PlusNieuws

Eerste akkoord Glasgow: 100 landen (waaronder Brazilië) stoppen met ontbossing

Na een dag van ronkende toespraken zijn in Glasgow nu ook de eerste hoopgevende akkoorden gesloten om klimaatverandering tegen te gaan.

Tom Kieft
Demissionair minister-president Mark Rutte (VVD) had maandagavond een diner met jongerenvertegenwoordigers. Zij wonen de klimaattop (COP26) bij omdat zij vinden dat jongeren veel structureler moeten worden betrokken bij het klimaatbeleid. Beeld  Remko de Waal/ANP
Demissionair minister-president Mark Rutte (VVD) had maandagavond een diner met jongerenvertegenwoordigers. Zij wonen de klimaattop (COP26) bij omdat zij vinden dat jongeren veel structureler moeten worden betrokken bij het klimaatbeleid.Beeld Remko de Waal/ANP

De klimaattop in Glasgow begon gisteren met de verwachte reeks pleidooien voor actie door ­leiders van naties, organisaties en door klimaatactivisten. Gastheer ­Boris Johnson vergeleek de klimaatproblemen met een tikkende tijdbom die we als James Bond moeten ontmantelen. Joe Biden zei dat we niet langer achterover mogen leunen. En VN-chef António Guterres had het over de ­‘fossiele verslaving’ die ons naar de afgrond helpt.

Grote woorden, die ook langzamerhand gepaard gaan met een aantal concrete toezeggingen. De meest in het oog springende: honderd landen, waaronder Nederland, hebben volgens internationale media een akkoord ­bereikt om vóór 2030 een einde te maken aan ontbossing en bodemdegradatie. De landen trekken daarvoor miljarden uit.

Brazilië doet mee

Een ambitieus plan en, zo benadrukken critici, niet het eerste in zijn soort. In 2014 werd al een vergelijkbaar akkoord ondertekend en sindsdien is aan ontbossing op z’n zachtst ­gezegd geen einde gekomen. Sterker, op basis van satellietbeelden waarschuwde Global ­Forest Watch dit jaar nog dat het tropisch regenwoud sneller dan ooit verdwijnt. Met name in Brazilië en Congo maakt het regenwoud in recordtempo plaats voor landbouwgrond.

Dit keer ondertekenen naast de EU, China en de VS echter ook bosrijke landen als Brazilië, de Democratische Republiek Congo en Papoea-Nieuw-Guinea de verbintenis – wat een grote opsteker kan zijn voor de wereldwijde klimaatambities. Regenwouden zetten immers grote hoeveelheden CO2 om in zuurstof.

Parijs uit zicht

Nog een opsteker: India, de nummer 3 uitstoter wereldwijd, beloofde om tegen 2070 netto nul uitstoot te bereiken. Dat is 20 jaar na de in het Parijsakkoord vastgestelde datum van 2050 om wereldwijde klimaatneutraliteit te behalen. Toch is het vooruitgang, omdat India eerder überhaupt weigerde langetermijntoezeggingen te doen voor klimaatplannen.

Die toezegging onderschrijft desalniettemin wat klimaatexperts al vrezen: de afspraken van het Parijsakkoord dreigen niet te worden gehaald. In 2015 legden 190 wereldleiders zich erop toe de uitstoot van broeikasgassen per 2030 te halveren ten opzichte van 1990 en in 2050 zelfs terug te brengen tot nul, om de opwarming van de aarde onder de 2 en liever nog onder de 1,5 graden te houden. Tijdens deze twee weken durende klimaattop in Glasgow is de hoop dat duidelijk wordt welke maatregelen moeten worden getroffen om die doelen te bereiken.

High Ambition Coalition

Zoals het er nu uitziet, worden de doelen bij ­lange na niet gehaald. Een groep vooraanstaande klimaatwetenschappers van het VN-klimaatpanel IPCC zei in tijdschrift Nature te verwachten dat de aarde tegen het eind van deze eeuw zelfs 3 graden warmer zal zijn. Dat zou volgens klimaatexperts catastrofale en onomkeerbare gevolgen hebben.

Hoopgevend is in elk geval dat de Verenigde Staten, na China de grootste uitstoter, vandaag bekend maakten zich weer bij de High Ambition Coalition te hebben gevoegd bij de klimaat­gesprekken. Bij de onderhandelingen in Parijs stond die informele coalitie van zo’n 60 landen erop dat de klimaatdoelstellingen zo ambitieus mogelijk werden gesteld, dus met 1,5 graden Celsius opwarming als absolute ­bovengrens. Nu rest alleen nog de vraag: hoe.

Meer over