Nieuws

In Nederland actieve Pakistaanse ‘atoomspion’ en kerngeleerde overleden

De Pakistaanse nucleaire wetenschapper Abdul Qadeer Khan is overleden, melden media in Pakistan. De grondlegger van het Pakistaanse kernprogramma werd 85 jaar.

Abdul Qadeer Khan in 2013. Hij was geliefd ‘vanwege zijn kritieke bijdrage om Pakistan een kernwapenstaat te maken’. Beeld EPA
Abdul Qadeer Khan in 2013. Hij was geliefd ‘vanwege zijn kritieke bijdrage om Pakistan een kernwapenstaat te maken’.Beeld EPA

Khan werkte in het verleden in Almelo, bij ultracentrifugefabriek Urenco. De daar opgedane kennis over het verrijken van uranium gebruikte hij om in Pakistan een kernbom te ontwikkelen. Veel Pakistani zien Khan om die reden als held.

De Pakistaanse minister van Defensie, Pervez Khattak, noemde Khans overlijden een ‘groot verlies’. Pakistan zal hem altijd eren voor de verdiensten die hij heeft verricht voor zijn land, aldus de bewindsman.

Hij was geliefd ‘vanwege zijn kritieke bijdrage om ons een kernwapenstaat te maken’, twitterde premier Imran Khan. ‘Voor het Pakistaanse volk was hij een nationaal icoon.’ President Arif Alvi liet zich in soortgelijke bewoordingen uit. Khan wordt nog deze zondagmiddag begraven in de Faisal Moskee in Islamabad, zoals hij zelf wenste.

Vrijgesproken

Khan klaagde vorige maand dat noch de premier, noch andere regeringsleden naar zijn gezondheid hadden geïnformeerd terwijl hij in een ziekenhuis werd behandeld. Volgens Pakistaanse media werd hij eind augustus positief getest op het coronavirus en overleed hij in een ziekenhuis aan de gevolgen van Covid-19.

In 1983 veroordeelde de rechtbank in Amsterdam Khan bij verstek voor nucleaire spionage, maar in hoger beroep volgde vrijspraak vanwege een vormfout. Klokkenluider Frits Veerman, die in de jaren 70 aan de bel trok over de spionagezaak bij Urenco en daarvoor vorig jaar erkenning kreeg, overleed begin dit jaar op 76-jarige leeftijd.

Politiek

In Pakistan ging lang het verhaal rond dat Khan in de jaren negentig op eigen initiatief technologie had doorverkocht aan Iran, Libië en Noord-Korea, maar in 2013 zei de kerngeleerde dat hij in opdracht van toenmalig premier Benazir Bhutto kennis over nucleaire technologie aan enkele landen had doorgespeeld.

Khan werd in 1936 geboren in India en emigreerde na de dekolonisatie van het subcontinent met zijn familie naar Pakistan. Hij studeerde in de jaren zestig in Berlijn, Delft en Leuven. Daarna deed hij onder meer onderzoek in het Fysisch Dynamisch Onderzoekslaboratorium in Amsterdam en bij Urenco. In zijn vaderland richtte hij later een politieke beweging op. Hij overleed op 85-jarige leeftijd.

Meer over