Macron wint eerste ronde van Franse verkiezingen, maar verschil met Le Pen is klein

Na een paar zinderende laatste campagnedagen zijn Emmanuel Macron en Marine Le Pen als eerste en tweede geëindigd bij de eerste ronde van de Franse presidentsverkiezingen. Beiden gaan door naar de finale op 24 april. Daarin lijkt Le Pen betere kansen te hebben dan vijf jaar terug.

Frank Renout
De tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen is op 24 april. Beeld AFP
De tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen is op 24 april.Beeld AFP

Centrum-kandidaat Macron kreeg de meeste stemmen: met bijna alle stemmen geteld komt hij uit op 27,4 procent. De extreemrechtse Le Pen volgt daar vlak achter met 24 procent. Over twee weken is de beslissende stemronde. Op zondag 24 april staan alleen nog Macron en Le Pen tegenover elkaar. De winnaar die dag wordt de komende vijf jaar de nieuwe president van Frankrijk. Volgens veel peilingen kan die tweestrijd behoorlijk spannend worden.

Deskundigen zeggen dat Le Pen dan meer kans dan ooit maakt om te winnen. De afgelopen weken liep de spanning in de verkiezingscampagne al flink op. President Macron stond half maart in de peilingen nog op 30 procent van de stemmen. Dat was vooral ‘dankzij’ de oorlog in Oekraïne: de Fransen voelden zich onveilig en schaarden zich achter hun president. Maar sindsdien daalde zijn populariteit, elke dag een beetje verder.

Populariteit Le Pen gestegen

Marine Le Pen van Rassemblement National – het voormalige Front National – stond half maart op nog maar 16 procent. Haar populariteit is sindsdien alleen maar gestegen. Dat kwam vooral doordat de Fransen te maken kregen met de gevolgen van de oorlog: stijgende prijzen. Le Pen wierp zich op als de presidentskandidaat die de koopkracht zal herstellen. Ze beloofde miljarden om belastingen te verlagen en inkomens te verhogen.

De beslissende tweede ronde tussen Macron en Le Pen op zondag 24 april lijkt in theorie precies op de tweede ronde van de vórige verkiezingen, in 2017. Ook toen waren Macron en Le Pen de kandidaten. Macron won, veel Fransen vonden Le Pen toen te extreem. Ze bepleitte een heel streng migratiebeleid en wilde uit de Europese Unie stappen. Zo’n 43 procent van de mensen die bij de tweede ronde in 2017 op Macron stemden, deden dat vooral om te voorkómen dat Le Pen president werd.

Dat scenario zal zich nu waarschijnlijk niet herhalen, zeggen onderzoekers. De aanhang van Le Pen is groter geworden. Fransen vinden haar minder radicaal, hoewel haar ideeën over migratie en islam nauwelijks zijn veranderd. Bovendien zouden veel van de mensen die op de extreemrechtse Éric Zemmour stemden (zo’n 7 procent), over twee weken op Le Pen willen stemmen.

Benauwd

Maar Macron kan het de tweede ronde nog benauwd krijgen. Linkse kiezers zouden helemaal niet, zoals in 2017, van plan zijn om straks op Macron te stemmen, om op die manier Le Pen tegen te houden. Veel linkse Fransen zijn zwaar teleurgesteld in het ‘liberale’ beleid van Macron de afgelopen vijf jaar. De verwachting is dat zij bij de tweede ronde massaal thuis blijven en niet stemmen.

De opkomst zal daarmee een belangrijke rol spelen. Volgens de laatste prognoses ging dit keer iets meer dan 73 procent van de Fransen stemmen: de laagste opkomst in 20 jaar.

Terugtrekken Navo

Macron pleit in zijn verkiezingsprogramma vooral voor economische groei en het creëren van banen. Le Pen valt vooral op door haar radicale plannen tegenmigratie. Ze wil mensen met de Franse nationaliteit voorrang geven bij huisvesting, op de arbeidsmarkt en bij het toekennen van uitkeringen. Asiel aanvragen mag niet meer in Frankrijk zelf: dat moet de vluchteling doen in eigen land of een buurland.

Marine Le Pen wil Frankrijk terugtrekken uit de militaire leiding van de Navo. Dat ligt gevoelig door de oorlog in Oekraïne. Ze wil ook dat Parijs minder geld betaalt aan de Europese Unie, ze wil weer grenscontroles invoeren en Franse wetten boven Europese wetten stellen.

Meer over