PlusAchtergrond

Macron of tóch Le Pen? Franse president zet eindsprint in campagne voor verkiezingen

Nog een paar dagen hebben de Franse presidentskandidaten de tijd om campagne te voeren voor de eerste ronde aanstaande zondag. President Macron zal die waarschijnlijk vooral gebruiken om te waarschuwen tegen extreemrechts.

Pieternel Gruppen
De president zal de laatste dagen van de campagne waarschijnlijk niet alleen gebruiken om te waarschuwen tegen extreemrechts, maar ook om te proberen juist die linkse kiezers naar zich toe te trekken. Beeld REUTERS
De president zal de laatste dagen van de campagne waarschijnlijk niet alleen gebruiken om te waarschuwen tegen extreemrechts, maar ook om te proberen juist die linkse kiezers naar zich toe te trekken.Beeld REUTERS

Begeleid door vuurwerk en juichende aanhangers beklom Emmanuel Macron afgelopen weekend het toneel in het stadion van La Défense. Het was zijn eerste grote en meteen ook laatste campagnebijeenkomst voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen aanstaande zondag.

Macron zal deze laatste dagen van de campagne een flinke eindsprint in moeten zetten. Want vooral Marine Le Pen (Rassemblement National) zit hem steeds dichter op de hielen. Volgens de peilingen van bureau Ifop is zij opgeklommen naar 22 procent van de stemmen, terwijl Macron juist weer wat is gedaald naar 27 procent.

Weinig tijd voor de kiezer

Aanvankelijk leek de president de eerste ronde op zijn sloffen te gaan winnen. Nog maar kort geleden stond hij op een ruime 30 procent van de stemmen. Macron speelde de kaart van staatsman in crisistijd met verve. Met een nagalmende pandemie en een oprukkende oorlog in Oekraïne kreeg hij volop de gelegenheid om zijn leiderschap uit te venten. Een luxepositie die hij bij zijn eerste verkiezingscampagne in 2017, toen het grote publiek hem nog nauwelijks kende, nog niet had.

Dat zijn land dit eerste halfjaar voorzitter is van de Europese Unie hielp Macron eveneens voor binnenlands gebruik. Zo konden de Fransen hem onlangs nog als gastheer van de Europese leiders zien optreden in het paleis van Versailles. Campagne voerde hij ook vanuit Moskou. Bezoekjes aan Poetin, ellenlange telefoongesprekken met de Russische president; de Franse kiezers kregen het allemaal mee.

Maar tijd om Frankrijk in te trekken om op markten, in buurthuizen of bij bedrijven kiezers te ontmoeten had hij ondertussen nauwelijks. Afgelopen weekend liet hij die dus maar met tienduizenden tegelijk naar hem toekomen, in de hoop zijn campagneslogan Avec vous (met u) alsnog wat inhoud te geven. Ruim twee uur sprak hij via grote schermen zijn aanhangers toe. De buit is nog niet binnen, waarschuwde hij hen. “Geloof de peilingen en experts niet die zeggen dat de verkiezing al een gelopen race is,” zei hij. “Kijk maar naar brexit en zoveel andere verkiezingen waarbij alles wat onmogelijk leek toch gebeurde. Niets is onmogelijk.”

Tweede ronde

Met ‘het onmogelijke’ doelde Macron vooral op winst voor extreemrechts. Van de centrumrechtse kandidaat Valérie Pécresse, die in de peilingen geen dubbele cijfers meer haalt, lijkt hij niet veel te vrezen hebben. Aan de linkerzijde zou alleen Jean-Luc Mélenchon, die in de peilingen rond 15 procent van de stemmen schommelt, nog voor een verrassing kunnen zorgen.

Met zijn waarschuwing leek de president dus alvast vooruit te kijken naar de tweede ronde, waar hij naar verwachting net als in 2017 opnieuw tegenover Marine Le Pen komt te staan. Een rivaal die ditmaal misschien wel gevaarlijker voor hem zou kunnen zijn dan bij de stembusgang vijf jaar geleden. De afgelopen weken zijn de peilingen over een potentiële eindstrijd tussen de twee spannender geworden: nu zou Macron 53 procent van de stemmen krijgen, en Le Pen 47, maar een paar weken geleden was de kloof een stuk groter.

Lage opkomst?

Anders dan Macron trok Le Pen afgelopen weken juist wel het land in, liet zich filmen tussen de Fransen in dorpen en de wat kleinere steden door het hele land. Ze luisterde naar hun zorgen over de stijgende kosten en verlies van koopkracht. En sprak vooral opvallend weinig over migratie of over een vertrek uit de Europese Unie, vijf jaar geleden nog haar stokpaardjes. Ze presenteerde zich als een ‘normale kandidaat’, waarbij het hielp dat ze naast de extreemrechtse Éric Zemmour minder radicaal afstak. Ze viel Macron waar ze kon ook aan op zijn plan om de pensioenleeftijd van 62 naar 65 jaar te verhogen, een plan dat bij linkse kiezers slecht valt.

De president zal de laatste dagen van de campagne waarschijnlijk niet alleen gebruiken om te waarschuwen tegen extreemrechts, maar ook om te proberen juist die linkse kiezers naar zich toe te trekken. Al was het glimmende zakendistrict van La Défense misschien niet het meest passende decor voor die boodschap, Macron hamerde bij zijn rally afgelopen weekend op de noodzaak van sociale solidariteit en benadrukte zijn plannen om het onderwijs en de zorg te verbeteren. Maar vooral drukte hij de Fransen op het hart te gaan stemmen om misschien wel het grootste gevaar van deze verkiezingen, een voorspelde historisch lage opkomst, af te wenden.

Meer over