Dit gebeurde vannacht: Russisch offensief verloopt ‘gehaast’, Charkov zwaar onder vuur

Russische artillerie en vliegtuigen hebben vannacht bombardementen uitgevoerd, met name op en rond de grote oostelijke stad Charkov. Woonwijken worden daarbij niet gespaard, net als eerder het geval was bij Kiev.

Bob van Huët
Een bewoner van Charkov loopt langs een beschoten gebouw. Beeld AP
Een bewoner van Charkov loopt langs een beschoten gebouw.Beeld AP

Het tweede Russische offensief in Oekraïne is ‘gehaast’ begonnen, aldus het Britse ministerie van Defensie, dat de situatie aan het front dagelijks analyseert aan de hand van satellietbeelden en bevindingen van de geheime diensten. De Russen zetten nu in op raketaanvallen en vliegtuigbombardementen met als doel het verzet in Charkov en andere steden in het oosten van Oekraïne te breken.

Tegelijk zou een opmars het Oekraïense leger ten oosten van de rivier Dnjepr moeten omsingelen. Het laatste zou gisteren en vannacht al zijn geprobeerd met ‘sporadische’ tankaanvallen die door Oekraïense troepen zouden zijn afgeslagen. Russische vorderingen worden nog steeds gehinderd door logistieke en technische problemen, aldus de Britse inschatting. Ook vanwege de tegenstand van het ‘zeer gemotiveerde Oekraïense leger’ hebben Britse experts ‘aanwijzingen dat Moskou zijn doelen niet zo snel bereikt als gehoopt’.

Dat laatste dan in verband met de vaak genoemde ‘deadline’ van 9 mei, de voor president Poetin prestigieuze dag van de militaire parade in Moskou waarbij de overwinning op nazi-Duitsland wordt herdacht. Naar verluidt komt er aan het slot van de komende parade een formatie vliegtuigen overvliegen in de vorm van de letter Z, het symbool van de Russische invasie van Oekraïne.

De 9 mei parade van vorig jaar, op het Rode Plein in Moskou.  Beeld AP
De 9 mei parade van vorig jaar, op het Rode Plein in Moskou.Beeld AP

Metrostations

Van Oekraïense legerzijde zijn ook beschietingen gemeld uit de voorsteden van Charkov, de tweede stad van het land die op 30 kilometer van de Russische grens ligt. De buitenwijk Saltivka in het noordoosten zou zwaar zijn getroffen, waarbij meerdere burgerslachtoffers zouden zijn gevallen. Een eerder Russische poging de stad in te nemen mislukte aan het begin van de oorlog.

Deze keer wordt er langer gebombardeerd voordat de grondtroepen zullen komen, verwachten waarnemers. Honderden mensen zoeken hun toevlucht in de metrostations. De hulporganisatie Artsen Zonder Grenzen (AZG) zegt daar spreekuren te houden voor zieke, angstige en getraumatiseerde mensen. De stad had voor de oorlog 1,8 miljoen inwoners. Ongeveer 350.000 zouden nog ter plaatse zijn.

Volgens het Oekraïense leger hebben de Russische troepen zware verliezen geleden bij Izium en zou het westelijk van Donetsk gelegen stadje Marinka (10.000 inwoners) zijn heroverd. De verdedigers van de staalfabriek in Marioepol houden nog altijd stand, maar deden een wanhopige oproep aan de wereld een vrije aftocht te organiseren.

De Oekraïense president Volodimir Zelenski omschreef de situatie in de zwaar belegerde havenstad als ‘zo moeilijk als maar kan’. Dat zou mede komen doordat het Russische leger alle pogingen blokkeert om humanitaire corridors te organiseren en Oekraïense burgers te redden. Moskou ontkent dat.

