Ongemakkelijk bezoek EU-leiders aan Kiev, VS levert groot wapenpakket

Drie belangrijke EU-leiders komen donderdag op bezoek in Kiev. En de burgers in Sjevjerodonetsk zitten bijna zonder water.

Mark van Assen
Mario Draghi (Italië), Emmanuel Macron (Frankrijk) en Olaf Scholz (Duitsland) in de nachttrein naar Kiev. Beeld AFP
Mario Draghi (Italië), Emmanuel Macron (Frankrijk) en Olaf Scholz (Duitsland) in de nachttrein naar Kiev.Beeld AFP

De Duitse bondskanselier Olaf Scholz, de Italiaanse premier Mario Draghi en de Franse president Emmanuel Macron gaan proberen hun gebutste imago wat op te poetsen. De drie hebben in Oekraïne flink wat kritiek gekregen op hun houding gedurende de afgelopen maanden. Met name Duitsland (veel te laat met het sturen van wapens) en Frankrijk (blijven praten met Vladimir Poetin) waren het mikpunt van Oekraïense irritaties.

Scepsis

Het bezoek van de leiders van de drie grootste EU-landen is om veiligheidsredenen woensdag op donderdag pas aangekondigd. Donderdag komt de Europese Commissie met een aanbeveling over een mogelijk EU-lidmaatschap van Oekraïne. Met name Parijs en Berlijn (maar ook Den Haag) hebben zich hier niet altijd even enthousiast over getoond. Macron liet gisteren echter weten dat ‘het moment voor duidelijke politieke signalen is aangebroken’: “Naar ons Europeanen, naar Oekraïne en haar volk.”

De drie leiders zullen met scepsis worden ontvangen. Oleksiy Arestovitsj, een adviseur van president Volodimir Zelenski, liet eerder al weten dat hij vreesde dat ze Kiev onder druk zullen zetten om een voor Rusland gunstige deal te accepteren: “Ze gaan zeggen dat er een eind moet komen aan de oorlog vanwege de voedselcrisis en de economische crisis. En dat we Poetin een uitweg moeten bieden.” Macron, Draghi en Scholz kunnen in elk geval een verzoek om meer wapens verwachten.

Sjevjerodonetsk

Intussen wordt de situatie in Sjevjerodonetsk steeds nijpender. De Verenigde Naties waarschuwen dat de voorraden van de duizenden burgers in de belegerde stad opraken. Het zou gaan om 12.000 mensen. Meer dan vijfhonderd van hen, inclusief kinderen, schuilen in de bunkers van het chemische complex Azot. De situatie lijkt sterk op die in Marioepol, de totaal verwoeste havenstad die zo lang door de Russen belegerd werd. In het Azovstal-complex bleven soldaten tot het allerlaatste moment vechten tegen het Russische leger. Oekraïne heeft niet bevestigd dat er in de Azot-fabriek in Sjevjerodonetsk ook soldaten zitten.

Het is inmiddels zo goed als onmogelijk geworden de stad te ontvluchten, omdat eerder deze week de laatste van de drie bruggen die de stad uit leiden is vernietigd door de Russen. “Het gebrek aan water is een grote bron van zorg,” aldus de VN. “Zonder water kunnen de mensen niet lang overleven.” Ook zou er een groot tekort zijn aan voedsel en medische voorzieningen. De VN probeert hulpgoederen de stad in te krijgen, maar de aanhoudende gevechten maken dat vrijwel onmogelijk.

Evacuatie

Rusland heeft beloofd een humanitaire corridor te openen voor de burgers in het Azot-complex, maar die is er nog altijd niet. Russische separatisten leggen de schuld hiervoor bij de Oekraïeners: “Militanten proberen de evacuatie te verhinderen.” Ook wordt het Oekraïense leger ervan beschuldigd de burgers in de fabriek als menselijk schild te gebruiken.

De strijd om Sjevjerodonetsk kan bepalend zijn voor het lot van de oostelijke Donbas-regio. Als de Russen deze stad innemen, hebben ze heel Loehansk in handen en hebben ze een goed vertrekpunt voor de verovering van Donetsk. In deze twee regio’s, die samen de Donbas vormen, zijn voor een groot deel al Russische separatisten aan de macht. Oekraïne heeft eerder deze week na een Russisch ultimatum geweigerd zich hier over te geven. Volgens Moskou is doorgaan met de strijd ‘zinloos’.

Nieuwe steun VS

De Amerikaanse president Joe Biden gaat opnieuw voor bijna een miljard euro aan wapens schenken aan Oekraïne. Het gaat met name om zware artillerie, raketten tegen schepen en munitie voor de artillerie en raketsystemen die Oekraïne nu al gebruikt. In een telefoongesprek met president Zelenski heeft hij verzekerd dat de VS Oekraïne zal blijven steunen in de strijd tegen Russische agressie, aldus een verklaring. Biden kondigde ook voor 215 miljoen euro aan humanitaire hulp aan. Tegelijkertijd zei de Oekraïense onderminister van Defensie Anna Malyar dat haar land nog altijd maar tien procent van de wapens heeft ontvangen die door het Westen zijn beloofd. “Het maakt niet uit hoeveel moeite we doen of hoe professioneel ons leger is, zonder Westerse hulp kunne we deze oorlog niet winnen.”

Amerikanen vermist

Twee Amerikaanse vrijwilligers zijn in Oekraïne vermist geraakt, zo maakt hun familie woensdag op donderdag bekend. Het gaat om Alexander Drueke (39) en Andy Tai Ngoc Huynh (27). Ze zijn allebei veteranen uit Alabama die naar Oekraïne zijn vertrokken om te gaan helpen. Er zou al dagen niks meer van ze vernomen zijn. Als ze gevangen zijn genomen, zijn ze de eerste Amerikanen die dat sinds het begin van de oorlog overkomt. De vrees bestaat dat dit Amerika in een lastig parket kan brengen. Het Witte Huis kan de verdwijning nog niet bevestigen, maar als het zo is gaat het alles doen om de twee veilig naar huis te krijgen, aldus een woordvoerder. Hij gaf gelijk een waarschuwing: “Het is daar oorlog. Als je Oekraïne wil steunen, kan dat ook op andere manieren.”

In Rusland klonk woensdag opvallende kritiek op de oorlog. Igor Denisov, de voormalige aanvoerder van het Russische voetbalteam, gebruikte het woord ‘catastrofe’. “Het is verschrikkelijk. Ik weet niet zeker of dit me mijn leven gaat kosten of dat ik naar de gevangenis moet, maar dit is wat het is,” zei hij in een interview. Hij zou de meest prominente sporter zijn die zich nog steeds in Rusland bevindt en zich tegen de oorlog heeft uitgesproken.

Een verwoest huis in de regio Donbas. Beeld AFP
Een verwoest huis in de regio Donbas.Beeld AFP
Meer over