Plus

Heineken trekt zich helemaal terug uit Rusland mede door maatschappelijke weerstand

Heineken kondigde drie weken geleden een gedeeltelijke terugtrekking uit Rusland aan vanwege de invasie in Oekraïne. Nu de oorlog langer duurt en bloediger wordt heeft de bierbrouwer besloten zich helemaal terug te trekken. Experts zien dat de maatschappelijke kritiek voor steeds meer bedrijven doorslaggevend is.

Natasja de Groot
Heineken heeft besloten zich helemaal terug te trekken uit Rusland. Beeld REUTERS
Heineken heeft besloten zich helemaal terug te trekken uit Rusland.Beeld REUTERS

“We zijn geschrokken en diep teleurgesteld dat de oorlog in Oekraïne is voortgezet en geïntensiveerd,” luidt de toelichting van het bierbedrijf op het jongste besluit. Het kondigde eerder al aan om de productie en verkoop van het Heineken-merk, de investeringen en de export stop te zetten.

Nu staakt de bierbrouwer ook de productie en verkoop van internationale merken voor de Russische markt, waaronder Amstel en Affligem, én alle lokale Russische bieren zoals Oxota. Volgens Heineken is het niet langer duurzaam of levensvatbaar om onder de huidige omstandigheden in Rusland actief te blijven.

Overgangsperiode

De bierbrouwer, die de derde brouwer is in het land, is op zoek naar een nieuwe eigenaar voor die Russische onderdelen. Om de veiligheid en het welzijn van medewerkers te waarborgen en de kans op nationalisatie te beperken, staakt het de werkzaamheden niet per direct, maar kent het een overgangsperiode waarin het werk nog wel doorgaat.

De bierbrouwer belooft in elk geval dat het de salarissen van de 1800 medewerkers tot eind van dit jaar uitbetaalt. Op de verkoop van die Russische onderdelen zegt het geen winst te zullen boeken, het verwacht zo’n 400 miljoen te moeten afschrijven.

Morele afweging

Nu de oorlog langer aanhoudt en bloediger wordt, ziet Paul Stamsnijder van De Reputatiegroep dat bedrijven niet alleen meer een economische afweging maken, maar ook een morele.

“Aanvankelijk zag je bedrijven meer een pragmatische route kozen en zeiden deels actief te blijven in Rusland. Je hoorde bedrijven zeggen: ‘Poetin voert een oorlog niet de Russen’, dus we blijven al dan niet deels in het land. Je ziet dat dit nu aan het veranderen is. Een bedrijf is niet alleen een economische, maar tegen wil en dank ook een politieke factor. Dat leidt tot duivelse dilemma’s, waarbij het niet alleen gaat over commercieel succes, maar ook over maatschappelijke geloofwaardigheid.”

De volledige terugtrekking van Heineken uit Rusland is volgens Stamsnijder een logische en verstandige beslissing. “Mede door maatschappelijk weerstand maken bedrijven andere afwegingen. Dat gaat niet alleen over de vraag of een bedrijf operationeel kan blijven leveren en over veiligheid, maar wordt het meer moreel beschouwd.”

Ook de Vereniging van Effectenbezitters ziet dat de druk vanuit consumenten en investeerders toeneemt op bedrijven om zich terug te trekken uit Rusland. Volgens adjunct-directeur Errol Keyner van beleggersvereniging VEB wekken bedrijven soms de indruk dat zij zich terugtrekken, maar blijkt later dat het om een gedeeltelijke terugtrekking gaat.

“Om reputatieschade te voorkomen is het sowieso belangrijk dat een beursgenoteerde onderneming duidelijk maakt welke keuzes hij maakt en wat de impact daarvan is,” aldus Keyner. Volgens de VEB-adjunct-directeur kan het best een dilemma zijn voor een bedrijf om zich volledig terug te trekken. “Voor bierbrouwers zal het minder een issue zijn, maar voor een levensmiddelenbedrijf met een fabriek waar babymelk wordt geproduceerd kan het een complexe afweging zijn. Dan kunnen ook andere overwegingen, zoals de zorg, voedselvoorziening of de welzijn van medewerkers, een rol spelen.”

Lange lijst

De lijst met bedrijven die zich terugtrekken uit Rusland is al lang en blijft groeien. Shell was een van de eerste bedrijven dat aangaf zich uit Rusland terug te gaan trekken. Damen Shipyards zette de levering van sleepboten, jachten en baggerschepen op pauze. “Het is een combinatie van niet willen leveren en niet kunnen leveren onder de huidige sancties,” zei een woordvoerder eerder.

Ook verschillende pensioenfondsen hebben aangegeven hun Russische aandelen en andere beleggingen af te willen stoten, zodra het kan. Unilever kondigde onlangs aan de import en export van producten uit en naar Rusland tijdelijk stop te zetten.

Meer over