Syrische soldaten

Zelenski bevestigde een massale opmars van Russische troepen. “Momenteel is praktisch het hele Russische leger dat tot vechten in staat is op ons territorium en in het grensgebied met Rusland geconcentreerd,” zei hij dinsdagavond in zijn gebruikelijke videoboodschap op Telegram. De invasiemacht heeft ‘bijna iedereen en alles wat beschikbaar is om oorlog te voeren tegen ons samengebracht’. Om Oekraïne te verdedigen, deed hij opnieuw een oproep meer wapens te leveren.

Volgens een anonieme bron bij Europese inlichtingendiensten is een eerste groep van Syrische soldaten in Rusland aangekomen. Het zou gaan om 150 man uit het reguliere, door Rusland getrainde leger van de Syrische president al-Assad. Hij dankt zijn overleven aan Russische hulp in de Syrische oorlog.

Syrische bronnen zeggen dat zich inmiddels 40.000 soldaten als vrijwilliger hebben gemeld voor de strijd in Oekraïne waar Syrische militairen veertig keer meer kunnen verdienen dan in eigen land. Ook vanuit Ethiopië zouden zich vrijwilligers voor Russische dienst melden.

Tussen de 10.000 en 20.000 huurlingen vechten inmiddels aan Russische zijde in Oekraïne. Zij zijn gerekruteerd door de paramilitaire Wagnergroep, die banden heeft met het Kremlin en wordt geleid door een vriend van Vladimir Poetin. Een deel van deze huurlingen komt uit Syrië en Libië. Ook aan Oekraïense zijde vechten buitenlandse huurlingen, alsook een bataljon Belarussen.

Voedselalliantie

Er zijn initiatieven om via de Wereldbank een alliantie op te richten voor wereldwijde voedselzekerheid. Het doel is om miljoenen mensen van de hongerdood te redden nu de graanexport van grootleverancier Oekraïne gevaar loopt. Grote delen van het Midden-Oosten, Afrika en delen van Azië zijn hier volledig van afhankelijk. Gedacht wordt aan een opzet volgens het model van Covax, de organisatie die wereldwijd voor een eerlijke toegang tot coronavaccins moet zorgen.

De laatste berekeningen van de vluchtelingenorganisatie van de Verenigde Naties (UNHCR) gaan ervan uit dat meer dan vijf miljoen mensen Oekraïne zijn ontvlucht voor de oorlog. “Dat zijn vijf miljoen individuele verhalen over verlies en trauma,” zei UNHCR-plaatsvervangend Hoge Commissaris Kelly Clements tijdens een bijeenkomst van de VN-Veiligheidsraad in New York. António Vitorino van de Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) voegde toe dat er ongeveer 7,1 miljoen mensen waren die hun huizen in Oekraïne zijn ontvlucht.

De Amerikaanse president Joe Biden zal naar verwachting de komende dagen een nieuw militair hulppakket voor Oekraïne aankondigen, zo meldt NBC News op basis van gesprekken met Amerikaanse functionarissen. De hulp zou van ongeveer dezelfde omvang zijn als het pakket van 800 miljoen dollar dat vorige week werd aangekondigd. Dat bevat onder meer artilleriesystemen, artilleriegranaten, gepantserde voertuigen en onbemande boten die voor kustverdediging bedoeld zijn. Washington heeft sinds het begin van de oorlog al voor bijna een miljard euro aan steun geboden.

Oleg Tinkov. Beeld REUTERS
Oleg Tinkov.Beeld REUTERS

Een opmerkelijke uitspatting van de Russische miljardair Oleg Tinkov op Instagram. ‘Van de Russen is 90 procent tegen deze oorlog,’ schreef de oprichter van Tinkoff Bank. Slechts een minderheid steunde de oorlog. ‘Maar 10 procent van elk land zijn idioten.’ Tinkov is een van de Russische oligarchen die worden getroffen met westerse sancties vanwege de oorlog in Oekraïne. In zijn Instagrampost sprak hij ook van ‘bloedbaden’ die worden aangericht door het Russische leger. ‘Russische generaals ontwaken met een kater en realiseren zich dat ze een shitleger hebben. Hoe kan het leger ook goed zijn als al het andere in het land ook shit is,’ foetert de oligarch.

Meer over