Nieuws

Hoelang kan Rusland de massamobilisatie aan de Oekraïense grens volhouden?

Al bijna twee maanden rammelt Rusland met 100.000 troepen aan de poorten van Oekraïne, terwijl het tegelijk militaire operaties kan voeren in Kazachstan en Syrië. Hoe houdt het toch niet steenrijke Rusland zulke legers op de been?

Tom Kieft
Een Russisch militair konvooi op de Krim, door Rusland geannexeerd gebied van Oekraïne. Beeld AP
Een Russisch militair konvooi op de Krim, door Rusland geannexeerd gebied van Oekraïne.Beeld AP

“De eerste vraag die je je moet stellen is: staan er wel continu 100.000 troepen paraat aan de grens?” zegt Dick Zandee, defensiespecialist van het Instituut Clingendael. Sinds begin december melden westerse inlichtingsdiensten, op basis van troepenverplaatsingen en satellietbeelden, dat Rusland een leger van een dergelijk formaat aan de grens van Oekraïne heeft gemobiliseerd.

Dat het materieel er staat, de tanks, de wapens – daar bestaat geen twijfel over: die zijn op de satellietbeelden duidelijk te zien. Maar of de troepen daar, midden in koud en onherbergzaam gebied, al die tijd paraat staan, is een tweede. “Je kunt zoveel mensen niet maandenlang in slechte onderkomens en in bar weer laten vertoeven. Ik heb mijn twijfels of die manschappen allemaal aanwezig zijn.”

Tijdrovend werk

Dat betekent volgens Zandee niet dat Rusland die troepeneenheid niet razendsnel op de been kan hebben. De aanvoer van materieel is het tijdrovende werk. Nu dat er eenmaal staat, kan Rusland, als het besluit Oekraïne binnen te vallen, de troepen vanuit bases elders in het land binnen no time laten aanrukken.

“Wat wel een probleem is: het materieel kan niet lange tijd in de open lucht staan. Zeker als die machines lang stilstaan, hobbelt de conditie ervan hard achteruit – en is veel onderhoud nodig.”

Logistiek zitten aan de langdurige massamobilisatie dus wel wat haken en ogen, maar financieel lijkt het Kremlin die goed te kunnen bolwerken. Op het eerste oog is dat opmerkelijk: Rusland zwemt, los van reserves van fossiele brandstoffen, niet bepaald in het geld. Het bnp van het grote Rusland is, zo wordt geregeld in media aangekaart, slechts zo hoog als dat van de Benelux.

Opstand in Kazachtstan

Bovendien zijn de grootschalige ‘militaire trainingen’ aan de Oekraïense grens en in Belarus niet Ruslands enige militaire avonturen op het moment: ook ondersteunt de Russische luchtmacht Assad nog in Syrië en hielp een Russisch eliteleger afgelopen maand bij het neerslaan van een opstand in Kazachstan.

Dat kan het Kremlin wel hebben vanwege de lage kosten van de Russische strijdmacht, vergeleken met bijvoorbeeld het geld slurpende militaire apparaat van de VS, verklaart Zandee. “Waar door westerse landen militairen, al helemaal als ze overzees worden uitgezonden, goed betaald worden, heeft Rusland een dienstplichtigenleger. Die krijgen wat voeding en een stuiver aan het eind van de maand en daar heb je verder weinig kosten aan.”

Exportsancties

Bovendien produceren de Russen vrijwel al hun militaire materiaal zelf. “Daarom heeft het Russische leger ook nauwelijks last van de huidige westerse exportsancties.”

Dat neemt volgens Zandee niet weg dat zwaardere sancties, die nu overwogen worden door de Navo-landen, de Russische economie in het algemeen, en daarmee dus ook de defensiebudgetten, wel degelijk kunnen raken. “Maar het is een kwestie van jaren voor dat het leger zal treffen. Dus op een eventuele inval in Oekraïne zal dat geen effect hebben.”

Meer over