PlusReportage

Hoe lang zal het nog duren voor Sagrada Familia af is? Eén flat staat nu nog in de weg

Met een lichtgevende ster kroonde de Sagrada Familia woensdag haar nieuwste toren, die van de maagd Maria. Nog negen torens te gaan van de achttien in totaal, en dan is de immense basiliek in Barcelona voltooid. Dat lijken er veel, maar het einde van de langdurige bouw nadert.

Edwin Winkels
De lichtgevende ster wordt verlicht op een toren van de Sagrada Familia in Barcelona. Beeld REUTERS/Nacho Doce
De lichtgevende ster wordt verlicht op een toren van de Sagrada Familia in Barcelona.Beeld REUTERS/Nacho Doce

Enkele duizenden mensen kijken verwachtingsvol omhoog. De straten rond de Sagrada Familia, afgezet voor het verkeer, zijn deze woensdagavond eens niet het territorium van toeristen. De monumentale kathedraal van architect Antoni Gaudí lijkt weer even voor de eigen inwoners te zijn. Het is een officiële feestdag, de Onbevlekte Ontvangenis van Maria. En juist die maagd is de grote ster, deze avond.

De nieuwste voltooide toren van Barcelona’s beroemdste monument is gewijd aan Maria. De aartsbisschop van Barcelona en paus Franciscus, de laatste via een videobericht, benadrukken dat nog eens tijdens de mis ter inwijding. En dan komt het moment waar de mensen geduldig op hebben gewacht: op 138 meter hoogte flitst de grote ster aan die ongetwijfeld een populair symbool van de skyline van de stad zal worden. Mensen filmen, fotograferen, applaudisseren, jubelen. Een enkeling vouwt devoot de handen en sluit de ogen.

Voltooiing bouw

Maar liefst 139 jaar na het begin van de bouw nadert de Sagrada Familia steeds meer haar voltooiing. De coronapandemie, het plotse gebrek aan toeristen – en daardoor het gebrek aan inkomsten – heeft wel tot nieuwe vertraging geleid, want de basiliek betaalt de bouw uit eigen middelen. “Toen ik op school zat, gingen we een keer per jaar rond met een collectebus voor de Sagrada Familia,” herinnert Montserrat Arnau i Font zich.

Dat was vijftig jaar geleden. Toeristen hadden Barcelona nog lang niet ontdekt, de bouw vorderde uiterst traag, steen voor steen, slechts één gevel met vier torens was voltooid, de kathedraal was verder een leeg karkas. Arnau: “Ik zeg altijd: het is met de voltooiing van de Sagrada Familia net als met de onafhankelijkheid van Catalonië: ik zal het nooit meemaken.”

Even werd 2026 als jaar van beëindiging genoemd, maar dat lukt vanwege corona niet meer. Vóór 2030, wordt nu gezegd, maar de Barcelonezen zijn sceptisch, ook al is het schip al sinds jaren voltooid en zijn de enorme torens in het centrum vergevorderd: vier voor de evangelisten, en de allerhoogste voor Jezus; met 172,5 meter zal de Sagrada Familia het hoogste gebouw van de stad worden, en de hoogste kerk van de wereld. “Maar dan deze kant nog, hè,” wijst Monserrat Arnau naar de Gevel van de Glorie.

Toegangsplein

Die gevel, aan de Mallorcastraat, is de meest problematische. Daar zal de hoofdingang komen te liggen en moeten ook de laatste vier torens verrijzen; net als de acht in de twee beroemde, meest gefotografeerde zijgevels gewijd aan de apostelen. Maar daar is ook een enorm bordes op enkele meters hoogte gepland, van tientallen meters lang en breed, wat het grote toegangsplein moet worden.

Eén probleem: er staat onder andere een flatgebouw in de weg, achthoog, met meer dan vijftig woningen. In 1975 verleende de gemeente een vergunning voor de bouw ervan, maar sinds zij hun woning kochten, leven de eigenaren met de dreiging van de sloop, al dachten de meesten aanvankelijk als iedereen in de stad: Gaudí’s kathedraal zal nooit worden voltooid. “Ik woon hier sinds mijn 14de, mijn moeder kocht de flat, maar ik probeer me niet te veel zorgen te maken, anders zou ik geen leven hebben,” zegt Xavier de Miguel (56) voor het portiek van het gebouw.

Naast de toegangsdeur hangt een affiche: ‘Toeristische gidsen: geen leugens meer!’ staat er in het Engels. De Miguel: “Als wij hier naar buiten komen, staan er vaak groepen toeristen met een gids. En die horen we dan zeggen: deze flat zal worden gesloopt. Alsof dat al is besloten.”

De laatste twee jaar heeft hij er niets meer over gehoord. Het argument van de kerk dat de plannen van Gaudí gevolgd worden, verwerpen De Miguel en de andere benadeelden. “Architecten hebben al bewezen dat dit bordes helemaal niet in de schetsen van Gaudí stond; en die zijn in de Burgeroorlog bovendien verbrand.”

De verlichting van de ster werd door vele mensen bekeken. Beeld Edwin Winkels
De verlichting van de ster werd door vele mensen bekeken.Beeld Edwin Winkels
Meer over