PlusAchtergrond

Meer zwangeren met corona in het ziekenhuis: ‘Jonge, slanke, witte vrouwen zonder vaccinatie’

99 procent van de Britse zwangeren die in het ziekenhuis werd opgenomen, was niet gevaccineerd. Beeld Getty Images
99 procent van de Britse zwangeren die in het ziekenhuis werd opgenomen, was niet gevaccineerd.Beeld Getty Images

De deltavariant van het coronavirus lijkt gevaarlijker voor zwangere vrouwen. Afgelopen weken zijn meer zwangere vrouwen met corona in het ziekenhuis opgenomen. ‘Deze vrouwen zijn niet gevaccineerd en hebben geen onderliggend lijden. Toch worden ze heel ziek,’ zegt hoogleraar verloskunde Kitty Bloemenkamp (UMC Utrecht).

“In het ergste geval wordt hun baby zelfs eerder gehaald, terwijl de moeder aan de beademing op de ic ligt.” Afgelopen week lagen in het UMC Utrecht vier zwangere vrouwen met corona. Een actueel landelijk overzicht is er niet, maar ook in andere Nederlandse ziekenhuizen zijn volgens Bloemenkamp afgelopen weken meer zwangere vrouwen met corona opgenomen, van wie een aantal op de ic.

In Engeland, waar de deltavariant van het coronavirus eerder dominant werd, is die trend al langer te zien. Dat zwangeren met corona meer risico lopen om ernstig ziek te worden, werd dit voorjaar ook in Nederland duidelijk. Uit nieuwe cijfers blijkt nu dat de deltavariant van het virus zwangere vrouwen nog vaker ernstig ziek maakt. Tijdens de eerste golf was 24 procent van de Britse zwangeren die in het ziekenhuis werd opgenomen er zo slecht aan toe, dat zij onder meer zuurstof nodig hadden of op de ic belandden. Bij de deltavariant loopt dat percentage op tot 45 procent. In Engeland werden vorige week ongeveer 200 zwangere vrouwen met Covid-19 in het ziekenhuis opgenomen.

Vaccinatiegraad

99 procent van de Britse zwangeren die in het ziekenhuis werd opgenomen, was niet gevaccineerd. “In Nederland zien wij hetzelfde beeld,” zegt Bloemenkamp. Hoe hoog de vaccinatiegraad onder zwangeren in Nederland is, is niet bekend. Sinds mei adviseert het RIVM alle Nederlandse vrouwen die zwanger zijn om zich wel te laten vaccineren. De mRNA-vaccins van Pfizer en Moderna zijn voor zwangeren en hun ongeboren kind veilig en effectief bevonden.

Een vrouw bij wie de zwangerschap voorspoedig verloopt, het coronavirus krijgt, en dan ineens zo snel achteruitgaat dat ze moet worden beademd. Alle zorgmedewerkers rondom het bed staan volledig onherkenbaar in Covid-19-uitrusting en de zwangere vrouw voelt zich niet goed, maar moet wél bevallen. Bij een keizersnede in deze situatie kunnen moeder, vader en kind niet continu bij elkaar zijn, zoals normaal.

Dit zag Bloemenkamp afgelopen week wederom gebeuren. Eerder werden er al twee baby’s na 30 weken zwangerschap ter wereld gebracht omdat het slecht ging met de moeder door een coronabesmetting, en nu ziet Bloemenkamp het aantal zwangeren met corona weer stijgen. En wat vooral opvalt: de zwangeren zijn niet gevaccineerd.

Vaccinatie-angst

En heus, Bloemenkamp snapt de vaccinatie-angst die kan leven onder zwangere vrouwen, zegt ze. “Ik vind dat vrouwen helemaal zelf moeten bepalen of ze het vaccin wel of niet willen, maar ze moeten wel goed voorgelicht zijn en weten wat de consequenties zijn van níet vaccineren. Als je naar het vaccin kijkt, weten we dat het effectief is, dat het veilig is. En ja, het klopt dat we de langetermijngevolgen niet weten, want die studies zijn er nog niet. Maar vanuit theoretisch oogpunt verwachten we daar geen negatieve gevolgen van. Plus: we weten we ook niet wat de langetermijngevolgen zijn voor een kind dat geboren is terwijl de moeder Covid-19 had.”

En daarom wil Bloemenkamp, vanuit de drukke verloskamers in het WKZ, een oproep doen aan alle zwangeren: laat je goed informeren, en haal dat vaccin. Óf leef geïsoleerd en zoek geen contacten op, want die deltavariant maakt je zieker dan de eerdere variant. “We zien meer longontstekingen en meer kans dat vrouwen op de ic komen. Sowieso heb je als je zwanger bent meer kans op infecties omdat je middenrif hoger staat en je afweersysteem anders geregeld is. Zwanger zijn is topsport; je hart en longen worden zwaarder belast, onder andere omdat je longen minder ruimte krijgen door de groeiende baarmoeder. Bij de deltavariant zien we dat een vrouw plotseling erg ziek wordt, dat het dan beter lijkt te gaan en dat de situatie in een paar uur tijd weer kan verslechteren.”

Jonge, slanke vrouwen

Wat Bloemenkamp ook opvalt, is dat het nu een ander type vrouw is dat ziek wordt. “Over het algemeen bekeken zagen we eerder vrouwen met overgewicht of onderliggende ziektes, oudere vrouwen en vrouwen met een migratieachtergrond. Nu zien we jonge, slanke, witte vrouwen.”

Hoe hoog de vaccinatiegraad onder zwangeren in Nederland is? Daar is op dit moment weinig over bekend, zegt Bloemenkamp. Wel wordt er een internationale database bijgehouden waarin de in het ziekenhuis opgenomen zwangeren met covid geregistreerd worden.”In de afgelopen week waren het er hier ineens vier. Uit onderzoek uit de UK komt naar voren dat 80 procent van de zwangeren niet gevaccineerd is. Ik verwacht eenzelfde aantal in Nederland; van wat ik hoor van collega’s en zie op de polikliniek.”

Bloemenkamp wil zwangere vrouwen daarop op het hart drukken zich goed te laten informeren, bijvoorbeeld door hun zorgverlener. “Ik hoop dat ik zwangere vrouwen een stukje geruststelling kan bieden. Weet dat het RIVM, beroepsverenigingen voor gynaecologen en verloskundigen en het ministerie van VWS hier duidelijke informatie over beschikbaar hebben. Weet dat we voorlopig nog niet van corona af zijn. Doe er wat mee. Voor jezelf, én voor je kind.”

Meer over