PlusAchtergrond

Heeft Trump gelijk met zijn kritiek op de WHO? Een nuancering is op zijn plaats

Trump kondigde de maatregelen tegen de Wereldgezondheids-organisatie aan op een persconferentie buiten het Witte Huis. Beeld AFP
Trump kondigde de maatregelen tegen de Wereldgezondheids-organisatie aan op een persconferentie buiten het Witte Huis.Beeld AFP

Terwijl hij in eigen land onder vuur ligt om zijn corona-aanpak, schuift president Trump de schuld af op de Wereldgezondheidsorganisatie. Hij draait als grootste financier de geldkraan dicht.

Hij dreigde er al mee en dinsdag voegde hij de daad bij het woord: tijdens een briefing bij het Witte Huis kondigde president Donald Trump aan de Amerikaanse bijdrage aan de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) stop te zetten. Hij verwijt de VN-organisatie wanbeleid en het verdoezelen van informatie over de verspreiding van het coronavirus. Volgens Trump is de WHO verantwoordelijk voor een vertwintigvoudiging van het aantal infecties door het virus.

De WHO is in de ogen van de president te veel op de hand van China gedurende de pandemie, en te veel tegen hem. Zijn regering zal de komende ‘zestig tot negentig’ dagen onderzoek doen naar het beleid van de WHO voordat de financiering wordt heroverwogen.

Om maar te benadrukken dat hijzelf adequaat handelde op de bedreiging, laat Trump zich er graag op voorstaan dat hij – tegen de adviezen van de WHO in – de eerste was die een verbod invoerde op vliegverkeer vanuit China, waar het virus eind vorig jaar aanvankelijk opdook.

Een nuancering is op zijn plaats. Hoewel de WHO inreisverboden in februari als ineffectief bestempelde voor landen en steden waar het ­virus reeds is uitgebroken, zei de organisatie dat ‘het nut van de maatregel in een pril stadium te verantwoorden is om tijd te winnen voor landen om zich beter voor te bereiden op de uitbraak’.

Daarin wordt de WHO gesteund door onderzoeken van onder meer het Yale Instituut voor Mondiale Gezondheid, waarin geen bewijzen zijn gevonden dat reisrestricties alleen effectief zijn om de verspreiding te stoppen. Dat lijkt ook zichtbaar in de ontwikkeling in de VS: toen het inreisverbod inging, waren al infecties vast­gesteld, en ondanks de maatregel heeft het land nu wereldwijd het grootste aantal geregistreerde besmettingen en de meeste doden.

Zondebok

Trump ligt in eigen land onder vuur, omdat hij pas in maart besloot inwoners te adviseren zo veel mogelijk thuis te blijven. Nu het virus enigszins onder controle lijkt, ligt hij overhoop met gouverneurs en het hoofd van het Amerikaanse RIVM over wanneer en hoe de maatregelen kunnen worden opgeheven.

De WHO krijgt uit meer hoeken kritiek vanwege haar vertrouwen in China’s misleidende berichtgeving over de pandemie. Maar de manier waarop Trump de organisatie nu als zondebok aanwijst, wordt gezien als een poging zijn eigen verantwoordelijkheid te ontlopen. Zoals hij ook in februari, toen de WHO het virus aanmerkte als een pandemie, de gevaren bagatelliseerde en ze een hoax van de Democraten noemde.

Het stopzetten van de Amerikaanse bijdrage baart grote zorgen. De VS is de grootste financier van de organisatie, die zich in de pandemie onder meer toelegt op het bieden van informatie, het distribueren van tests en het onder­zoeken van vaccins. Vorig jaar droeg de VS 400 miljoen dollar bij aan het budget – pakweg 15 procent van de begroting.

‘Regelrechte ramp’

De WHO heeft nog niet gereageerd. VN-chef ­António Guterres benadrukt de cruciale rol die de WHO speelt tijdens de pandemie. Nahid Bhadelia, een infectie-­expert aan de Boston University, noemt het stopzetten van de gelden tijdens de grootste pandemie in honderd jaar op sociale media een ‘regelrechte ramp’.

President wil economie aanzwengelen

Het dodental in de VS door het coronavirus is dinsdag de 25.000 gepasseerd. Er zijn nu rond de 600.000 Amerikaanse besmettings­gevallen bekend. Qua besmettingen én doden is de VS veruit het zwaarst getroffen land ter wereld. Toch lijkt het virus ook hier langzaamaan af te zwakken. President Trump hoopt de economie zo snel mogelijk weer aan te zwengelen. De maatregelen die zijn getroffen om het virus te beteugelen hebben het land keihard geraakt. Het Internationaal Monetair Fonds verwacht dat de Amerikaanse economie dit jaar 5,7 procent zal krimpen.

Meer over