PlusNieuws

Eén Afghaanse provincie biedt nog altijd weerstand tegen de Taliban: Panjshir Vallei

De Taliban namen de afgelopen weken de ene na de provincie in, maar ze hebben nog niet het hele land onder controle. De Panjshir Vallei is als enige van de 34 Afghaanse provincies nog niet veroverd. En dat is geen toeval.

Nieuwe rekruten uit de provincie Panjshir staan de Afghaanse troepen bij in de strijd tegen de Taliban.  Beeld Hollandse Hoogte/AFP
Nieuwe rekruten uit de provincie Panjshir staan de Afghaanse troepen bij in de strijd tegen de Taliban.Beeld Hollandse Hoogte/AFP

Panjshir geldt als een enclave van de Tadzjieken, de grootste minderheid van Afghanistan. Tijdens het vorige Talibanbewind, tussen 1996 en 2001, werden de Tadzjiekse Afghanen vervolgd.

Mede daarom vormden de Tadzjieken het hart van het verzet. Panjshir bleek de ideale uitvalsbasis. Met rotsachtige bergen aan beide flanken is het een natuurlijk fort. Een nauwe doorgang die door een relatief kleine groep strijders goed te verdedigen valt, ook tegen een numerieke overmacht.

Roestige karkassen

Dat is precies wat de legendarische Achmed Sjah Massoed jarenlang deed. Eerst tegen de Sovjets, die zich in de jaren tachtig stukbeten op de vallei. Later wisten ook de Taliban Panjshir niet te veroveren. Roestige karkassen van tanks die her en der verspreid staan, herinneren aan die strijd.

Massoed werd beschouwd als een held. Niet alleen door de Tadzjiekse minderheid, maar ook door veel andere Afghanen. Zijn bijnaam: de ‘Leeuw van Panjshir’. Maar de leeuw brult al een tijdje niet meer. Massoed kwam in 2001 om bij een zelfmoordaanslag, waarschijnlijk beraamd door Al Qaida.

Toch behield Panjshir ook zonder Massoed zijn bijzondere status. Het gold de afgelopen decennia, tijdens de westerse aanwezigheid, als een relatief veilig gebied.

Toevluchtsoord

Mede daarom is Panjshir ook nu uitgegroeid tot een (bescheiden) toevluchtsoord. De vicepresident van de voormalige regering, Amrullah Saleh, bivakkeert er inmiddels. Hij ziet zichzelf als waarnemend president. Dat de vorige president, Ashraf Ghani, is gevlucht, maakt de Taliban nog niet het legitieme bestuur, meent hij.

In Panjshir heeft Saleh gezelschap van voormalig minister van Defensie Bismillah Mohammadi en van Ahmad Massoed – inderdaad, de zoon van. In een opiniestuk in de Washington Post schrijft Massoed dat hij klaarstaat om het verzet tegen de Taliban te leiden, in navolging van zijn vader. ‘We hebben een lange geschiedenis van gedeelde waarden en strijd,’ schrijft hij aan de Amerikanen. ‘Jullie zijn onze laatste hoop.’ Op sociale media gaan beelden rond van (voormalige) legereenheden die de vallei binnenrijden.

Maar of Panjshir ook nu zal uitgroeien tot een verzetshaard is de vraag. In de jaren tachtig en negentig was Panjshir een vooruitgeschoven post van het verzet in Noord-Afghanistan. Nu is het aan alle kanten omringd door vijandelijk gebied. De Taliban hebben nog niet aangevallen. Waarom zouden ze ook? Als ze dat willen, hoeven ze de toegangswegen maar af te sluiten. En te wachten. Na enige tijd zit Panjshir vanzelf zonder voorraden.

Meer over