PlusNieuws

EU-plannen voor meer natuur, minder pesticiden al vóór presentatie afgebrand

Onder luid gefluit en boegeroep van critici heeft Brussel woensdagmiddag plannen gelanceerd voor vergaand natuurherstel en tegen 2030 de helft minder landbouwgif. Geen goed moment middenin een voedselcrisis, vindt de EVP-fractie, de grootste in het Europese Parlement. Maar volgens de Europese Commissie is er geen direct verband met de oorlog in Oekraïne en leiden haar plannen op middellange termijn juist tot méér voedselveiligheid.

Frans Boogaard
De Europese Commissie wil in 2030 dat de meest schadelijke pesticiden verdwenen zijn. Beeld Corbis via Getty Images
De Europese Commissie wil in 2030 dat de meest schadelijke pesticiden verdwenen zijn.Beeld Corbis via Getty Images

“Wij mensen zijn afhankelijk van de natuur. Voor de lucht die we inademen, het water dat we drinken, het voedsel dat we eten – voor ons leven. De klimaatcrisis en afnemende soortenrijkdom bedreigen de feitelijke grondslagen van ons bestaan op aarde. Natuurherstel biedt ons blijvend schone lucht, water en voedsel en beschermt ons tegen de ergste gevolgen van de klimaatverandering,” aldus vice-commissievoorzitter en coördinerend klimaatcommissaris Frans Timmermans.

De commissieplannen, die deel uitmaken van de ‘Green Deal’ – de Europese inzet in de strijd tegen klimaatverandering, voorzien in wettelijk verplichte doelen voor natuurherstel in verschillende ecosystemen (bos, zee, landbouwgronden en stedelijke gebieden). Dat herstel moet gerealiseerd worden door bijvoorbeeld boomaanplant, groenere steden en infrastructuur en minder vervuiling. Land-, bosbouw en visserij worden daarvan geen slachtoffer, zoals de EVP beweert, maar gaan ervan profiteren, zegt de Commissie.

Zij verwacht voor elke euro geïnvesteerd in natuurherstel, een ‘return’ van 8 tot 38 euro in de vorm van verhoogde voedselveiligheid, een weerbaardere natuur, een betere volksgezondheid en beperking van natuurrampen als gevolg van klimaatverandering. Ecosystemen die broeikasgassen verwijderen of opslaan krijgen prioriteit. Boeren worden de eerste vijf jaar schadeloosgesteld voor alle kosten die met invoering van de nieuwe regels gepaard gaan.

Barrières in rivieren moeten weg

In haar plannen wijst de commissie erop dat meer dan 80 procent van onze habitats (leefgebieden) door allerlei oorzaken in slechte staat verkeert. De soortenrijkdom vliegt achteruit. De Commissie wil dat tegengaan met minimumpercentages natuurgebied en concrete maatregelen die ertoe leiden dat bijvoorbeeld de daling van het aantal bijen en andere bestuivers tegen 2030 wordt gestopt en daarna in groei wordt omgezet.

De landbouw moet zodanig heringericht dat vlinders en weidevogels meer kansen krijgen en het landschap diverser wordt. Steden worden groener en krijgen vaste percentages boomluifeldekking. Barrières in rivieren moeten weg, zodat er tegen 2030 weer minstens 25.000 strekkende kilometer vrij stromende rivier is. Natuurlijke leefgebieden van iconische soorten als de dolfijn, bruinvis, haai en watervogels worden hersteld. Voor herstel van de soortenrijkdom is over een periode van zeven jaar rond de 100 miljard euro beschikbaar.

Meer biologische alternatieven

Heel precies is de Commissie in haar aanpak van pesticiden. De meest schadelijke moeten tegen 2030 verdwenen zijn, hun gebruik in het algemeen tegen dan gehalveerd en ze verdwijnen ook tegen 2030 volledig uit parken en van speelpleinen, sportterreinen en uit beschermde gebieden. Lidstaten stellen hun eigen normen om te zorgen dat de Europese doelstellingen worden gehaald, boeren en andere gebruikers houden een verplichte boekhouding bij. De Commissie komt nog met maatregelen die de afzet van biologische producten bevorderen.

De conservatief/christendemocratische EVP, als grootste fractie in het Europese Parlement, zette woensdagochtend nog vóór de presentatie al een zwaar offensief in tegen de plannen. “Middenin de ergste voedselcrisis van de eeuw zou de Commissie niet met wetsvoorstellen moeten komen die de voedselproductie in Europa kunnen beperken,” aldus EVP-landbouwwoordvoerder Herbert Dorfmann.

De EVP spreekt van ‘significante opbrengstbedreigingen’ en ‘een bedreiging van de mondiale voedselzekerheid’ als de plannen doorgaan. De wetsvoorstellen moeten zoals gebruikelijk voor ze kracht worden, eerst nog langs de lidstaten en het Europese Parlement.

Meer over