PlusReportage

‘Eindelijk we mogen weer’: na ruim twee maanden lockdown viert Sjanghai de vrijheid

Om klokslag 12 uur ging Sjanghai woensdagnacht uit de lockdown: de meeste bewoners mochten weer naar buiten. Velen kwamen tijdens de zwoele zomernacht naar buiten om te feesten, de hond uit te laten, te fietsen of gewoon te genieten van de buitenlucht.

Roland Smid
In Sjanghai werd woensdagnacht op straat gedronken om te vieren dat de lockdown grotendeels achter de rug is. Beeld REUTERS
In Sjanghai werd woensdagnacht op straat gedronken om te vieren dat de lockdown grotendeels achter de rug is.Beeld REUTERS

Het geroezemoes is overal in de stad te horen, maar in de voormalige Franse concessie in Sjanghai, worden de meeste feestjes gebouwd. Het is een uitgerekte wijk met gebouwen in klassiek Europese stijl, het hippe hart van de stad. Hier komen mensen vol verwachting naartoe, snakkend naar de vrijheid die ze ruim twee maanden hebben gemist.

Walmen van de aftershave en parfum overstijgen die van de sigarettenrook en alcohol. De feestvierders zien eruit alsof ze naar een nachtclub gaan – alleen zijn die nog wel allemaal dicht. Op last van de gemeente, want vanaf 1 juni mogen eerst alleen de ‘noodzakelijke’ winkels en restaurants open.

En dus hangen de nachtbrakers, de meesten begin 20 of 30, rond op straat. Een enkele slimme nachtwinkelier heeft stiekem een luikje in de winkel geopend, waardoor biertjes en wijntjes worden verkocht. Maar de meeste feestgangers hadden op dichte horeca geanticipeerd, en hebben dus zelf hun versnaperingen meegebracht.

Judy (29) uit Taiwan is een van hen. Ze moet de volgende dag weer vroeg aan het werk, Engelse les geven aan tieners. Zij en haar vriend, die uit het westen van China komt, hebben hun zondagse kleding aangetrokken en de laatste biertjes uit de ijskast gegrist. “Dit maak je maar één keer mee,” zegt ze. “We hebben het zwaar gehad in de lockdown, dus dit gunnen we onszelf. Maar ik kan niet goed zonder slaap, dus ik ga uiterlijk om twee uur naar huis.”

Overal staan politieauto’s

De avond verloopt ordelijk, zonder veel onrust. En dat is ook niet zo gek, gelet op de massale politieaanwezigheid. Op werkelijk iedere hoek van de populaire uitgaansgebieden staan politieauto’s. Permanent met de zwaailichten aan, zoals in China gebruikelijk is. Agenten zien erop toe dat horecazaken niet stiekem opengaan, en dat het volk zich rustig houdt.

Voor het grootste gedeelte lukt dat. Een enkele jonge Brit ligt al vlak na enen kreupel tegen een gesloten rolluik aan, met een bruingeel plasje drab naast hem, met daarin zijn onverteerde maaginhoud duidelijk zichtbaar. De urinelucht in de buurt wordt ook met het verstrijken van de uurtjes sterker en sterker.

Opmerkelijk is het verschil tussen de Chinezen en de vele westerse feestgangers: waar groepjes locals conservatief gekleed zijn en ze rustig staan te kletsen met een drankje in de hand, zijn de westerlingen uitbundiger. Zij spelen harde muziek, en proberen qua stemgeluid boven elkaar uit te komen.

Hoewel het strenge coronabeleid veel buitenlanders heeft doen vertrekken, blijft Sjanghai de melting pot die het altijd geweest is. Ongeveer de helft van de inwoners komt hier niet oorspronkelijk vandaan: velen zijn naar de metropool gekomen voor een beter salaris, beter onderwijs en een hogere levensstandaard dan in de rest van het land. Wel krimpt het aantal niet-Chinezen momenteel hard. Het is bijna onmogelijk om momenteel aan een Chinees visum te komen, en de vliegtickets zijn peperduur vanwege het beperkte aantal vluchten.

Depressies tijdens de lockdown

Tian Tian (23) is een niet-Sjanghainese Chinees. Ze is afkomstig uit Kunshan, een stad niet ver van Sjanghai. De studente is op rolschaatsen naar buiten gekomen, en goed gemutst. “Eindelijk mogen we weer!” zegt ze op luide toon terwijl ze over de drukke straten rolt. Maar ondanks haar vrolijkheid heeft ze nog een hoop te verwerken van de lockdown. “Ik woon alleen, en ik heb het echt zwaar gehad tijdens de lockdown. Geen vrienden bezoeken, niet naar buiten, dan komen de muren snel op je af.”

Tian Tian is niet de enige die het zwaar heeft gehad. Een recente peiling liet zien dat maar liefst 40 procent van de inwoners van Sjanghai tijdens de lockdown depressieve gedachten heeft gehad. Qiu Jianzhen, directeur van het Shanghai Mental Health Center, zei onlangs tegen staatszender CCTV dat het aantal belletjes naar de psychologische hulplijnen meer dan verdrievoudigd was tijdens de lockdown. Tian Tian: “Dit trauma heb je niet zo een, twee, drie verwerkt.”

De meeste feestgangers druipen om een uur of drie af, terwijl groepjes vooral jongeren her en der nog rondhangen. Een enkeling steekt wat licht vuurwerk af, wat in de binnenstad van Sjanghai streng verboden is. Een riskante daad, met al die politiewagens in de buurt. Maar maar dit is dan ook ‘de nacht van Sjanghai’, in de woorden van docent Engels Judy. En tijdens zo’n nacht kan net even wat meer dan anders.

Waar de een de straat op ging om wat te drinken, gingen anderen er op de fiets en bromfiets op uit.  Beeld VCG via Getty Images
Waar de een de straat op ging om wat te drinken, gingen anderen er op de fiets en bromfiets op uit.Beeld VCG via Getty Images
Meer over