PlusExclusief

Met de Winterspelen in aantocht gaat de Chinese miljoenenstad Xi’an op slot

Studenten en docenten in de sneeuw in de rij voor een coronatest bij de Northwestern Polytechnical University in Xi’An afgelopen zaterdag. Beeld VCG/Getty Images
Studenten en docenten in de sneeuw in de rij voor een coronatest bij de Northwestern Polytechnical University in Xi’An afgelopen zaterdag.Beeld VCG/Getty Images

Het Chinese Xi’an is compleet in lockdown na een corona-uitbraak. Dat baart zorgen, vlak voor de Olympische Spelen in het land.

Eva Rammeloo

De straten in Xi’an zijn leeg. Bussen en treinen rijden niet meer. Het is koud en er hangt sneeuw in de lucht. Erg veel zin heeft Jia Jia niet om naar buiten te gaan, maar dat het sowieso niet mag, baart haar zorgen. Net als de andere 13 miljoen inwoners van de stad moet ze sinds donderdag binnenblijven. Haar maaltijden haalt de 22-jarige studente in de kantine. Iets laten bezorgen mag niet, en iedere twee dagen wordt ze getest. “Als je angst indeelt op een schaal van één tot tien, zit ik op een zeven.”

Inmiddels telt Xi’an zeker 330 besmettingen in de laatste uitbraak. Reden voor de stad om op slot te gaan. De beelden doen denken aan Wuhan, begin 2020. Dezelfde grauwgrijze luchten boven een miljoenenstad die plots tot stilstand komt. Er waren meer lockdowns het afgelopen jaar, maar die bleven telkens beperkt tot wijken met enkele duizenden inwoners.

Slappe en trage organisatie

Bij hoeveel van de besmettingen in Xi’an het om de omikronvariant gaat, is niet bekendgemaakt. Pakistaanse reizigers droegen het virus over op personeel van hun quarantainehotel, schrijven Chinese media. Later is het spoor van het virus zoekgeraakt, en dat maakt de autoriteiten zenuwachtig: de zeer besmettelijke omikronvariant kan leiden tot een oncontroleerbare uitbraak.

We mogen niet zelfgenoegzaam achteroverleunen, schrijft de China Daily. Niet laks zijn. De centrale commissie voor discipline-inspectie stuurde 2400 inspecteurs naar testlocaties in Xi’an. Daar troffen ze soms een slappe en trage organisatie aan – 26 mensen zijn gestraft, laat de commissie in een verklaring weten.

Zo is China terug bij de aanpak waarmee het land het virus in het begin van de epidemie onder controle kreeg. Repressie was op de achtergrond alsmaar dreigend aanwezig – zo nodig kon Peking de maatregelen opvoeren. Door het land nagenoeg af te sluiten van de rest van de wereld, massaal te testen en reisrestricties in te stellen voor mensen uit een risicogebied, werd voorkomen dat het virus zich verspreidde. Wie zich niet aan de regels houdt, kan rekenen op straf. Bang gemaakt, enerzijds voor het virus, en anderzijds voor een straf van werkgever of overheid, gaan de Chinezen akkoord met de situatie. Vooral omdat ze zien dat de epidemie in het buitenland nog zoveel slachtoffers maakt.

De rigide aanpak zorgt er al bijna twee jaar voor dat het leven buiten locaties waar het virus is gesignaleerd vrijwel normaal kan doorgaan. Geen landelijke winkel- of schoolsluitingen, al worden evenementen wel regelmatig afgelast en is reizen aanzienlijk lastiger dan voorheen.

Nu net als vorig jaar wordt opgeroepen om de komende maanden niet te reizen, is de vraag hoeveel offers de Chinezen nog willen brengen. Jia Jia hoort geruchten dat de school de wintervakantie wil overslaan. “Mijn grootste zorg is niet of ik besmet raak, maar of ik wel naar huis kan voor Chinees Nieuwjaar. Voor mijn ouders en mij is het onacceptabel als ik dat niet met familie kan vieren.”

Bubbel

Maar Chinees Nieuwjaar, op 1 februari, valt vlak voor het begin van de Olympische Spelen. Dus terwijl de Chinezen massaal het land doorkruisen voor familiebezoek komen duizenden atleten het land binnen. Het kan bijna niet anders dan dat het virus met hen meereist. ‘Hoogstwaarschijnlijk’ zullen er onder die buitenlanders mensen positief testen, stelde Han Zirong, directeur van het organisatiecomité deze week vast.

Een bubbel moet de rest van het land beschermen. Atleten, journalisten en hun gevolg mogen de olympische bubbel niet uit, op straffe van wekenlange quarantaine. Schoonmakers, koks en ander personeel binnen de bubbel mogen tijdens het evenement niet naar huis. Het zou goed kunnen dat de maatregelen nog verder worden aangescherpt. Peking wacht af. Zo zijn kaartjes voor de wedstrijden bijna anderhalve maand voor het begin van de Olympische Spelen nog altijd niet te koop.

Maar Jia Jia en veel andere Chinezen denken nu vooral aan het Nieuwjaar. “Ik wil optimistisch zijn, en ik hoop dat de epidemie binnen de komende weken onder controle kan worden gebracht. Maar er zijn veel mensen die denken van niet.”

Meer over