PlusAchtergrond

Lockdown in Sjanghai legt zware druk op aanvoerketens in China en daarbuiten

De lockdown van Sjanghai, China’s financiële hart en de grootste haven van het land, en de dreigende lockdown in hoofdstad Peking vergroten de al bestaande logistieke problemen. Vooral in China, maar ook daarbuiten, kan dit tot langere levertijden leiden voor het transport van spullen.

Anouk Eigenraam
Mannen in beschermende pakken patrouilleren door de Nanjingstraat, het voornaamste toeristische en winkelgebied van Sjanghai.  Beeld ANP
Mannen in beschermende pakken patrouilleren door de Nanjingstraat, het voornaamste toeristische en winkelgebied van Sjanghai.Beeld ANP

“Sinds gisteren zit ik in quarantaine. We moeten elke dag een test doen. En ik zat al twee weken opgesloten in mijn vrachtauto.” Het zijn geen goede dagen om in China vrachtwagenchauffeur te zijn. Normaal gesproken rijdt Chen Shifu, uit voorzorg geeft hij niet zijn echte naam, met zijn vrachtwagen stukgoederen van containers in en uit Sjanghai. Maar toen de stad eind maart op slot ging, kwam hij vast te zitten in het district Jing’an. Chen en duizenden andere truckers zonder vergunning moesten langs de kant van de weg parkeren en in de auto bivakkeren.

De snelwegen rond Sjanghai zijn sindsdien geblokkeerd. Alleen wie goederen vervoert, zoals voedsel en medicijnen, mag met een speciale vergunning blijven rijden, mits diegene onderweg zijn auto niet verlaat. Zelfs een plaspauze is niet toegestaan. Autodeuren worden daarom bij checkpoints of bij aankomst en vertrek verzegeld.

‘Nergens heen’

Maandag werden Chen en en veel anderen ineens naar een quarantainehotel gebracht. “Niemand vertelt me ​​hoe lang ik hier moet blijven, maar het zal wel twee weken zijn. En de kosten, zo’n 60 euro per dag, moet ik zelf betalen. Nu met een vrachtwagen rijden is bijna alsof je naar de gevangenis gaat. Je kunt nergens heen.”

Vrachtwagens met zeecontainers bij een haven in Sjanghai. Beeld Getty Images
Vrachtwagens met zeecontainers bij een haven in Sjanghai.Beeld Getty Images

Het verhaal van Chen is exemplarisch voor de problemen die de lockdown in Sjanghai veroorzaakt voor het transport van goederen in en buiten het land. De haven van de miljoenenstad ziet al weken flinke opstoppingen van schepen, die door de strenge covidregels enorme vertraging oplopen bij het laden en lossen van hun ladingen. Uit data van Marine Traffic, een site die het scheepsvervoer volgt, valt op te maken dat meer dan driehonderd schepen liggen te wachten tot ze de haven mogen binnenvaren. In normale tijden is er een file van zo’n honderd schepen.

Verschillende bedrijven en fabrieken hebben personeel gevraagd zich te laten insluiten, om zo de boel draaiende te houden. De meeste bedrijven, die ook aan internationale merken als Apple onderdelen leveren, moesten hun productie afgelopen weken opschorten. Deze week hervatten enkele autobedrijven, waaronder Tesla, voorzichtig hun productie.

Problemen

Het stadsbestuur zei vrijdag dat het zo’n 666 bedrijven gaat helpen opstarten in ‘belangrijke sectoren’ als de chipindustrie, farmacie en auto-industrie, die veelal in Sjanghai zitten. Siac Motor, de Chinese partner van Volkswagen en General Motors, zei met één ploegendienst in zijn fabriek te kunnen beginnen.

Maar zelfs als ondernemingen de deuren kunnen openen, zal het vervoer vanuit Sjanghai naar de rest van China nog genoeg problemen opleveren. Volgens onderzoeksbureau Gavekal Dragonomics geldt momenteel in 87 van China’s 100 grootste steden een of andere vorm van quarantaine. Minstens 22 steden zijn in lockdown. Wie bijvoorbeeld in Peking een pakketje bestelt dat vanuit een andere provincie moet komen, moet rekening houden met langere levertijden.

Vorige week woensdag kondigde de overheid aan dat vrachtwagenchauffeurs alleen nog maar een 48 uur geldige covidtest bij zich hoeven te hebben als ze zich verplaatsen van de ene naar de andere stad. Maar in de praktijk zal elke regionale overheid toch weer uit voorzorg zijn eigen regels hanteren. Het betekent dat sommige chauffeurs tijdens hun rit wel vier keer per dag een test moeten doen. Een aantal bestuurders dat met valse reisgegevens probeerden de regels te ontduiken, kreeg forse boetes.

Pijn

De Chinese economie begint de pijn van de lockdowns al te voelen. Het eerste kwartaal van dit jaar groeide de economie nog met 4,8 procent, maar cijfers over maart tonen aan dat de groei stokt. Hoe langer het duurt, hoe meer ook de internationale toeleveringsketen onder druk zal komen te staan. Die begon zich net te herstellen van de gedeeltelijke sluitingen vorig jaar in andere belangrijke Chinese havens, zoals Ningbo.

Nu ook Peking op slot dreigt te gaan, slaat de onrust over naar de financiële markten. De Chinese beurs verloor meerdere procenten, omdat beleggers nog meer zwaar economisch weer verwachten.

Problemen voor de Rotterdamse haven

null Beeld ANP
Beeld ANP

De situatie in Sjanghai heeft mogelijk een onbedoeld ‘positief’ effect op de logistiek in de Rotterdamse haven. “De haven in Sjanghai draait gewoon door,” zegt Marco Tak, directeur van de Vereniging van Rotterdamse Cargadoors. “Maar de aanvoer van ladingen stokt, doordat fabrieken vanwege de lockdown dicht zijn en ‘achterlandvervoerders’ niet op volle capaciteit draaien. Er komt dus mogelijk minder lading vanuit China. Dat is voor Rotterdam niet per se slecht nieuws voor de logistiek, want de terminals staan hier al een tijd vol. Dat heeft nog te maken met corona, maar ook met de situatie in Oekraïne en Rusland. Eind vorige week stonden hier nog 7500 containers met eindbestemming Rusland, daar moet ook nog iets mee gebeuren.”

Dat er waarschijnlijk wat minder containers vanuit de grootste haven ter wereld deze kant op komen, geeft ‘Rotterdam’ de kans een beetje op adem te komen. “Door de logistieke onbalans tussen China en Noordwest-Europa wordt het niet nóg drukker op de containerterminals. Maar het is duidelijk dat deze lockdown uiteindelijk negatieve gevolgen heeft voor de wereldwijde logistieke keten.”

Tak denkt over een paar weken pas echt iets te gaan merken van de overzeese lockdown. “De reistijd bedraagt vier tot zes weken, wij voelen het dus niet meteen op dag één.”

Meer over