PlusReportage

Macron heeft gegokt en gewonnen: de ‘coronapas’ is een groot succes

Frankrijk heeft Nederland ingehaald als het om vaccineren gaat, met dank aan de coronapas. Ruim 80 procent is inmiddels gevaccineerd.

Een politieagent controleert de pass sanitaire van een restaurant­gast in Parijs. Beeld REUTERS
Een politieagent controleert de pass sanitaire van een restaurant­gast in Parijs.Beeld REUTERS

Het is lunchtijd in brasserie Le Batignolle in Poissy, een voorstad van Parijs. Het terras is goed bezet, de serveerster checkt via een app op haar telefoon de QR-code van klanten. De controles duren steeds maar een paar seconden.

Zo gaat het ook in zwembaden, bioscopen, dierentuinen, musea en andere plaatsen waar de ‘pass sanitaire’ op 21 juli werd ingevoerd. Praktisch gesproken is de pas geen enkel probleem, beaamt Jean-Jacques Crevin, eigenaar van Le Batignolle. “Het is alleen jammer dat dit ons klanten kost.” Crevin schat dat zijn omzet met een vijfde is gedaald sinds de pass sanitaire vorige maand ook verplicht werd in cafés en restaurants. “Ik heb al een paar keer meegemaakt dat er een gezelschap komt van acht of tien man van wie er twee geen pass sanitaire hebben. En dan besluit iedereen te vertrekken, uit solidariteit.”

Wat ook meespeelt, is de opmars van het thuiswerken, weet Crevin. Het personeel van de grootste werkgever in Poissy – autobouwer PSA (Peugeot-Citroën) – werkt vier van de vijf dagen thuis. “Zoiets voel je, want restaurants als de mijne moeten het hebben van de lunch.”

Hoge boetes en tijdelijke sluiting

Andere horecaondernemers in de buurt bevestigen zijn indruk. Ook restaurant Le Gamin de Poissy noteert een duidelijke daling, en ­kebabzaak Croc laat zelfs weten dat het heel veel klanten weigert. Een oogje toeknijpen is erg ­onaantrekkelijk. Wie de hand licht met de ­regels, riskeert een tijdelijke sluiting van de zaak en hoge boetes.

De pass sanitaire moest de Franse vaccinatiecampagne uit het slop halen. Toen president Emmanuel Macron op tv verscheen om de maatregel aan te kondigen, had Frankrijk een vaccinatiegraad van 55 procent, een score die goed was voor een plek in de staart van het Europese peloton. Na de presidentiële toespraak schoot dat cijfer omhoog. Op dit moment is iets meer dan 80 procent van de bevolking van 12 jaar en ouder (57,7 miljoen personen) volledig gevaccineerd. Daarmee streeft Frankrijk ook Nederland voorbij.

“Dat is natuurlijk goed nieuws”, verzucht ­Crevin leunend op zijn eigen bar. “Maar ik had liever gezien dat de regering de vaccinatie ­verplicht had gesteld.”

“Uiteindelijk gaat het erom dat we zo snel mogelijk van de epidemie afkomen”, meent Henri Mazzarese, bedrijfsleider van 100 % Forme, een sportschool verderop in de hoofdstraat van Poissy. “En dan helpt een beetje dwang. Het kan alleen als we tegen degenen die zich niet willen laten vaccineren, zeggen: sorry, maar u komt er niet in.”

Geen verkapte plicht

Een verkapte vaccinatieplicht is de pass sanitaire niet, vindt Mazzarese. Voor de deur van zijn sportschool staat een tent waar je een PCR- of allergeentest kunt laten doen.

“Wie zich niet wil laten vaccineren, doet steeds weer een – gratis – test om zijn pas geldig te houden. In het weekend is die rij altijd langer dan op de doordeweekse dagen. Ik vind dat ­idioot, het zou toch normaal moeten zijn dat je je laat inenten voor het algemeen belang?”

De schade voor 100 % Forme is beperkt. Mazzarese denkt dat zo’n 15 procent van zijn klanten het lidmaatschap opzegt of wacht tot de crisis voorbij is. “Ik heb hier eigenlijk maar één ­persoon gehad die in discussie ging en die ­beweerde dat zijn fundamentele vrijheden in het geding waren. Ik heb gezegd: je bent hier ­helemaal vrij om te kiezen: of een pass sanitaire, of naar huis.”

Gegokt en gewonnen

Macron en zijn premier Jean Castex hebben ­gegokt en gewonnen. Ze wisten niet alleen de vaccinatiecampagne uit het slop te trekken, ook de aanvankelijk aanzienlijke weerstand neemt elke week af. Op het hoogtepunt, vijf weken ­geleden, waren er in het hele land op tientallen locaties 237.000 demonstranten op de been. Dat waren er afgelopen zaterdag 111.000.

Een probleem zijn nog de alleenwonende ­ouderen en andere kwetsbaren. Meer dan 10 procent van de 70-plussers, zo’n 700.000 ­personen, heeft nog niet eens een eerste prik ­gehad. Met enige afgunst wordt gekeken naar Spanje waar bijna alle 80-plussers zijn gevaccineerd, of ze nu in verzorgingshuizen wonen of niet.

De verklaring voor het verschil is deels van ­sociologische aard, vermoedt de immunoloog Alain Fischer, de chef vaccinatie van de Franse regering. ‘In mediterrane landen zijn de familiebanden sterker,’ aldus Fischer in de krant Le Figaro. “In Frankrijk leven hoogbejaarden vaker geïsoleerd.”

Meer over