Oekraïne: alle burgers weg uit Donetsk, zware aanvallen in het zuiden

Na weer een weekend van zware bombardementen heeft de Oekraïense president Volodimir Zelenski opgeroepen tot een evacuatie van de oostelijke regio Donetsk. ‘Hoe meer mensen er vertrekken, hoe minder de Russen er kunnen doden.’

Mark van Assen
Een Oekraïens slachtoffer wordt weggedragen door soldaten en hulpverleners op het hoofdplein van Bakhmut, na een Russisch bombardement op 31 juli. Beeld BULENT KILIC / AFP
Een Oekraïens slachtoffer wordt weggedragen door soldaten en hulpverleners op het hoofdplein van Bakhmut, na een Russisch bombardement op 31 juli.Beeld BULENT KILIC / AFP

In het oosten van Oekraïne wordt nog altijd flink gevochten. De Russen proberen al maanden de Donbasregio in handen te krijgen, waar behalve Donetsk ook Loehansk deel van uitmaakt. Een groot deel staat al onder Russisch bewind. Ondanks de grote vuurkracht waarover de Russen beschikken, verloopt het offensief uitermate moeizaam. Ook dit weekeinde kwamen er weer burgers om bij raketaanvallen.

Volgens president Zelenski zijn er nog altijd honderdduizenden mensen in het gebied. Hij heeft ze opgedragen weg te gaan. “Ik weet dat velen het niet willen, maar het moet toch gebeuren. Hoe meer mensen er vertrekken, hoe minder de Russen er kunnen doden. Zij die weggaan, zullen worden gecompenseerd.”

Vice-premier Irina Verestsjoek onderstreepte het belang van een snelle evacuatie, in elk geval voordat de winter aanbreekt. De gasvoorraden van de regio zijn vernietigd, zo zei ze in lokale media. De autoriteiten benadrukken vooral het gevaar voor kinderen: “Ze moeten daar weg. Zonder verwarming en elektriciteit gaan ze het straks niet redden.”

Graanexport

Ook de belangrijke zuidelijke stad Mikolaiv, gelegen tussen Odessa en Cherson, lag dit weekeinde zwaar onder Russisch vuur. Volgens de burgemeester ging het om ‘enorme bombardementen’: “Waarschijnlijk de ergste van de hele oorlog.” Daarbij zijn twee opvallende slachtoffers gevallen: Oleksi Vadaturski (74), een van de rijkste mannen in Oekraïne, en zijn vrouw Raisa. Hij was de oprichter en eigenaar van Nibulon, een van de grootste landbouwbedrijven van het land. Het bedrijf is gespecialiseerd in de export van tarwe, gerst en mais.

Een andere zuidelijke stad, Nikopol, is volgens de gouverneur van de regio Dnipro getroffen door zeker vijftig Grad-raketten. Daarbij zou zondagochtend een dode zijn gevallen. Ook raakten huizen en gas- en waterleidingen beschadigd. In het noorden werd ook Charkov, de tweede stad van het land, weer bestookt door de Russen. Volgens de burgemeester zijn er drie raketten neergekomen op een school. Iets meer naar het noordoosten viel er een dode bij aanvallen op de stad Sumy. De autoriteiten meldden vijftig raketinslagen.

Volgens Turkije vertrekt maandag het eerste graanschip uit een van de Oekraïense havens. Dat zou betekenen dat het akkoord tussen Rusland en Oekraïne, allebei grote graanexporteurs, in elk geval voorlopig een succes is. Beide partijen zetten vorige week in Istanboel hiervoor hun handtekening. Er zijn veel landen die te lijden hebben onder de oorlog in Oekraïne. Niet alleen doordat ze niet genoeg graan krijgen, maar ook doordat de prijzen zijn gestegen. De Oekraïense graanoogst is maar de helft van wat ze normaal is, zei president Zelenski dit weekend.

Hypersonische raketten

De Russische president Vladimir Poetin heeft aangekondigd dat zijn leger binnen enkele maanden de beschikking heeft over hypersonische Zircon-kruisraketten. Waar ze vervolgens ingezet gaan worden, hangt af van de Russische belangen op dat moment, zo zei hij tijdens een toespraak in Sint-Petersburg. De hypersonische wapens gaan negen keer sneller dan het geluid.

Volgens persbureau Reuters hebben de Russen het afgelopen jaar verschillende testraketten afgeschoten vanaf oorlogsschepen en onderzeeërs. “De Russische marine kan voortaan bliksemsnel reageren op iedereen die onze soevereiniteit en vrijheid schendt,” aldus Poetin.

Rusland heeft de Verenigde Naties en het Rode Kruis uitgenodigd om de dood van zeker vijftig Oekraïense krijgsgevangenen te onderzoeken. Die kwamen vrijdag om het leven bij een aanval op een gevangenis in Olenivka, in Donetsk, waar ze vastgehouden werden door separatisten.

Het is onduidelijk wie er verantwoordelijk is voor de aanval. Rusland zegt dat de gevangenis is getroffen door een Himars-raket van het Oekraïense leger, dat dergelijke raketsystemen heeft gekregen van de Amerikanen. Kiev zegt dat de Russen de aanval uitvoerden, om zo de slechte behandeling van de krijgsgevangenen te verdoezelen.

De Oekraïense minister van Buitenlandse Zaken Dmitro Kuleba noemde het een oorlogsmisdaad, en riep de internationale gemeenschap op Rusland aan te merken als terroristische staat. Moskou heeft nu internationale hulp ingeroepen vanwege het ‘belang van een objectief onderzoek’.