Nieuws

Megakomeet raast via een bijzondere baan door ons zonnestelsel

Ons zonnestelsel krijgt voor de tweede keer binnen enkele jaren opmerkelijk bezoek vanuit de ruimte. In 2017 baarde het raadselachtige brokstuk Oumuamua uit de interstellaire ruimte opzien, dit keer gaat het om een enorme komeet. Vijf vragen over een bijzonder ruimteobject.

Hans van Zon
De baan van komeet 2014 UN271. Beeld Nasa
De baan van komeet 2014 UN271.Beeld Nasa

Wie heeft het brokstuk ontdekt?

De ontdekking staat op naam van de astronomen Pedro Bernardinelli en Gary Bernstein. Zij spoorden het object op dankzij archiefbeelden die tussen 2014 en 2018 zijn gemaakt door het observatorium Cerro Tololo in Chili. De beelden werden gebruikt in het kader van de Dark Energy Survey, een onderzoek naar donkere materie in het heelal. Het object kreeg de aanduiding 2014 UN271.

Wat is het voor een object?

Metingen naar de helderheid wijzen uit dat 2014 UN271 een behoorlijke afmeting heeft, een diameter van 100 tot 370 kilometer. Daarom wordt al gesproken van een ‘monsterkomeet’. Het zou gaan om het grootste tot nu ontdekte brokstuk uit de Oortwolk. Deze wolk van 100 miljard komeetachtige objecten werd in 1950 bedacht door de Nederlandse sterrenkundige Jan Hendrik Oort om te kunnen verklaren waardoor er kometen met langgerekte banen in ons zonnestelsel zijn. De wolk vormt een schil aan de rand van ons zonnestelsel en begint op meer dan 3000 maal de afstand aarde-zon.

Welke baan legt het af in ons zonnestelsel?

2014 UN271 is nu drie miljard kilometer van de aarde verwijderd en komt onze kant op. Pas over tien jaar, in 2031, zal het brokstuk het dichtst bij de zon en de aarde zijn, even buiten de baan van de planeet Saturnus om de zon. De baan van het object is bijzonder. Die staat bijna loodrecht op het vlak waarin de planeten om de zon draaien. Berekeningen wijzen uit dat het verste punt van de baan ligt op een afstand van 0,6 lichtjaar. Dat betekent dat het brokstuk er ruim 612.190 jaar over doet om een rondje om de zon te maken.

Dr. Pedro Bernardinelli, een van de ontdekkers van de komeet 2014 un271 Beeld Github
Dr. Pedro Bernardinelli, een van de ontdekkers van de komeet 2014 un271Beeld Github

Is de bezoeker te zien?

Verwacht wordt dat 2014 UN271 een staart zal ontwikkelen als bevroren materiaal op het oppervlak verdampt. Om het object vanaf de aarde te kunnen zien, heb je een krachtige telescoop nodig. Of je nu spreekt van een mega- of monsterkomeet, of een miniplaneetje (sommige astronomen vinden deze typering erg overtrokken), door zijn verschijning op grote afstand is hij absoluut niet met het blote oog te zien. De helderheid wordt vergeleken met die van Pluto en zijn maan Charon.

Kleven er gevaren aan de komst van 2014 UN271?

Sommige rampenfilms doen anders vermoeden, maar met de voorspelde baan loopt de aarde geen enkel gevaar. Slechts een enkeling zal er wakker van liggen. Astronomen zullen de baan van 2014 UN271 de komende tien jaar zeker blijven volgen, totdat het brokstuk zijn dichtste punt bij de zon heeft bereikt en begint aan zijn vertrek uit ons zonnestelsel. Er gaan stemmen op om er een sonde heen te sturen. De vraag waar astronomen vooral een antwoord op willen hebben: waardoor is dit brokstuk uit de Oortwolk in zijn opmerkelijke baan geraakt?

Meer over