PlusProfiel

Is dit de opvolger van Angela Merkel als bondskanselier?

Na vijftien jaar door vrouwen te zijn geleid, heeft Duitslands grootste regeringspartij CDU weer een man als voorzitter. De 1001 gedelegeerden kozen Armin Laschet (59) zaterdagochtend als nieuwe leider tijdens een digitale partijdag.

Armin Laschet.  Beeld REUTERS
Armin Laschet.Beeld REUTERS

Armin Laschet, de minister-president van de aan Nederland grenzende deelstaat Noordrijn-Westfalen (NRW), maakt grote kans om ook bondskanselier te worden. Hij won in de tweede verkiezingsronde met slechts 55 stemmen verschil (521 tegenover 466 stemmen) van tegenkandidaat Friedrich Merz. Die behaalde in de eerste ronde 5 stemmen meer (385 tegen 380) maar geen van beiden behaalde de meerderheid.

Laschet neemt het voorzittersstokje over van Annegret Kramp-Karrenbauer (AKK). Zij volgde eind 2018 Angela Merkel op, die het partijvoorzitterschap niet langer wilde combineren met haar werk als bondskanselier. Met de deelstaatleider kiest CDU voor ervaring en continuïteit. Laschet was deelstaatminister van integratie, zat in het Europees Parlement, is al jaren parlementslid in de Bondsdag én een van de vijf plaatsvervangende CDU-voorzitters. Hij is altijd loyaal aan Merkel, zelfs in haar moeilijkste periode tijdens de vluchtelingencrisis in 2015, en wil haar koers ook voortzetten.

Tandem

Met Laschet, opgeleid als jurist en vader van drie kinderen, slaat de CDU twee politieke vliegen in een klap. De deelstaatleider stelde zich kandidaat als partijvoorzitter in een tandem met gezondheidsminister Jens Spahn (40), zijn plaatsvervanger. Samen weten ze meer partijgenoten en kiezers achter zich te krijgen dan alleen, luidt het.

Laschet regeert in NRW met een klassieke, conservatief-liberale coalitie van CDU en FDP, maar probeert in de federale politiek een meer gematigder dan conservatieve toon aan te nemen. Sommige partijgenoten vinden hem daardoor te liberaal. Tegenover dat ‘gematigd liberalisme’ en zijn populariteit bij vooral de oudere generatie en mensen op het platteland, vormt de conservatieve Spahn, die populair is bij de rechtsere Junge Union en stedelingen, een mooi tegenwicht.

Verbinder

De katholieke Laschet geldt als een ‘verbinder’. “Als partijvoorzitter wil ik christelijk-socialen, liberalen en conservatieven uit de CDU samenbrengen,” zei hij woensdag in een interview. De CDU verkeert in een identiteitscrisis door interne verdeeldheid over de omgang met de rechts-radicale AfD (Alternatieve für Deutschland), de grootste oppositiepartij in Duitsland.

Dit vanwege een incident in de oostelijke deelstaat Thüringen waar de AfD de tweede grootste partij is. De regionale CDU-afdeling werkte er in februari 2020 samen met de rechts-populistische partij om zo een meerderheid in het deelstaatparlement te behalen. Terwijl binnen de christendemocraten een taboe rust op samenwerking met de AfD. Deze ‘ongehoorzaamheid’ kostte CDU-voorzitter Kramp-Karrenbauer de kop. Ze slaagde er niet in de partij-afdeling zo ver te krijgen de verboden samenwerking terug te draaien. Dat moest Merkel doen.

Wessi

Armin Laschet ziet zijn West-Duitse achtergrond niet als een handicap in de samenwerking met de CDU-afdelingen in de voormalige DDR. “Als je uit Aken komt, moet je goed naar je collega’s in het oosten luisteren en hun inschattingen en de realiteit van het leven kennen en waarderen. Angela Merkel groeide op in het oosten en had dit basisgevoel. Ik heb sinds 1990 goede contacten met de Oost-Duitse partij-afdelingen. Dat helpt me nu,” verklaarde hij in hetzelfde interview.

De nieuwe partijvoorzitter en diens plaatsvervanger willen een CDU ‘dat de hele breedte van de samenleving weerspiegelt’ met ‘een duidelijke afbakening naar rechts’. Laschet schermt daarbij met zijn kabinet in NRW, waarin vertegenwoordigers van zowel de sociale als de economische partijvleugel zitten. Dankzij die ‘brede’ samenstelling kon de CDU-afdeling volgens hem uit het dal klimmen waarin ze na de verkiezingsnederlaag in 2012 belandde en zelfs weer de meest succesvolle partij worden.

De coronabestrijding staat bovenaan het lijstje van Laschet en Spahn, die er als deelstaatleider en minister van Volksgezondheid al nauw bij betrokken zijn. Tegelijkertijd moeten ze naar eigen zeggen vooruit kijken. ‘Hoe gaat het economisch verder? Wat doen we met de enorme schulden?’ Ze vinden dat Duitsland moet hervormen om economisch sterk te blijven en een constructieve rol binnen de EU moet spelen. Ze willen ook een nauwere samenwerking met de Verenigde Staten bij het handels- en klimaatbeleid.

Bondskanselier

Laschet maakt als leider van Duitslands sterkste partij grote kans om bondskanselier Merkel op te volgen. Die is niet meer verkiesbaar bij de parlementsverkiezingen in september. De CDU en haar zusterpartij CSU beslissen eind maart of begin april wie hun kandidaat wordt voor het kanselierschap. CSU-leider Markus Söder, tevens minister-president van de deelstaat Beieren, geldt door zijn ‘strenge’ coronabeleid als favoriet.

Meer over