PlusExclusief

Merkel neemt afscheid met schlager-punk Nina Hagen

Bij een afscheid voor Angela Merkel klinkt morgen ook een liedje van Nina Hagen. Laat zij zo zien dat ze toch een ‘Ossi’ is gebleven?

Kim Deen
Nina Hagen in Tivoli in Utrecht, 1986. Beeld Redferns
Nina Hagen in Tivoli in Utrecht, 1986.Beeld Redferns

Voordat Olaf Scholz volgende week aantreedt als nieuwe bondskanselier, neemt Duitsland deze week nog uitgebreid afscheid van Angela Merkel. Het leger doet dat morgen met de militaire afscheidsceremonie, een taptoe. Volgens traditie mag de kanselier drie nummers uitkiezen die het legerorkest uitvoert. Met één keuze zet Merkel het land weer op z’n kop: een nummer van de legendarische punkkoningin Nina Hagen.

Genoeg reden voor Duitsers om op sociale media wild te speculeren over haar keuze, terwijl haar woordvoerder er niets over kwijt wil. Zou Merkel een geheime voorliefde voor punkmuziek hebben? Of heeft ze een bepaalde boodschap?

Dat laatste zou niet ongewoon zijn. Ook haar voorgangers kozen nummers die bij hun imago pasten. Gerhard Schröder, een echte macho, koos My Way van Frank Sinatra en Ursula von der Leyen, de voormalige defensieminister met grote internationale ambities, koos Winds of Change van de Scorpions.

Maar met het bonte schlager-nummer van Hagen valt niet hetzelfde ontzag op te wekken als met een gladde Sinatra of de melodramatische Scorpions. In Du hast den Farbfilm vergessen klaagt Hagen dat haar vriendje Micha enkel een zwart-wit fotorol heeft meegenomen op vakantie naar het Oost-Duitse Hiddensee. “Nu gelooft niemand hoe mooi het hier was,” zingt Hagen. Het nummer uit 1974 wordt gezien als kritiek op het grijze, uitzichtloze DDR-leven.

Grotendeels een mysterie

Sommige Duitsers speculeren daarom dat Merkel op de valreep nog even slinks wil uithalen naar haar stroperige politieke omgeving, waar etiquette en mannen in kleurloze pakken de dienst uitmaken. Zou Merkel zich met haar eigenzinnigheid, haar kleurrijke mantelpakken en vaak ronduit opstandige houding, al die tijd een klein beetje verbonden hebben gevoeld met Nina Hagen? Toch liep hun ontmoeting in 1992 niet zo soepel, toen Hagen wegstormde uit een praatprogramma met Merkel, woedend op het drugsbeleid van de regering.

De meest logische verklaring lijkt te zijn dat Angela Merkel op het laatst nog haar Oost-Duitse identiteit wil benadrukken. Het lied is heel bekend in het oosten, uit een tijd dat Hagen nog geen echte punk was, maar een relatief onbekende zangeres. Misschien wil Merkel de Ossi’s, die er onder haar regeerperiode weinig op vooruit zijn gegaan, toch nog de hand reiken door met het nummer te laten zien dat ook zij niet helemaal paste binnen de gebaande politieke paden.

En dat is misschien hoe Duitsers zich Angela Merkel, de vrouw die na zestien jaar nog altijd grotendeels een mysterie weet te blijven, het liefst zullen herinneren. Als een zeldzame regeringsleider van vlees en bloed, bij wie het toch niet zo heel onmogelijk leek dat zij stiekem in haar vrije tijd meeschreeuwde met Nina Hagen.

Meer over