Plus5 vragen

Johnny Depp heeft zijn rechtszaak tegen Amber Heard gewonnen. En nu?

Johnny Depp heeft de lasterzaak tegen zijn ex Amber Heard gewonnen. Is zijn naam nu gezuiverd? Waarom moet zowel Depp als Heard de ander miljoenen betalen? En wat betekent de uitspraak voor de MeToobeweging? Vijf vragen over de veelbesproken rechtszaak.

Tom Kieft
Johnny Depp verlaat het gerechtsgebouw in Fairfax, Virginia en zwaait naar zijn vele fans. Beeld AFP
Johnny Depp verlaat het gerechtsgebouw in Fairfax, Virginia en zwaait naar zijn vele fans.Beeld AFP

Even terug, waar ging de zaak over?

Johnny Depp spande de zaak aan vanwege een opiniestuk dat zijn ex-vrouw in 2018 had geschreven in The Washington Post. Amber Heard, die met Depp een, zo is gebleken in de rechtszaal, nogal ongezonde relatie had tussen 2012 en 2016, schreef daarin slachtoffer te zijn geweest van huiselijk geweld. Depps naam werd in het stuk niet genoemd, maar volgens de 58-jarige acteur was kraakhelder dat Heard hem in het stuk als vrouwenmishandelaar afschilderde. Hij klaagde zijn ex aan voor laster en eiste 50 miljoen dollar, omdat hij verschillende rollen, waaronder de lucratieve rol als Jack Sparrow in de Pirates of the Carribbean-serie, door het artikel zou zijn verloren. Andersom klaagde Heard haar voormalige echtgenoot aan voor het orkestreren van een online haatcampagne tegen haar en eiste 100 miljoen dollar van Depp.

Depp heeft dus gelijk gekregen?

Ja, op alle punten van zijn aanklacht zelfs. De zevenkoppige jury in Virginia oordeelde dat Depp belasterd is door het opiniestuk van Heard, omdat het duidelijk is dat ze daarin over Depp schreef, en dat de inhoud ervan onjuist is. Depp heeft altijd beweerd haar nooit te hebben geslagen, terwijl Heard in de rechtszaal claimde meerdere malen mishandeld te zijn door haar ex-man. Daar ging de rechtbank niet in mee. Heard moet Depp van de rechter voor de belastering een schadevergoeding van ruim 10 miljoen dollar betalen.

Op één punt van haar tegenaanklacht kreeg Heard wel gelijk. Een persagent van Depp had haar aantijgingen destijds een ‘hoax’ genoemd en gezegd dat Heard met het opiniestuk slechts wilde meeliften op de MeToobeweging. Dat was óók laster, aldus de jury; Depp moet haar 2 miljoen dollar betalen. Niettemin wordt Depp als winnaar van de zaak gezien.

Betekent dit dat Johnny Depps naam is gezuiverd?

Zo omschrijft de acteur het wel. Anders dan Heard was hij niet aanwezig in de rechtbank tijdens de uitspraak, maar in het Verenigd Koninkrijk, waar hij deze week een gastoptreden gaf bij een concert van vriend en muzikant Jeff Beck. Depp reageerde kort na het vonnis op sociale media dat het oordeel ‘hem nederig stemt’. ‘Na zes jaar heeft de jury mij mijn leven teruggeven.’

Helemaal gezuiverd is zijn naam echter niet. Nog geen twee jaar geleden verloor Depp in het Verenigd Koninkrijk een vergelijkbare rechtszaak tegen tabloid The Sun. Hij had de krant aangeklaagd omdat hij erin omschreven werd als een ‘wifebeater’ – een vrouwenmepper. De Londense rechtbank oordeelde destijds dat er niet genoeg bewijs was voor smaad door de krant en dat het bewijs er bovendien wel degelijk op wees dat Depp zijn ex meermaals had mishandeld.

