Achtergrond

Gaat Trump voor een comeback? ‘100 procent,’ zegt hij zelf

Donald Trump beweert met grote stelligheid een comeback te overwegen. Ondertussen zijn de Republikeinen wel verscheurd door een interne richtingenstrijd.

null Beeld AP
Beeld AP

Trump zegt alweer een tijdje terug te verlangen naar zijn tijd in het Witte Huis. Hij vergadert wekelijks met zijn politieke team en denkt ‘100 procent’ aan een nieuwe kandidatuur voor het Amerikaanse presidentschap, zei hij afgelopen week in gesprek met Fox Business. “De peilingen laten zien dat iedereen wil dat ik het doe.”

Peilingen wijzen er inderdaad op dat Trump de populairste figuur in de Republikeinse partij blijft. Zes op de tien Republikeinse kiezers wil dat hij in 2024 weer meedoet, bleek vorige maand uit een peiling van Reuters en Ipsos.

Loyaal aan Trump

Hij verloor wel wat terrein. Voor het eerst sinds de zomer van 2019 zien weer iets meer Republikeinse kiezers zich in eerste instantie als Republikein, in plaats van als Trump-aanhanger, geven ze aan in een peiling van NBC News. Maar de gouden formule voor succes in de partij is nog steeds loyaliteit aan Trump. In tussentijdse congresverkiezingen in Texas wilde een van de kandidaten zo graag zijn steun, dat ze live op tv haar telefoonnummer gaf in de hoop dat de oud-president zou bellen.

Republikeinen hopen eind volgend jaar bij tussentijdse Congresverkiezingen zetels terug te winnen in het Amerikaanse Congres. Maar de partij is het niet eens over de koers die daarvoor nodig is. Een flink deel is loyaal aan Trump en kopieert zijn provocatieve feitenvrije politiek. Zo worden in veel Republikeinse staten strengere kiesregels ingevoerd, om vermeende verkiezingsfraude te voorkomen. Aanwijzingen dat fraude invloed heeft gehad op de verkiezingen van vorig jaar zijn er niet, maar dankzij Trump is het een Republikeins speerpunt geworden.

Afvalligen

Een andere, kleinere groep kan niet wachten om het Trumpiaanse drama achter zich te laten. De Trumpisten en de afvalligen blijven openlijk kissebissen, met Trump voorop. In zijn interview met Fox haalde hij nog eens uit naar Mitch McConnell, de partijleider die afstand van hem nam nadat hij zijn verlies bleef ontkennen en een meute extremistische aanhangers het Capitool bestormde. “We hebben goed leiderschap nodig. Mitch McConnell heeft het niet geweldig gedaan. Ik denk dat ze McConnell moeten wisselen,” zei Trump. Enkele weken geleden noemde hij McConnell al een domme ‘son of a bitch’.

McConnell reageerde onderkoeld. “We kijken naar de toekomst, niet naar het verleden.” En de toekomst van de partij, zei McConnell, is Tim Scott, de senator die afgelopen week een reactie op Bidens speech in het Congres mocht uitspreken. Scott valt op als kleinzoon van een analfabete katoenplukker die het tot enige zwarte Republikein in de Senaat schopte. Hij vindt dat Democraten verdeeldheid zaaien met hun pogingen racisme te bestrijden. De partijtop is lovend en laat openlijk blijken te hopen dat Scott voor het presidentschap gaat.

Aandacht trekken

Of hij echt terugkeert in de politiek is onzeker – Trump houdt vooral graag de aandacht vast. Maar zolang onduidelijk is wat hij van plan is, hebben weinig Republikeinse politici zin om zichzelf te profileren als tegenstander van Trump. Naast Tim Scott sorteren onder meer een aantal senatoren en voormalig kabinetsleden voor op een campagne. Onder hen oud-vicepresident Mike Pence en voormalig VN-ambassadeur Nikki Haley. Maar als Trump weer meedoet, zei Haley al, haakt ze af.

De existentiële crisis in de partij leidt af van waar het om gaat: oppositie voeren tegen Joe Biden. Effectieve kritiek hebben Republikeinen vooralsnog niet gevonden. De eerste stappen die Biden zet om het land met sociale programma’s uit de coronacrisis te helpen zijn overwegend populair bij kiezers. De Republikeinse partij richt zich ondertussen veel op conflicten over culturele kwesties. Rechten voor transgender jongeren op het sportveld, bijvoorbeeld, of zorgen over zogeheten ‘cancelcultuur’ – dingen waar Biden weinig mee van doen heeft.

Onzichtbaar

Trump blijft relatief onzichtbaar nu hij geen toegang meer heeft tot sociale media. De gedachten die hij jarenlang op Twitter deelde verstuurt hij nu in persberichten. Van grootse plannen voor een eigen partij, een mediabedrijf of een onlineplatform is al lang niets meer vernomen. Van zijn vrouw evenmin – Melania Trump vult haar dagen volgens bronnen van CNN met bezoekjes aan de spa in Mar-a-Lago. Volgende maand, als het heet wordt in Florida, verkassen de Trumps naar het noorden, naar hun golfclub in New Jersey.

Meer over