PlusAchtergrond

Mooie woorden Taliban lijken kort leven beschoren: berichten over wreedheden stapelen op

De mooie beloftes van een nieuwe ‘gematigde’ Taliban lijken een kort leven beschoren. Met de dag voeren de fundamentalisten een repressiever beleid. Veel Afghanen nemen het zekere voor het onzekere, en houden zich gedeisd.

Isabel Bolle
Na de uitzending van vorige dinsdag  een functionaris van de Taliban aan de tand werd gevoeld door presentator Arghand, werd bekend gemaakt dat vrouwelijke werknemers niet meer welkom zijn bij staatszender Tolo News. Beeld Tolo News
Na de uitzending van vorige dinsdag een functionaris van de Taliban aan de tand werd gevoeld door presentator Arghand, werd bekend gemaakt dat vrouwelijke werknemers niet meer welkom zijn bij staatszender Tolo News.Beeld Tolo News

Het is wachten tot de Taliban hun ware gezicht laten zien, waarschuwden veel Afghanen na de val van Kabul anderhalve week terug. En lang wachten was het niet. Waar de fundamentalisten in een persconferentie nog beloofden dat ‘het Islamitische Emiraat voor niemand vijandigheid of wrok koestert’, komen steeds meer berichten naar buiten van Taliban die in Kabul langs de deuren gaan op zoek naar Afghanen die ooit werkzaam zijn geweest voor Navo-troepen, buitenlandse media of de voormalige Afghaanse regering.

En waar een vrouwelijke journalist van het mediabedrijf Tolo News afgelopen dinsdag nog een woordvoerder van de Taliban op televisie interviewde, werd enkele uren later bekendgemaakt dat alle vrouwelijke werknemers van de staatstelevisie met onmiddellijke ingang werd verboden nog terug te keren naar hun werk. In gebieden die al eerder werden ingenomen door de Taliban, zoals Kandahar en Herat, waren sommige studentes van de universiteit en werkneemsters al naar huis gestuurd.

Wankele principes

Ook de zogenaamde nieuwe tolerantie jegens etnische minderheden lijkt een wankel principe. De afvaardiging van de Taliban die begin vorige week een religieuze bijeenkomst bezocht van de Hazara, een sjiitische minderheid in het land, wordt nu overschaduwd door een rapport van Amnesty International dat dagen later werd gepubliceerd. Hierin beschrijft de mensenrechtenorganisatie nauwkeurig hoe de Taliban vorige maand een slachting van een groep Hazara-mannen uitvoerden in de provincie Ghazni.

Zes mannen werden in koelen bloede geëxecuteerd, en drie mannen werden gemarteld voordat ze werden neergeschoten. Bij een van de slachtoffers waren alle armspieren afgesneden, bij een ander werden de armen en benen gebroken en het hoofdhaar uitgetrokken voordat hij gedood werd. Het voorval wijst allesbehalve op een hervonden tolerantie voor minderheden zoals de Hazara, die in het verleden altijd al onderdrukt werden door de Taliban.

Op zoek naar ‘collaborateurs’

Veel Afghanen negeren de tekenen aan de wand niet, en nemen het zekere voor het onzekere. Zo verdwenen veel bekende Afghaanse influencers de afgelopen dagen van Instagram en YouTube, en gaan er op sociale media handleidingen rond met hoe je het beste je ‘digitale voetafdruk’ kunt wissen. Want oude Facebookberichten, die kritisch zijn over de Taliban, of foto’s op Instagram waarop gedanst of gezongen wordt, kunnen je misschien in de problemen brengen met de jihadisten, zo wordt gevreesd. Facebook liet al weten dat het een tool heeft gepubliceerd waarmee gebruikers in Afghanistan met één klik hun profiel kunnen verbergen voor iedereen met wie ze geen vrienden zijn. Zo kunnen de Taliban niet meekijken.

Sommige Afghanen die werkzaam zijn bij buitenlandse ngo’s laten weten dat ze alle telefoonnummers van westerse contacten van hun mobiel hebben verwijderd, zodat ze niet gelinkt kunnen worden aan buitenlandse organisaties, mochten de Taliban hun telefoon onderzoeken. Die vrees is niet ongegrond, er komen steeds meer berichten naar buiten van Taliban die de deuren langsgaan, op zoek naar wat zij beschouwen als ‘collaborateurs’.

Volgens een rapport van het Norwegian Centre for Global Analyses, dat inlichtingen verzamelt voor de Verenigde Naties, beschikken de Taliban over een ‘blacklist’ met namen van Afghanen die banden hebben met de voormalige regering, het leger, de politie en de Amerikaanse strijdkrachten. Zij zijn niet alleen een doelwit, ook Afghaanse journalisten worden gezocht.

Familielid journalist vermoord

Eind vorige week werd eveneens bekend dat een naast familielid van een Afghaanse journalist die werkzaam is bij de Duitse omroep Deutsche Welle is vermoord, nadat de Taliban de journalist – die al in Duitsland zit – na meerdere huiszoekingen niet hadden kunnen vinden. Deutsche Welle laat weten dat de huizen van drie andere werknemers inmiddels ook zijn binnengevallen, onduidelijk is of daarbij mensen zijn opgepakt.

Hoewel Afghanen die banden hebben met het Westen groot gevaar lopen, hebben zij nog een kleine kans om de komende dagen geëvacueerd te worden, als ze de beloftes van hun werkgevers mogen geloven. Maar veel Afghanen voor wie er geen uitweg is vrezen het moment dat de Taliban bij hen aankloppen. Zo ook een jonge Afghaanse studente in Kabul die – anoniem – in een interview met de BBC vertelt hoe ze ‘met angst in de botten’ wacht op de komst van de moslimfundamentalisten. “Misschien dat ik mezelf doodmaak als ze komen. Ik heb het er met mijn vriendinnen over, en dit is wat we allemaal – echt allemaal – van plan zijn om te doen. De dood is beter dan door hen meegenomen te worden.”

Meer over