

Oppervlakkig gezien kent Thailand gelijkheid tussen mannen en vrouwen. “Vrouwen kunnen dezelfde banen hebben als mannen. Ook is er geen enorm verschil in salariëring.” Maar vrouwen worden nog altijd geacht het hele huishouden te runnen: “Veel mannen raken nooit een afwasborstel aan.” En op het werk wordt van vrouwen verwacht dat zij de notulen maken, of koffie halen voor hun mannelijke collega’s.

Ook Wipaphan Wongsawang, oprichter van Thaiconsent, een organisatie die het debat over wederzijdse seksuele instemming wil stimuleren, ziet dat er nog geen volledige gelijkheid bestaat. Vrouwelijke managers komen vaak uit rijkere milieus. “Van vrouwen uit de lagere klasse wordt nog altijd verwacht dat zij de rol van echtgenote en moeder op zich nemen. Dat heeft een grote weerslag op belangrijke levenskeuzes.” Zo is het voor jonge vrouwen lastiger dan voor mannen om in een andere stad te gaan studeren.

De MeToozaak die nu speelt zal morele steun geven aan vrouwen met vergelijkbare ervaringen, verwacht Wongsawang. “Maar ik betwijfel of deze zaak een enorme impact zal hebben. Het gaat nu vooral over bekende mensen, niet over verbetering in het proces van aangifte doen, of meer begrip voor gebrek aan bewijs in dit soort zaken.”

Vertrouwen in jongere generatie

De politie-ondervragingen in dit soort zaken, vaak door door mannelijke agenten, ervaren slachtoffers vaak ook als traumatiserend en vernederend. Wie aangifte wil doen, wordt meestal gevraagd terug te gaan naar de plaats van het incident.

Maar Mahattana ziet wel een omslag in de verhoudingen tussen mannen en vrouwen, onder andere dankzij de studentenprotesten van de afgelopen jaren. “Die gaan ook over betere rechten voor lhtbq’s, feminisme en richten zich tegen oude machtsstructuren die niet meer werken. Ook in Thailand worden vrouwen assertiever en de mannen minder macho. Als ik kijk naar de jongere generatie heb ik er vertrouwen in dat we de goede kant opgaan.”

Prinn Panitchpakdi  (wit overhemd) verlaat een politiekantoor in Bangkok, op weg naar de rechtbank. Beeld ANP/AFP
Prinn Panitchpakdi (wit overhemd) verlaat een politiekantoor in Bangkok, op weg naar de rechtbank.Beeld ANP/AFP
Meer over