En dan is er nog alle vuile was die tijdens de zes weken lange – live uitgezonden – rechtszaak in Virginia buiten is gehangen. Anders dan in Londen konden mensen live meekijken met deze zaak, dankzij wetgeving in Virginia die opnames toestaat. Miljoenen mensen konden zo meesmullen, of gruwelen, van opnames en verklaringen over het drank- en drugsgebruik van de twee, ruzies en een incident met een drol in bed (volgens Heard afkomstig van de hond, volgens Depp achtergelaten door Heard).

Hoe nu verder voor de twee?

Hoewel het de vraag is of grote studio’s als Disney de vingers nog willen branden aan Depp, verwachten experts dat hij na dit vonnis weer aan het werk kan in Hollywood. Het zou niet voor het eerst zijn dat een problematisch acteur weer door Hollywood wordt omarmd, denk aan Robert Downey Jr. (veroordeeld voor drugsbezit) of Mel Gibson (racistische tirades, door zijn vrouw beschuldigd van fysiek misbruik).

Andersom lijkt de zaak voor Heard op een publiciteitsramp uit te draaien. Niet alleen is ze in het ongelijk gesteld en dus min of meer een leugenaar genoemd, op sociale media wordt zij vanwege de rechtszaak door een gigantische schare Deppfans zwartgemaakt onder de hashtag #justiceforjohnnydepp. Eindeloos zijn de TikTokfilmpjes waarin Heards – al dan niet neppe – gehuil te kakken wordt gezet. De 36-jarige actrice zei op de laatste dag van de rechtszaak ook talloze doodsbedreigingen te hebben ontvangen.

Heards advocaat zegt dat de actrice van plan is in hoger beroep te gaan tegen de uitspraak. Heard schreef in een verklaring na afloop gebroken te zijn ‘dat de enorme berg aan bewijs niet genoeg was om tegen de macht van haar ex-man op te kunnen’. ‘Het is een tegenvaller. Het zet de klok terug naar een tijd waarin een vrouw die zich uitspreekt publiekelijk beschaamd en vernederd kan worden.’

Heeft het vonnis gevolgen voor de MeToobeweging?

Al weken wordt door vooral rechtse kranten en commentatoren geopperd dat winst voor Depp het einde van de MeToobeweging zou betekenen. Onder de hashtag #MeToo traden slachtoffers van misbruik sinds 2017 in de openbaarheid en werden vermeende daders dikwijls nog voor een proces ‘gecanceld’. Heards verlies zou die trend volgens sympathisanten van Depp een halt toe moeten roepen.

Een zeer schadelijke suggestie, volgens de beweging zelf. Daags voor het vonnis publiceerden deelnemers van de MeToobeweging een verklaring waarin ze, zonder kant te kiezen voor Heard of Depp, van leer trokken tegen mensen die de zaak gebruiken om de beweging in zijn geheel in diskrediet te brengen.

‘In een tijd waarin we worden geconfronteerd met nieuwe bedreigingen tegen abortusrechten, wapenveiligheid en de strijd voor zwarte levens, zullen we onze focus niet verliezen of terugdeinzen vanwege mensen die bewust onze beweging verkeerd afschilderen.’

Nicole Bedera, een socioloog aan de Universiteit van Michigan met expertise in seksueel geweld, schrijft op Twitter juist dat het vonnis laat zien waarom de beweging zo belangrijk is. ‘Het herinnert ons eraan waarom we #MeToo in de eerste plaats nodig hebben. Voor feministen zou dit een radicaliserend moment moeten zijn, dat ons zou inspireren om aan te dringen op structurele veranderingen in de systemen die tegen ons zijn.’

Amber Heard in de rechtszaal vlak voordat de jury haar oordeel gaf. Johnny Depp was niet bij het oordeel aanwezig. Beeld AP
Amber Heard in de rechtszaal vlak voordat de jury haar oordeel gaf. Johnny Depp was niet bij het oordeel aanwezig.Beeld AP