PlusAchtergrond

Nederlanders in Oekraïne merken nog weinig van spanning: ‘Russische inval? Ach, dat zien we dan wel weer’

Nederlanders met bedrijven in Oekraïne merken tot nu toe weinig van de opgelopen spanningen aan de grens met Rusland. ‘Die hele toestand interesseert de meeste mensen geen biet. Groter probleem is de armoede.’

Sanne Schelfaut
Oekraïne (bijna vijftien keer zo groot als Nederland) heeft een enorme potentie op met name landbouwgebied door de vruchtbare grond. Beeld Maxym Marusenko via Getty Images
Oekraïne (bijna vijftien keer zo groot als Nederland) heeft een enorme potentie op met name landbouwgebied door de vruchtbare grond.Beeld Maxym Marusenko via Getty Images

Antoon Smits pendelt op en neer tussen Uden en zijn melkveebedrijf in Oekraïne, zo'n 100 kilometer ten zuiden van hoofdstad Kiev. Maandagmiddag is de Brabander op weg richting Eindhoven Airport om het vliegtuig te pakken naar het land waar hij sinds 2008 actief is.

Smits heeft 150 medewerkers in dienst die onder meer zorg dragen voor 1400 melkkoeien. Hij is niet bepaald zenuwachtig over de opgelopen spanningen tussen Rusland en zijn tweede vaderland.

“Ik luister vooral naar onze medewerkers en zij maken zich tot nu toe niet druk. De houding is dat de soep niet zo heet wordt gegeten als ze wordt opgediend. De meesten hebben meer zoiets van ‘ach, dat zien we dan wel weer.’ Ze zijn wel wat gewend hè. Wij merken tot nu toe niets van de huidige situatie aan de grens met Rusland. Onze koeien blijven gelukkig elke dag melk geven. Kortom, het leven gaat gewoon door.”

Toch kan die situatie zomaar veranderen mocht Rusland (deels) de voormalige graanschuur van de Sovjet-Unie binnenvallen.

Geen walhalla voor boeren

Daar kan Boudewijn Jacobusse over meepraten. Hij woonde in 2014 samen met zijn gezin in Novovolynsk (West-Oekraïne) toen de Russen de Krim annexeerden. Jacobusse was op dat moment bedrijfsleider op een landbouwbedrijf, een voormalige kolchoz (staatsboerderij).

“De Krim ligt absoluut niet in de buurt van Novovolynsk, maar er was na de inval constant spanning onder het personeel over een eventuele mobilisatie. Daarnaast liep de inflatie enorm op, waardoor er grote economische problemen ontstonden. Het was in die tijd ook geen pretje om door het land te reizen, overal waren wegblokkades,” aldus Jacobusse, die alweer een tijdje in Nederland woont.

Volgens hem heeft Oekraïne (bijna vijftien keer zo groot als Nederland) een enorme potentie op met name landbouwgebied door de vruchtbare grond, maar is het tot nu toe geen walhalla gebleken voor Nederlandse boeren.

“Je loopt – nog steeds – tegen enorme bureaucratie en corruptie aan. Dat vergt heel veel tijd en daar moet je tegen kunnen. Daarnaast is het niet mogelijk voor buitenlanders om grond te kopen, je kunt alleen huren. Aan de andere kant, als je van pionieren houdt, kun je je ei kwijt. Wij zijn uiteindelijk teruggekomen om onze jonge kinderen in Nederland naar school te laten gaan, maar misschien dat ik over vijftien jaar terugkeer. Ik hou van de ruimte in dit land.”

Speciale scanner

Hoeveel Nederlanders er exact in Oekraïne wonen en werken is volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken niet bekend, aangezien het niet verplicht is je te laten registreren. Tot nu is er vanuit de Nederlandse regering geen advies gekomen om Oekraïne te verlaten. Zo'n 250 Nederlandse bedrijven doen in ieder geval zaken met het land dat in 1991 onafhankelijk werd. Het gaat voornamelijk om ondernemingen in de logistiek, voedings- en landbouwsector.

Een van die bedrijven is SoilCares uit Wageningen. Het bedrijf is zes jaar actief in het Oost-Europese land en ondersteunt boeren met een speciaal ontwikkelde scanner die actuele informatie geeft over de vruchtbaarheid van hun land. Een woordvoerder geeft aan vooral bang te zijn voor wegblokkades in het enorme land.

“Wij hebben contacten in het hele land en het voelt nu toch als stilte voor de storm. In praktische zin hebben we nog nergens last van, maar het kan chaotisch worden als Rusland binnenvalt. Laten we hopen dat het niet gebeurt.”

Precaire situatie

Willem Schrama, bestuurslid van de Stichting Holland-Oekraïne meldt dat de huidige precaire situatie zijn club er niet van weerhoudt om binnenkort weer met een groot transport vol hulpgoederen voor scholen en ziekenhuizen naar de stad Cherson (ten noorden van de Krim) te rijden.

“Dat doen we al 27 jaar en er moeten wel hele gekke dingen gebeuren als we niet die 3000 kilometer richting Cherson afleggen. De geschiedenis van Oekraïne zit vol drama, de bevolking weet wat lijden is.”

“Die hele toestand aan de grens met Rusland kan de meesten gestolen worden, dat interesseert ze geen biet. Vergeet niet dat heel wat Oekraïners iets belangrijkers aan hun hoofd hebben: zorgen dat ze elke dag voldoende te eten hebben. Het is eigenlijk niet te geloven dat zo'n vruchtbaar en in potentie rijk land de zaken door corruptie en de nasleep van het Sovjetregime nog steeds niet goed op de rit heeft. Wel of geen Russen aan de poort, de armoede blijft hardnekkig. Dat is het grootste probleem.”

Meer over