Overzicht

Kwart van Oekraïense landbouwgrond verloren, Zelenski wil de Krim terug

Het aantal bezaaide velden in Oekraïne is sinds Ruslands invasie in het land in februari met een kwart gedaald, zegt de Oekraïense landbouwminister Taras Visotski. De oogst zal vermoedelijk genoeg zijn voor binnenlandse behoeften, vooral aangezien miljoenen bewoners van het land naar het buitenland gevlucht zijn.

Sanne Schelfaut
Een Oekraïense boer staat in een krater ontstaan door een bom op zijn weiland in de regio Donetsk. Beeld AP
Een Oekraïense boer staat in een krater ontstaan door een bom op zijn weiland in de regio Donetsk.Beeld AP

De daling komt niet alleen doordat er gevochten wordt in het land, maar ook omdat Rusland de export blokkeert. Daardoor verbouwen boeren minder gewassen voor export, maar kiezen ze voor minder veeleisende gewassen als sojabonen. De kostbare maisteelt is gedaald van 5,5 miljoen hectare in 2021 naar 4,6 miljoen hectare.

Visotski gaf geen getallen vrij over graan. Oekraïne is een van de grootste graanexporteurs ter wereld en veel landen zijn voor hun voedselzekerheid afhankelijk van de Oekraïense productie. In voorraadschuren in het oosten van het land en in graansilo's in de haven van Odessa liggen nog miljoenen tonnen graan.

Doordat de haven van Odessa is geblokkeerd, kan het daar niet weg. Eerdere pogingen van onder meer Turkije om de Russische blokkade van de havens in de Zwarte Zee op te heffen, liepen op niets uit. Daarnaast wil Oekraïne uit vrees voor een Russische aanval de zeemijnen in het havengebied van Odessa niet weghalen.

In het oosten van Oekraïne woedt de oorlog in alle hevigheid, in het westen van het land komt het leven van alledag weer op gang. Zoals hier in Irpin, waar kinderen genieten van de fonteinen. Beeld Getty Images
In het oosten van Oekraïne woedt de oorlog in alle hevigheid, in het westen van het land komt het leven van alledag weer op gang. Zoals hier in Irpin, waar kinderen genieten van de fonteinen.Beeld Getty Images

Aanval op Donetsk

Pro-Russische separatisten melden dat er gisteren 4 doden en 22 gewonden zijn gevallen in Donetsk, de hoofdstad van de zelfverklaarde Volksrepubliek Donetsk. Het Oekraïense leger zou de stad onder vuur hebben genomen. Onder de doden zou ook een kind zijn, verklaarden de separatisten. Alle slachtoffers waren burgers.

De Oekraïense beschietingen zouden ‘van ongekende kracht, intensiteit en duur’ zijn geweest. In twee uur tijd werden ‘bijna 300 raketten en granaten’ afgevuurd op verschillende woonwijken, aldus de separatisten. Daarbij zou ook een kraamkliniek in Donetsk getroffen zijn. Foto’s van kapotte ruiten en zwangere vrouwen die hun toevlucht zochten in een gang suggereren dat de schade vooral materieel was. Er werden geen slachtoffers gemeld.

Donetsk is een van de twee pro-Russische separatistische gebieden in Oost-Oekraïne waarvan de onafhankelijkheid niet wordt erkend door de internationale gemeenschap, maar wel door Rusland. Gisteren hoorde een in Donetsk aanwezige AFP-reporter daar vijf explosies. Het Oekraïense leger heeft de aanvallen niet bevestigd.

Donetsk, de hoofdstad van de zelfverklaarde separatistische volksrepubliek Donetsk. Beeld ANP / EPA
Donetsk, de hoofdstad van de zelfverklaarde separatistische volksrepubliek Donetsk.Beeld ANP / EPA

Evacueren

Oost-Oekraïne is het front in de strijd tussen de strijdkrachten van Kiev, Moskou en hun separatistische bondgenoten. Het felst wordt momenteel gevochten in de stad Sjevjerodonetsk, ongeveer 150 kilometer ten noorden van Donetsk. Het Russische leger heeft ook de derde en laatste brug naar Sjevjerodonetsk verwoest. Het is volgens de gouverneur van de oostelijke regio Loehansk, waar Sjevjerodonetsk ligt, niet meer mogelijk om burgers te evacueren of goederen naar de stad te brengen.

