PlusExclusief

Na een eeuw krijgt deze zwarte familie in Californië hun land terug. Maar zij zijn een uitzondering

Links Patricia Bruce Carter, nabestaande van Charles en Willa Bruce, rechts Kavon Ward, activist en oprichter van Where Is My Land, aan weerszijden van de gedenksteen voor het echtpaar Bruce. Beeld Marlo Madlangbayan
Links Patricia Bruce Carter, nabestaande van Charles en Willa Bruce, rechts Kavon Ward, activist en oprichter van Where Is My Land, aan weerszijden van de gedenksteen voor het echtpaar Bruce.Beeld Marlo Madlangbayan

Het vakantieoord van de zwarte familie Bruce werd in 1923 op achterbakse wijze afgepakt door hun Californische gemeente. Nu, een dikke eeuw later, ontvangen hun nabestaanden compensatie – eindelijk. Opent dit de deur naar meer zaken?

Mari Meyer

In 1912 opende het zwarte stel Charles en Willa Bruce een inclusief vakantieoord in Manhattan Beach in Californië, pal aan het water. Na tien jaar pakte de gemeente het land onder valse voorwendselen af. Een eeuw later hebben de nabestaanden iets wat ze nooit voor mogelijk hadden gehouden: gerechtigheid, in de vorm van een perceel dat circa 70 miljoen dollar waard is.

In Bruce’s Beach park leunt Patricia Bruce Carter op een gedenksteen met daarop een vervaagde portretfoto van Charles en Willa Bruce. Vanuit hier kan ze het stukje kust aan de Stille Oceaan zien waar het stel zich ooit vestigde. Haar opa was de broer van Charles, en in 2007 was ze erbij toen de naam van het park werd gewijzigd om het koppel te eren.

In september 2021 zagen de nabestaanden hier hoe gouverneur Gavin Newsom een wet ondertekende die het mogelijk maakte het perceel aan hen terug te geven. “Dat was een prachtig gevoel,” herinnert Bruce Carter zich. “Het heeft honderd jaar geduurd, maar beter laat dan nooit.”

De vervaagde portretfoto van Charles en Willa Bruce op de gedenksteen.  Beeld Marlo Madlangbayan
De vervaagde portretfoto van Charles en Willa Bruce op de gedenksteen.Beeld Marlo Madlangbayan

Klu Klux Klan

Het is een historisch besluit in de VS: nooit eerder werd op deze manier landdiefstal van een zwarte familie ongedaan gemaakt. Segregatie was helaas aan de orde van de dag in de tijd van Charles en Willa Bruce, vertelt Kavon Ward. Nadat zij in 2020 had gehoord wat zich bij Bruce’s Beach had afgespeeld begon ze een campagne om de familie te helpen. “Al had ik nooit gedacht dat het zou lukken.”

Ward wijst naar de kustlijn. “Het hoofdkwartier van de strandwacht en de parkeerplaats ernaast. Die liggen op hun land. De Bruces deden niets verkeerd. Ze creëerden een unieke plek waar iedereen, ongeacht huidskleur, van het strand kon genieten.”

Het stel verhuurde strandspullen en bouwde een restaurant en een danszaal. De grotendeels witte buurt vreesde dat de wijk zou worden overgenomen door Afro-Amerikanen. “De Ku Klux Klan bedreigde het stel, er waren vernielingen,” vertelt Ward.

Een witte makelaar stapte in 1923 naar de gemeente met een idee: om het stel Bruce en enkele andere zwarte families te verjagen, kon het onteigeningsrecht worden gebruikt. Manhattan Beach moest dan claimen dat het land nodig was voor publieke doeleinden.

Zeker geen uitzondering

Zo geschiedde. In 1924 werd het resort met de grond gelijk gemaakt. De Bruces vertrokken met een schamele afkoopsom van, omgerekend naar huidige prijzen, 12.500 euro. “Vervolgens stond het vakantieoord 30 jaar leeg,” verzucht Ward. “De familie had in die jaren een fortuin kunnen vergaren.”

“Dit was geen uitzondering,” zegt Thomas W. Mitchell, hoogleraar rechtsgeleerdheid aan A&M University in Texas. Mitchell, die onderzoek doet naar gedwongen landonteigening, zegt dat honderdduizenden families van kleur slachtoffer zijn geworden van landdiefstal. “En dat is een conservatieve inschatting.” Hij schat de geleden financiële schade op minstens 350 miljard dollar.

