PlusAchtergrond

‘Ingewikkeld’ AstraZeneca groot punt van zorg voor Nederlandse vaccinatiestrategie

Wel, niet, wel, niet, misschien wel. De tegenvallende vaccinleveranties door AstraZeneca blijven een groot punt van zorg voor de Nederlandse vaccinatiestrategie.

Het AstraZenecavaccin. Beeld Reuters
Het AstraZenecavaccin.Beeld Reuters

Dinsdag meldde persbureau Reuters dat de Brits-Zweedse farmaceut nog niet de helft kan leveren van de in het tweede kwartaal aan de Europese Unie toegezegde 180 miljoen coronavaccins. Pas eind september zou de achterstand kunnen worden ingelopen.

Gezien de verdeelsleutel die de Europese Unie hanteert zou dat betekenen dat Nederland dit voorjaar hooguit 2 miljoen vaccins van AstraZeneca krijgt, waar minister Hugo de Jonge (Volksgezondheid) in zijn nieuwste Kamerbrief nog uitgaat van 4 miljoen. En die 4 miljoen was al een forse bijstelling naar beneden, omdat AstraZeneca aanvankelijk 6,8 miljoen vaccins zou leveren in het tweede kwartaal. Een nieuwe tegenvaller kan het Nederlandse vaccinatieschema, waarin AstraZeneca een voorname rol speelt, met enkele maanden vertragen.

Maar kort voor middernacht meldde AstraZeneca in een persverklaring dat de nieuwste prognoses gericht zijn op het leveren van de eerder toegezegde 180 miljoen vaccins. Een harde garantie ontbreekt echter. Minister De Jonge verzuchtte dinsdagavond in zijn persconferentie met premier Rutte dat AstraZeneca ‘een buitengewoon ingewikkeld bedrijf is om steady afspraken mee te maken’. “Het is om gek van te worden.”

Haperen

Het zou niet voor het eerst zijn dat AstraZeneca terugkomt op gemaakte afspraken. Voor het eerste kwartaal waren 80 miljoen vaccins aan de EU toegezegd. Inmiddels rekent de EU op slechts de helft daarvan. De vaccins arriveren in Nederland in wekelijkse leveranties. Ook die haperen geregeld. Volgens ingewijden komt het voor dat een levering die een dag eerder nog was bevestigd, toch weer later binnenkomt. Dat brengt risico’s met zich mee vanwege de strategie om de vaccinvoorraad zo klein mogelijk te houden.

Eén Janssenprik volstaat

Naast AstraZeneca gebruikt Nederland vaccins van Moderna (1,4 miljoen beoogde leveranties in het tweede kwartaal) en Biontech/Pfizer (7,8 miljoen). De hoop is dat de vaccins ontwikkeld van het Leidse bedrijf Janssen (dochteronderneming van de Amerikaanse farmaceut Johnson & Johnson) ook een voorname rol gaan spelen. Deze zijn nu nog niet opgenomen in het vaccinatieschema.

Het Janssenvaccin kan half maart door het Europees Medicijnagentschap EMA worden goedgekeurd. Vervolgens zouden nog in het tweede kwartaal 3 miljoen vaccins moeten arriveren en 6 miljoen in het derde kwartaal. Groot voordeel van Janssen is dat één prik per persoon volstaat in plaats van twee.

Middenmoot

Na een trage start staat Nederland in de Europese middenmoot qua vaccineren. Ondanks alle leverantieonzekerheden bereidt minister De Jonge een forse versnelling van het priktempo voor. Een proef bij de GGD West-Brabant wijst uit dat de snelheid op GGD-locaties kan worden verdubbeld.

Maar een versnelling van het priktempo hangt af van de vaccinleveranties. In januari kwamen wekelijks gemiddeld 160 duizend doses naar Nederland. Deze maand moeten dat er 325.000 zijn en in maart 515.000. In het tweede kwartaal kan het om 1,3 miljoen doses per week gaan en in het derde kwartaal nog weer meer. Met behulp van GGD’en, huisartsen en ziekenhuizen zouden vanaf het voorjaar maximaal 2,5 miljoen mensen per week moeten worden geprikt.

Meer over