De gouverneur zegt dat er toch nog een toegangsweg is, maar zegt niet waar die is. Een deel van de stad is volgens hem ook nog in Oekraïense handen. Rusland heeft wel het grootste deel onder controle, het Oekraïense leger werd gisteren uit het centrum van de stad verdreven.

Het veroveren van de stad wordt door Rusland als cruciaal gezien voor de plannen in het oosten van Oekraïne. Sjevjerodonetsk en Lisitsjansk, dat ernaast ligt, zijn de laatste twee steden in de regio die nog niet in Russische handen zijn.

Sjevjerodonetsk ligt al een aantal dagen flink onder vuur. Beeld REUTERS
Sjevjerodonetsk ligt al een aantal dagen flink onder vuur.Beeld REUTERS

Extra wapens

Volgens de Oekraïense president Volodimir Zelenski zal de strijd om de Donbas de boeken ingaan als een van de meest meedogenloze in de Europese geschiedenis. “Voor ons is de prijs van deze strijd erg hoog. Het is eng,” zei Zelenski in zijn dagelijkse videoboodschap. Zijn adviseur Mykhailo Podolyak gaf op Twitter aan dat de strijd tegen de Russen alleen kan worden gewonnen als er meer zware wapens uit het Westen worden geleverd. Op het wensenlijstje van de regering staan onder meer honderden tanks, houwitsers en drones. De Europese ministers van Defensie komen morgen in Brussel bijeen, Podolyak hoopt dat daar een besluit valt over extra wapens.

Zelenski wil niet alleen recent door de Russen veroverd gebied in zijn land terugwinnen, dat geldt volgens de president ook voor de herovering van schiereiland de Krim. “De Oekraïense vlag zal opnieuw wapperen over Jalta en Soedak, over Dzjankoj en Jevpatorija,” aldus Zelenski in zijn videoboodschap.

In 2014 bezette het Russische leger het schiereiland aan de Zwarte Zee, toen Oekraïne na een machtswisseling verzwakt was en geen weerstand kon bieden. Vervolgens werd een referendum gehouden, dat internationaal niet wordt erkend, en werd de Krim bij Rusland ingelijfd. Zelenski heeft altijd geijverd voor de herovering van het schiereiland, maar heeft dat zelden zo stellig als oorlogsdoel naar voren geschoven.

Duitse steun

Zelenski heeft de Duitse bondskanselier Olaf Scholz in een telefoongesprek gevraagd een helder standpunt in de oorlog tussen Rusland en Oekraïne in te nemen. “Hij moet ons geruststellen dat Duitsland Oekraïne steunt,” zei Zelenski gisteravond in een interview met de Duitse tv-zender ZDF. “Hij en zijn regering moeten kiezen.” Volgens de president moet Duitsland niet proberen een balans te vinden tussen het steunen van Oekraïne en de relatie met Rusland.

“Duitsland begon veel later met wapenleveringen dan onze buurlanden,” zei Zelenski op televisie. Volgens Scholz zat de vertraging in het feit dat Oekraïense soldaten getraind moesten worden met de zware wapens om te gaan. Scholz heeft geruchten dat hij donderdag naar Kiev zou afreizen met de Franse president Emmanuel Macron en de Italiaanse minister-president Mario Draghi niet bevestigd.

Vooral in Duitse media wordt volop gespeculeerd over het bezoek van de regeringsleiders van de drie grootste EU-landen aan de Oekraïense hoofdstad. Dat Scholz, Macron en Draghi naar Kiev afreizen, heeft vooral te maken met het kandidaat-lidmaatschap van Oekraïne tot de Europese Unie. Hier wordt hoogstwaarschijnlijk volgende week tijdens de EU-top in Brussel een besluit over genomen. Als de Europese Commissie akkoord is, zullen vervolgens de regeringsleiders van de 27 lidstaten unanieme steun aan het lidmaatschap moeten geven.

Meer over