Zodra Ward zich inzette voor de familie Bruce, merkte ze dat niet iedereen happig was op een kijkje in het donkere verleden van Manhattan Beach. Terwijl zij demonstraties organiseerde en raadsvergaderingen bijwoonde, kwamen er doodsbedreigingen binnen. “Ik ben een alleenstaande moeder en kreeg nul steun van de politie,” zegt ze.

Een eeuw nadat Charles en Willa werden verdreven, verhuisde Ward naar een andere gemeente. “Het is triest, maar ik voelde me niet veilig.”

Op het land dat wordt teruggegeven aan de nabestaanden van het echtpaar Bruce staat nu een trainingscentrum voor strandwachten.
 Beeld Marlo Madlangbayan
Op het land dat wordt teruggegeven aan de nabestaanden van het echtpaar Bruce staat nu een trainingscentrum voor strandwachten.Beeld Marlo Madlangbayan

Beter dan niets

De familie Bruce had draagvlak bij de gemeente gelukkig niet nodig; ‘hun’ perceel behoorde toe aan de provincie Los Angeles. De campagne van Ward trok al snel de aandacht van provinciale toezichthouder Janice Hahn. Zij seinde de gouverneur in. Net als Hahn vond hij dat het land aan de familie toebehoort. Het provinciebestuur stemde unaniem in.

Dat betekent overigens niet dat de nabestaanden met het land kunnen doen wat ze willen. Het wordt eerst terugverhuurd aan de provincie, omdat het actief in gebruik is. “En daarna moeten we het maar zien,” zegt Bruce Carter.

“Maar,” vult Ward aan, “zo genereert het wel inkomen. Het kan nooit vervangen wat ze hebben verloren, maar het is iets.” Hoe de inkomsten precies worden verdeeld, moet ook nog blijken. De officiële overdracht is in maart.

Ward voert nu gesprekken met andere families die vermoeden dat hun voorouders bestolen zijn. Met haar nieuwe non-profit Where Is My Land wil ze hen bijstaan. “Ik heb al tweehonderd aanvragen gekregen,” vertelt ze.

Herstelbetalingen

Een daarvan komt van de familie Prioleau. George en Ethel Prioleau hadden een vakantiehuis vlak bij het resort van de Bruces, vertelt hun kleinzoon David Patton. “Ook wij zouden graag terugkrijgen wat van ons was,” zegt Patton, die het moeilijk te verteren vindt dat het perceel niet in gebruik is. “Het is een parkje, dus ze zouden het aan ons kunnen overdragen.”

De ‘ze’ is de gemeente Manhattan Beach, die dit specifieke perceel bezit. “Maar zij willen niets doen, omdat het zo lang geleden is gebeurd.”

Verjaring is vaak een probleem, zegt hoogleraar Mitchell. De uitkomst in de zaak Bruce is dan ook geen blauwdruk voor de toekomst. “Dit was een perfecte samenloop van omstandigheden. Het land behoorde toe aan de provincie en daar was voldoende politiek draagvlak om het terug te geven.” Als ooit gestolen land nu privé-eigendom is, compliceert dat de boel, zegt hij. Daarbij komt dat herstelbetalingen nog altijd gevoelig liggen in de VS, zeker in conservatieve gebieden.

Patton, de kleinzoon van de Prioleaus, laat het er niet bij zitten: “We hebben de advocaat van de familie Bruce ingehuurd. De kans is klein, maar je weet het nooit.” Daar sluit Mitchell zich bij aan. “Als je niets probeert, gebeurt er ook niks. Er is nu bewustwording over wat zwarte families is aangedaan. Dat is een belangrijke eerste stap.”

Stelselmatig dwarsgezeten

Tot slaaf gemaakte Amerikanen mochten geen land bezitten. Na de afschaffing van de slavernij in 1863 werd hun ‘forty acres and a mule’ beloofd, ruim 16 hectare grond en een muilezel. Maar die belofte werd niet nagekomen.

In de decennia die volgden werden zwarte Amerikanen op allerlei manieren dwarsgezeten bij het aanschaffen van land en huizen. Verkoopcontracten stipuleerden dat zwarte mensen huizen niet mochten bewonen, bepaalde buurten waren na zonsondergang alleen toegankelijk voor witte mensen, hypotheken werden geweigerd, en via gerechtelijke manoeuvres zoals onteigening werd stelselmatig land afgepakt.

In 1963 werd de Fair Housing Act ondertekend, die discriminatie op basis van huidskleur en ras in de VS strafbaar maakte.

Meer over